Part One: PARADIGMS and PRINCIPLES

PARADIGMS and PRINCIPLES

ប្រើប៊ូតុង S0, S1, S2… ដើម្បីបិទ/បើកទិន្នន័យរបស់ប្រយោគនីមួយៗ។ ប៊ូតុង See all បើកបង្ហាញភាសាខ្មែរ + ផ្នែកសិក្សាទាំង ៩។ ផ្នែកទី ១០ មានប៊ូតុង Back to top of this sentence ដើម្បីឡើងវិញទៅក្បាលប្រយោគ។

INSIDE-OUT

«Inside–Out មានន័យថា ការផ្លាស់ប្តូរត្រូវចាប់ផ្តើមពីខាងក្នុងជាមុន។ កែលម្អចរិត បណ្ដេញទម្លាប់អាក្រក់ កសាងគុណតម្លៃ និងគោលការណ៍ រួចវានឹងបញ្ចេញឥទ្ធិពលទៅខាងក្រៅ—ឲ្យជីវិត ការងារ និងទំនាក់ទំនងក្លាយទៅល្អឡើង។»

1. Original Concept & Translation អត្ថន័យដើម + បកប្រែ

EN: “Inside-Out” is the foundational principle of the 7 Habits. It means that real change, lasting success, and effective relationships begin from within—from character, mindset, values, motives, and principles—before they appear in behavior, results, or external success.

KM: “Inside–Out” ជាគោលការណ៍មូលដ្ឋាននៃ 7 Habits។ វាមានន័យថា ការប្រែប្រួលពិតប្រាកដ និង ជោគជ័យរយៈពេលវែង ត្រូវចាប់ផ្តើមពីខាងក្នុងសិន—ពី អត្តចរិត, គំនិត, តម្លៃ និង គោលការណ៍ មុនពេលវាបង្ហាញខ្លួនក្នុងអាកប្បកិរិយា លទ្ធផល ឬជោគជ័យខាងក្រៅ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យជ្រៅ

EN: Inside-Out teaches that external achievements are shaped by internal transformation. If we want better relationships, we must first improve ourselves. If we want trust, we must become trustworthy. If we want success, we must build discipline and principles. External change without internal growth is temporary.

KM: Inside–Out បង្ហាញថា ជោគជ័យខាងក្រៅ កើតចេញពីការកែលម្អខាងក្នុង។ បើចង់មានទំនាក់ទំនងល្អ ត្រូវកែលម្អខ្លួនឯងជាមុន។ បើចង់ឲ្យមនុស្សជឿទុកចិត្ត ត្រូវក្លាយជាមនុស្សដែលមានគុណសម្បត្តិក្នុងការជឿទុកចិត្ត។ បើចង់ឈ្នះ ត្រូវសម្លឹងមើលទៅលើវិន័យ និងគោលការណ៍។ ការប្រែប្រួលខាងក្រៅដោយគ្មានការលូតលាស់ខាងក្នុង គឺធ្វើឲ្យលទ្ធផលមិនយូរអង្វែង។

3. Concept Breakdown បំបែកគំនិត

Inside = character, values, mindset, integrity, principles.
Out = behavior, relationships, performance, results.
Message: Internal → External (not the reverse).
Applies to: leadership, marriage, team culture, goals, discipline.

KM: Inside = ខ្លួនខាងក្នុង (ចរិត គំនិត មោទនភាពក្នុងខ្លួន)។ Out = លទ្ធផលខាងក្រៅ (ទំនាក់ទំនង ការងារ ដំណើរការអាជីវកម្ម)។ សារៈសំខាន់ = «ប្តូរខ្លួន → វិលមកប្តូរក្រៅ» មិនមែន «ប្តូរខាងក្រៅ → ខ្លួនខាងក្នុង» ទេ។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

Inside-Out – transformation begins from within. → ប្តូរពីខាងក្នុងទៅក្រៅ
character – moral and ethical qualities. → អត្តចរិត
principle – natural laws that do not change. → គោលការណ៍
mindset – way of thinking. → របៀបគិត
external results – outcomes seen by others. → លទ្ធផលខាងក្រៅ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

“Inside-Out” is not a sentence but a compound adjective/phrase used as a philosophy or model. It follows the same pattern as:

Top-down
Bottom-up
Right-side-up

Here, “Inside-Out” describes a direction of change: from the inner world to the outer world.

KM: “Inside–Out” មិនមែនជាប្រយោគទេ ប៉ុន្តែជាពាក្យប្រើជាគំនិតស្ដង់ដារ ដូចជា top-down / bottom-up។ វាបង្ហាញ «ទិសដៅនៃការប្រែប្រួល» = ពីក្នុង → ក្រៅ។

6. Grammar & Structure Patterns រចនាសម្ព័ន្ធ

Pattern: [Inside] → [Out] meaning change flows outward.
Example: “Inside-out leadership starts with character before technique.”
Example: “Inside-out success begins with personal disciplines.”

KM: អ្នកអាចប្រើលំនាំនេះដូចជា៖ – “Inside-out leadership” = ការដឹកនាំចាប់ផ្តើមពីចរិត មិនមែនពីយុទ្ធសាស្ត្រ។ – “Inside-out success” = ជោគជ័យចាប់ផ្តើមពីវិន័យខ្ពស់។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Noun function: Inside-Out (name of a principle)
Adjective function: inside-out approach / inside-out change
Related nouns: character, values, principles
Related verbs: transform, grow, develop

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: Inside-Out contrasts with “Outside-In,” a common pattern in modern culture where people chase image, status, or techniques instead of developing character. Covey rejects Outside-In and claims true, lasting effectiveness grows organically from inner principles.

KM: Inside–Out ជា “ប្រព័ន្ធផ្ទុយ” នឹង Outside–In ដែលសង្គមសម័យថ្មីចូលចិត្ត—គឺ ចាប់ផ្តើមពីរូបរាងខាងក្រៅ ស្ទាយ បទពិសោធន៍ បច្ចេកទេស។ Covey បដិសេធ Outside–In ហើយថា ជោគជ័យពិត ត្រូវកើតពី គោលការណ៍ខាងក្នុង។

9. Phrasal Verbs & Idioms កិរិយាសម្ងាត់ / អ៊ីឌៀម

No phrasal verbs in this phrase, but related idioms include:

change from within → ប្តូរពីខាងក្នុង
start at the core → ចាប់ផ្តើមពីមូលដ្ឋាន
build from the inside → ស្ថាបនាពីខាងក្នុង

KM: គំនិតទាំងនេះជាប់ទាក់ទងជាមួយ Inside–Out – change from within = ប្រែប្រួលពីខាងក្នុង – build from the inside = ស្ថាបនាពីខាងក្នុង – start at the core = ចាប់ផ្តើមពីស្នូល។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“There is no real excellence in all this world which can be separated from right living.”

«នៅក្នុងពិភពលោកនេះ គ្មានភាពល្អឆ្នើមពិតប្រាកដ ណាមួយ អាចបំបែកចេញពី ការរស់នៅត្រឹមត្រូវ បានទេ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: True excellence anywhere in life cannot be separated from living in a morally right, principled way. Real greatness must be built on right living.

KM: ភាពល្អឆ្នើមពិតប្រាកដ ក្នុងវិស័យណាក៏ដោយ មិនអាចកើតឡើងដោយបំបែកចេញពី ជីវិតដែលរស់តាមគោលការណ៍ និងសីលធម៌ត្រឹមត្រូវ បានឡើយ។ មហាសេដ្ឋី ឬអ្នកដឹកនាំជោគជ័យពិត ត្រូវមាន right living ជាមូលដ្ឋាន។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យជ្រៅ

EN: The quote teaches that “success” without integrity is not real excellence. Skills, money, or fame alone are not enough. Lasting greatness requires honesty, responsibility, service, and alignment with correct principles in daily life.

KM: ប្រយោគនេះបង្ហាញថា «ជោគជ័យ» គ្មានសីលធម៌ គឺមិនមែនជភាពល្អឆ្នើមពិតទេ។ មានប្រាក់ ចេះគ្រប់យ៉ាង មានឥទ្ធិពល—but បើខ្វះសុចរិតភាព ការទទួលខុសត្រូវ និងចិត្តបម្រើ វាជា success ខាងក្រៅ មិនមែន excellence ខាងក្នុង ទេ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

There is no real excellence – says that something does not exist.
in all this world – universal scope, everywhere.
which can be separated from right living – true excellence is always connected to right living.

KM: – There is no real excellence = គ្មានភាពល្អឆ្នើមពិតប្រាកដឡើយ – in all this world = ទូទាំងពិភពលោក / គ្រប់កន្លែង – which can be separated from right living = ដែលអាចបំបែកចេញពីការរស់នៅត្រឹមត្រូវ។ សរុប = ភាពល្អឆ្នើមពិត តែងតែភ្ជាប់ជាមួយរបៀបរស់ល្អ។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

excellence – the highest quality, outstanding goodness. → ភាពល្អឆ្នើម / កម្រិតល្អបំផុត
real – genuine, true, not fake. → ពិតប្រាកដ
right living – living in a morally correct, principled way. → រស់នៅត្រឹមត្រូវ តាមគោលការណ៍ និងសីលធម៌
separated from – kept apart from, disconnected. → បំបែកចេញពី / ដាច់ចេញពី

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN: The structure “There is no … which can be …” states a strong universal negative. “Right living” is a noun phrase (living used as a noun), modified by “right.”

KM: រចនាសម្ព័ន្ធ There is no + noun + which can… ប្រើសម្រាប់និយាយអវិជ្ជមានយ៉ាងខ្លាំង (មិនមានទេ)។ “right living” = ជីវិតដែលរស់ត្រឹមត្រូវ (living ជានាម ដែលមាន right ជាគុណនាមមក修饰វា។)

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Pattern:

There is no real [quality] in this world which can be separated from [foundation].

Examples:

“There is no real peace which can be separated from forgiveness.”
“There is no real leadership which can be separated from trust.”

KM: អ្នកអាចយកលំនាំនេះសរសេរផ្ទាល់៖ – “There is no real success which can be separated from hard work and honesty.” – “There is no real family happiness which can be separated from mutual respect.”

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

There – dummy subject (introductory word in “there is”)
excellence, world, living – nouns
real, right – adjectives
is, can be separated – verbs (linking verb + passive form)

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This idea echoes a long tradition in philosophy and religion: true greatness is moral, not just technical. In Covey’s framework, excellence is tied to principles like integrity, service, and responsibility, not just performance metrics.

KM: គំនិតនេះស្រដៀងនឹងទស្សនវិជ្ជា និងសាសនាច្រើន៖ មនុស្ស “ល្បី” មិនចាំបាច់ “ល្អ” តែ មនុស្សល្អឆ្នើមពិត ត្រូវភ្ជាប់ជាមួយជីវិតមានសីលធម៌។ ក្នុង 7 Habits ភាពល្អឆ្នើមពាក់ព័ន្ធនឹង integrity, service, responsibility មិនមែនតែ KPIs ឬលេខសាច់ប្រាក់ទេ។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់ (Phrasal Verbs)

EN: “Separated from” is close to a phrasal/verb phrase pattern (verb + preposition) meaning “kept apart from” or “disconnected from.”

KM: “separated from” មានន័យថា “បំបែកចេញពី / ដាច់ចេញពី”។ នៅទីនេះ គេនិយាយថា ភាពល្អឆ្នើមពិត មិនអាច “separated from right living” បានទេ។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“In more than 25 years of working with people in business, university, and marriage and family settings, I have come in contact with many individuals who have achieved an incredible degree of outward success, but have found themselves struggling with an inner hunger, a deep need for personal congruency and effectiveness and for healthy, growing relationships with other people. I suspect some of the problems they have shared with me may be familiar to you.”

«ជាង ២៥ ឆ្នាំក្នុងការងារជាមួយមនុស្សនៅវិស័យអាជីវកម្ម សាកលវិទ្យាល័យ និងជីវិតគ្រួសារ ខ្ញុំបានជួបមនុស្សជាច្រើនដែលទទួលបានជោគជ័យខាងក្រៅយ៉ាងអស្ចារ្យ ប៉ុន្តែខ្លួនឯងកំពុង ប្រឈមមុខនឹងភាពឃ្លានខាងក្នុង—តម្រូវការចាំបាច់ក្នុងការរស់នៅឲ្យត្រូវតាមគោលការណ៍ ជាអត្តសញ្ញាណ និងការមានទំនាក់ទំនងលូតលាស់សុខភាពល្អជាមួយអ្នកដទៃ។ ខ្ញុំសង្ស័យថាបញ្ហាដែលពួកគេ បានចែករំលែកអាចធ្វើឲ្យអ្នកស្គាល់ផងដែរ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey reflects that after 25 years of working with people from all sectors, many who appear successful outwardly are still internally struggling—with emptiness, lack of congruence, and difficulties in relationships.

KM: Covey រំលឹកថា ជាង ២៥ ឆ្នាំក្នុងការងារជាមួយមនុស្សគ្រប់វិស័យ ប្រុសស្រីជាច្រើនដែលមានជោគជ័យខាងក្រៅយ៉ាងចំណាំ តែខ្លួនឯងនៅតែវិនោសខាងក្នុង—មានអារម្មណ៍ឃ្លានក្នុងចិត្ត ខ្វះការរស់តាមគោលការណ៍ ខ្វះប្រសិទ្ធភាពផ្ទាល់ខ្លួន និងទំនាក់ទំនងលូតលាស់ជាមួយអ្នកដទៃ។ ព្រមទាំង Covey សង្ស័យថាបញ្ហាទាំងនេះប្រហែលជាស្គាល់ដែរ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យជ្រៅ

EN: The main insight is: outward success does not guarantee inner peace. Many high achievers feel an internal gap—an absence of meaning, purpose, and harmony between who they are and how they live. This gap also affects relationships.

KM: សារសំខាន់គឺ៖ ជោគជ័យខាងក្រៅ មិនអាចធានាសុខភាពផ្លូវចិត្តបានទេ។ មនុស្សជោគជ័យជាច្រើនមាន ភាពខ្វះខាតខាងក្នុង—ខ្វះន័យ ខ្វះគោលបំណង ខ្វះការសម្របសម្រួល រវាង «ខ្លួនពិត» និង «របៀបរស់»។ ភាពមិនសមគ្នានេះ (incongruency) ពិបាកនៅក្នុងទំនាក់ទំនងផងដែរ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

In more than 25 years of working with people… – time experience + broad scope.
I have come in contact with many individuals – Covey encountered many people.
who have achieved an incredible degree of outward success – high achievers.
but have found themselves struggling with an inner hunger – emotional/spiritual emptiness.
a deep need for personal congruency and effectiveness – need alignment between values & actions.
and for healthy, growing relationships – need for emotional connection.
I suspect…may be familiar to you – relatable problems.

KM: – In more than 25 years… = ជាង ២៥ ឆ្នាំនៃបទពិសោធន៍ – outward success = ជោគជ័យខាងក្រៅ – inner hunger = ភាពឃ្លាន/ខ្វះខាតខាងក្នុង – personal congruency = រស់តាមគោលការណ៍/តម្លៃ – healthy relationships = ទំនាក់ទំនងមានគុណភាព – familiar to you = អ្នកប្រហែលស្គាល់បញ្ហាទាំងនេះផងដែរ។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

outward success – visible achievements → ជោគជ័យដែលមើលឃើញ
inner hunger – emotional/spiritual emptiness → ភាពឃ្លានខាងក្នុង
congruency – alignment between beliefs and actions → ភាពសមគ្នា/រស់តាមគោលការណ៍
effectiveness – ability to produce meaningful results → ប្រសិទ្ធភាព
healthy, growing relationships – relationships that improve over time → ទំនាក់ទំនងលូតលាស់ល្អ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Compound sentence with multiple clauses joined by commas and “but,” creating contrast.

Present perfect (“I have come in contact…”) indicates long-term experience continuing to now.

Gerunds (working, struggling) function as nouns.

KM: – ប្រយោគវែងមាន clause ច្រើន → បង្កើតន័យសំខាន់ជាបន្តបន្ទាប់ – Present perfect = បទពិសោធន៍ពីអតីតកាលដល់បច្ចុប្បន្ន – Gerund = គ្រីយាវិធី + ing ប្រើជានាម (working, struggling)។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Pattern:


        [Time experience] + [I have come in contact with people]  
        who [have achieved success] but [struggle internally].

Similar structures:

“I have worked with leaders who are successful publicly but empty privately.”
“Many people achieve great wealth but lack inner peace.”

KM: គន្លឹះនៃរចនាសម្ព័ន្ធគឺ success outside vs. struggle inside។ អ្នកអាចប្រើលំនាំដែរ៖ – “គេឈ្នះខាងក្រៅ តែចាញ់ខាងក្នុង”។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

nouns: success, hunger, need, relationships, people, problems
verbs: have come, achieved, found, struggling, suspect
adjectives: incredible, personal, healthy, growing
adverbs: more than, deeply
prepositions: in, with, for

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This reflects a modern phenomenon: people with achievements, titles, and wealth often feel empty inside because success culture emphasizes performance over character. Covey’s “Inside-Out” principle directly addresses this imbalance.

KM: នេះជាបញ្ហាសង្គមសម័យថ្មី—មនុស្សជោគជ័យមើលឃើញខាងក្រៅ តែខ្វះសុខភាពខាងក្នុង ព្រោះសង្គមផ្តោតលើ performance មិនមែន character។ Covey ប្រើ Inside–Out ដើម្បីព្យាបាលបញ្ហានេះ។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

come in contact with – meet or encounter → ជួបប្រទះ / ទំនាក់ទំនងជាមួយ
struggle with – fight against internal difficulty → ប្រឈមមុខនឹងបញ្ហា
shared with me – told, revealed → ចែករំលែក

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“I’ve set and met my career goals and I’m having tremendous professional success. But it’s cost me my personal and family life. I don’t know my wife and children anymore. I’m not even sure I know myself and what’s really important to me. I’ve had to ask myself—is it worth it?”

«ខ្ញុំបានកំណត់ និងសម្រេចគោលដៅអាជីពរបស់ខ្ញុំ ហើយខ្ញុំកំពុងទទួលបានជោគជ័យអាជីពយ៉ាងខ្លាំង។ ប៉ុន្តែចំណាយថ្លៃធំ—ជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន និងគ្រួសារ។ ខ្ញុំមិនស្គាល់ប្រពន្ធ និងកូនៗរបស់ខ្ញុំទៀតឡើយ។ ខ្ញុំសូម្បីតែមិនប្រាកដថា ខ្ញុំស្គាល់ខ្លួនឯងទេ ឬអ្វីជារឿងសំខាន់សម្រាប់ខ្ញុំ។ ដូច្នេះខ្ញុំត្រូវសួរខ្លួនឯង—តើវាអវល្អតើ?»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: The speaker has achieved major professional success and reached all their career goals, but in doing so has lost connection with their spouse, their children, and even with their own identity and values. This leads to the painful question: was the trade-off worth it?

KM: មនុស្សនិយាយបានជោគជ័យខាងអាជីព និងសម្រេចគោលដៅការងារទាំងអស់ ប៉ុន្តែការចំណាយពេល និងថាមពលលើការងារច្រើនពេក បានធ្វើឲ្យគាត់បាត់បង់ទំនាក់ទំនងជាមួយប្រពន្ធ កូនៗ និងបាត់បង់សុវត្ថិភាពក្នុងការស្គាល់ខ្លួនឯង។ នេះនាំឲ្យគាត់សួរខ្លួនឯងថា—ការបោះបង់គ្រួសារដើម្បីការងារ តើមានតម្លៃទេ?»

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យជ្រៅ

EN: This reflects a classic imbalance: professional achievement without personal fulfillment. The person feels lost, disconnected, and unsure whether the external success matches their internal values. It raises a universal question about priorities.

KM: នេះបង្ហាញពី «ភាពតម្រង់ត្រូវខុស» ជោគជ័យខាងក្រៅ តែខ្វះភាពបំពេញខាងក្នុង។ មនុស្សមានអារម្មណ៍ថាបាត់បង់ខ្លួនឯង បាត់ទំនាក់ទំនងជាមួយគ្រួសារ ហើយសួរថា «តើជោគជ័យនេះ សមនឹងការបោះបង់នេះទេ?»។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

I’ve set and met my career goals – achieved all targets.
I’m having tremendous professional success – high-level accomplishment.
But it’s cost me my personal and family life – success required painful sacrifice.
I don’t know my wife and children anymore – emotional disconnection.
I’m not even sure I know myself – identity confusion.
Is it worth it? – deeply reflective life question.

KM: – កំណត់ និងសម្រេចគោលដៅ = set & met goals – ជោគជ័យខ្លាំង = tremendous success – បាត់បង់ជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន = cost me my personal life – មិនស្គាល់គ្រួសារ = don’t know them anymore – មិនស្គាល់ខ្លួនឯង = unsure of my identity – តើវាសមនឹងការបោះបង់ទេ? = is it worth it?

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

tremendous – extremely great, powerful → ធំធេង/ច្រើនខ្លាំង
cost me – caused loss/sacrifice → បណ្តាលឲ្យខាតបង់
personal life – private emotional life → ជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន
family life – life with spouse & children → ជីវិតគ្រួសារ
know myself – self-awareness → ស្គាល់ខ្លួនឯង
worth it – valuable enough to justify the cost → សមនឹងតម្លៃ?

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN: – I’ve set and met uses the present perfect to show completed goals relevant now. – it’s cost me… uses the causative meaning of “cost” (loss, sacrifice). – I’m not even sure introduces deep doubt.

KM: – Present perfect = ទាក់ទងពីអតីតមកបច្ចុប្បន្ន – cost me = បណ្តាលឲ្យខាតបង់ – not even sure = មិនប្រាកដទៀតផង។

6. Grammar & Structure រចនាសម្ព័ន្ធប្រយោគ

Structure pattern:


        [Success achieved] + but + [personal cost] → [identity doubt] → [life question]

Examples:

“I earned everything I dreamed of, but I lost myself in the process.”
“I built a career, but destroyed my relationships.”

KM: លំនាំ៖ «ជោគជ័យ → ការបោះបង់ → សង្ស័យខ្លួនឯង → សំណួរអំពីអាទិភាព»។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

nouns: goals, success, life, wife, children
verbs: set, met, cost, know, ask
adjectives: tremendous, important, sure
pronouns: I, my, myself
adverbs: even, anymore

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This is a common modern crisis: extreme productivity culture leads to abandoning relationships and identity. Covey warns that success built without balance and principles leads to regret.

KM: នៅសង្គមសម័យនេះ មនុស្សជាច្រើន追求ជោគជ័យខ្លាំងពេក ហើយបាត់បង់គ្រួសារ និងខ្លួនឯង។ Covey ព្រមានថា «success without right living = regret later»។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

set (goals) – decide/define → កំណត់
meet (goals) – achieve → សម្រេចបាន
cost me – made me lose → បាត់បង់ដោយសារតែ…

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“I’ve started a new diet—for the fifth time this year. I know I’m overweight, and I really want to change. I read all the new information, I set goals, I get myself all psyched up with a positive mental attitude and tell myself I can do it. But I don’t. After a few weeks, I fizzle. I just can’t seem to keep a promise I make to myself.”

«ខ្ញុំបានចាប់ផ្ដើមគ្រោងអាហារបែបថ្មីម្តងទៀត — ជាលើកទីប្រាំរួចមកហើយក្នុងឆ្នាំនេះ។ ខ្ញុំដឹងថាខ្លួនឯងធាត់ ហើយខ្ញុំពិតជាចង់ផ្លាស់ប្ដូរ។ ខ្ញុំអានព័ត៌មានថ្មីៗ កំណត់គោលដៅ បង្កើតគំនិតវិជ្ជមាន ហើយប្រាប់ខ្លួនឯងថា “ខ្ញុំអាចធ្វើវាបាន”។ ប៉ុន្តែមកដល់ពេលធ្វើ មិនអង្វែងដូចបាននិយាយទេ។ ក្រោយពីប៉ុន្មានសប្ដាហ៍ ខ្ញុំចាប់ផ្ដើមធ្លាក់ចុះ ហើយមិនអាចរក្សាការប្តេជ្ញាដែលខ្ញុំបានឱ្យសន្យាជាមួយខ្លួនឯងបានឡើយ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: The speaker keeps starting a new diet again and again but keeps failing to continue. They know they are overweight and truly want to change, but their motivation dies after a few weeks. This pattern makes them feel that they cannot keep promises to themselves.

KM: អ្នកនិយាយតែងតែចាប់ផ្ដើមគ្រោងអាហារថ្មីៗ ជាបន្តបន្ទាប់ តែតែងតែបោះបង់ចោលក្រោយពីប៉ុន្មានសប្ដាហ៍។ គាត់ដឹងថាខ្លួនធាត់ ហើយពិតជាចង់ផ្លាស់ប្ដូរ ប៉ុន្តែថាមពល និងការប្តេជ្ញាធ្លាក់ចុះ។ លំនាំបែបនេះ ធ្វើឲ្យគាត់មានអារម្មណ៍ថា មិនអាចរក្សាការសន្យាជាមួយខ្លួនឯងបាន។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យជ្រៅ

EN: This is not just about weight; it is about self-trust. Repeated failure creates a painful gap between intention and action. The person is hungry for real change, but their habits and systems are not supporting that change.

KM: ប្រយោគនេះមិនត្រឹមប៉ុណ្ណោះអំពីទម្ងន់ទេ ប៉ុន្តែអំពី “ការជឿទុកចិត្តលើខ្លួនឯង”។ ការខកខានរំលងរៀងរាល់ដងបង្កើត “គម្លាត” រវាងអ្វីដែលចង់ធ្វើ និងអ្វីដែលធ្វើពិតៗ។ គាត់មានចិត្តចង់ផ្លាស់ប្ដូរពិតៗ ប៉ុន្តែទម្លាប់ និងប្រព័ន្ធជីវិតមិនគាំទ្រផ្លាស់ប្ដូរនោះទេ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

I’ve started a new diet—for the fifth time this year. – shows repetition and frustration.
I know I’m overweight, and I really want to change. – awareness + sincere desire.
I read all the new information, I set goals… I can do it. – preparation and positive thinking.
But I don’t. – reality contradicts intention.
After a few weeks, I fizzle. – motivation slowly dies out.
I just can’t seem to keep a promise I make to myself. – broken self-trust.

KM: វាបង្ហាញលំហូរៈ ចាប់ផ្ដើមឡើងវិញ > ចង់ផ្លាស់ប្ដូរ > រៀបចំគោលដៅ > ចាប់ផ្ដើមលែងអំណរ > បាត់ជំនឿលើខ្លួនឯង។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

diet – a planned way of eating, often to lose weight → គ្រោងអាហារ / របបអាហារ
overweight – weighing more than is healthy → ធាត់លើសទម្ងន់
psyched up (informal) – mentally excited and motivated → លើកទឹកចិត្តខ្លាំង / បង្កើតកម្លាំងចិត្ត
positive mental attitude – optimistic way of thinking → វិជ្ជមានក្នុងចិត្ត
fizzle – to lose energy and die out slowly → អស់អំណរ / ធ្លាក់ចុះបន្តិចម្តងៗ
keep a promise – do what you said you would do → រក្សាសន្យា

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN: – I’ve started… (present perfect) = repeated action with effect in the present. – for the fifth time this year emphasizes frustration and repetition. – I just can’t seem to… softens the statement but shows deep difficulty.

KM: – Present perfect បង្ហាញអំពើកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ និងមានឥទ្ធិពលមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន។ – “for the fifth time this year” បង្ហាញថា លំនាំបរាជ័យកើតឡើងជាច្រើនដង។ – “can’t seem to” = មានអារម្មណ៍ថា “សូម្បីតែព្យាយាមក៏នៅមិនបាន”។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Structure pattern:


        I’ve started [change] many times. I know [problem], and I want to [change]. 
        I [prepare & motivate myself]. But I don’t [follow through]. After a while I [lose energy]. 
        I can’t keep a promise to myself.

Example you can adapt:

“I’ve tried to wake up at 5 a.m. many times. I know I need more quiet time, I really want to change… but after a few days, I slip back.”

KM: អ្នកអាចប្រើលំនាំនេះសរសេរអំពីទម្លាប់ថ្មីៗ (exercise, reading, saving money) ដែលចាប់ផ្ដើមបាន តែរក្សាមិនជាប់។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

nouns: diet, time, year, information, goals, attitude, promise
verbs: started, know, want, read, set, get (psyched up), tell, can, fizzle, keep
adjectives: new, overweight, positive
adverbs: really, just
pronouns: I, myself

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: Many people in modern culture repeat “start again, fail again” with diets, exercise, money, etc. Covey points to this as a symptom of relying only on willpower or positive thinking, without changing deeper habits and identity.

KM: នៅសង្គមសម័យថ្មី មនុស្សជាច្រើនចាប់ផ្ដើម “គម្រោងថ្មី” រាប់ដង (អាហារ កាយសម្បទា សន្សំលុយ) ប៉ុន្តែមិនអាចរក្សាបាន។ Covey ធ្វើអោយយើងឃើញថា ការពឹងផ្អែកតែ «positive thinking» មិនគ្រប់គ្រាន់ទេ បើទម្លាប់ និងអត្តសញ្ញាណបឋមមិនបានផ្លាស់ប្ដូរ។

9. Phrasal Verbs & Phrases កិរិយាសម្ងាត់ & ឃ្លា

start (something) up – begin a new project or habit (here: “started a new diet”).
get psyched up – get yourself mentally excited and ready.
fizzle (out) – slowly lose strength, energy, or interest.
keep a promise – actually do what you promised.

KM: ពាក្យទាំងនេះជួយអ្នកនិយាយអំពីវដ្ត “ចាប់ផ្ដើម > ប្រើកម្លាំងចិត្ត > ធ្លាក់ចុះ > ខកខានសន្យា”។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“I’ve taken course after course on effective management training. I expect a lot out of my employees and I work hard to be friendly toward them and to treat them right. But I don’t feel any loyalty from them. I think if I were home sick for a day, they’d spend most of their time gabbing at the water fountain. Why can’t I train them to be independent and responsible— or find employees who can be?”

«ខ្ញុំបានចូលរៀនវគ្គបណ្តុះបណ្តាលដឹកនាំជាច្រើន។ ខ្ញុំរួមទាំងរំពឹងច្រើនពីបុគ្គលិក ហើយខ្ញុំក៏ព្យាយាមជាទីបំផុតដើម្បីធ្វើអោយពួកគេមានអារម្មណ៍ល្អ និងទទួលបានការគោរពត្រឹមត្រូវ។ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនមានអារម្មណ៍ថាពួកគេចូលចិត្ត ឬស្មោះត្រង់ចំពោះខ្ញុំឡើយ។ ខ្ញុំគិតថា បើថ្ងៃណាខ្ញុំឈឺនៅផ្ទះ មិនមែនពួកគេធ្វើការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ទេ តែពួកគេច្រើនតែកាន់កាប់គ្នានៅជិតទឹកផ្លែឈើ។ ហេតុអ្វីបានជា ខ្ញុំមិនអាចបណ្តុះបណ្តាលពួកគេឲ្យមានអត្ដសញ្ញាណខ្លួនឯង និងទទួលខុសត្រូវ—ឬរកបុគ្គលិកដែលអាចធ្វើបានទេ?»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: The speaker has attended many management courses and tries to treat employees well. But despite his efforts, he feels no loyalty from them and believes they would be unproductive if he were not present. He is frustrated that he cannot build responsibility and independence in his team—or find people who already have those qualities.

KM: អ្នកនិយាយបានរៀនវគ្គដឹកនាំជាច្រើន ហើយព្យាយាមព្យាបាលបុគ្គលិកឲ្យបានល្អ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណា គាត់មិនមានអារម្មណ៍ថាបុគ្គលិកស្មោះត្រង់ ឬគាំទ្រគាត់ឡើយ។ គាត់សង្ស័យថា បើគាត់មិនមានវត្តមានក្នុងការងារ ក្រុមនឹងមិនសូវខិតខំឡើយ។ គាត់ចង់ដឹងថា ហេតុអ្វីគាត់មិនអាចបង្កើតឬរកបុគ្គលិកដែលមានភាពទទួលខុសត្រូវ និងឯករាជ្យបាន។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យជ្រៅ

EN: This highlights a common leadership frustration: **“I’m trying hard, but my people don’t respond.”** The speaker equates friendliness and expectations with effective leadership, but he lacks the ability to build trust, empowerment, synergy, and shared purpose— all of which are principles, not techniques.

KM: នេះជាបញ្ហាដឹកនាំទូទៅ៖ **“ខ្ញុំខិតខំ—ប៉ុន្តែក្រុមមិនឆ្លើយតប”**។ ទោះបីជាគាត់ស្តាប់រឿងជាច្រើន និងបង្ហាញភាពរួសរាយ តែគាត់មិនបានកសាង **trust, empowerment, vision ជាអ្នកដឹកនាំ** ទេ។ ពួកគេទទួលបានការអនុវត្ត (technique) តែគ្មានគោលការណ៍ (principle)។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

I’ve taken course after course – repeated training.
I expect a lot out of my employees – high expectations.
I work hard to be friendly – behavioral friendliness.
But I don’t feel any loyalty from them – no emotional commitment.
If I were home sick… they’d waste time – lack of trust in their work ethic.
Why can’t I train them…? – leadership frustration.

KM: ប្រយោគសំខាន់៖ – រៀនច្រើន → ខិតខំនិងរួសរាយ → មិនទទួលបាន loyalty → សង្ស័យថាអវត្តមានក៏មិនធ្វើការ → ឆ្ងល់ថាហេតុអ្វីមិនអាចដឹកនាំបាន។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

course after course – many courses repeatedly → វគ្គបណ្តុះបណ្តាលជាច្រើន
expect a lot out of someone – demand high performance → រំពឹងខ្ពស់ពី…
loyalty – commitment, faithfulness → ភាពស្មោះត្រង់
gabbing – talking casually / chatting → និយាយលេង / ភាស្ត្រាស
water fountain – drinking area at workplace → ប្រភពទឹកផ្លែឈើនៅកន្លែងធ្វើការ
independent – able to act alone → ឯករាជ្យ
responsible – accountable, reliable → ទទួលខុសត្រូវ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN: – course after course = repetition emphasis. – If I were… they’d… uses the second conditional (hypothetical, unreal situation). – can be? → expresses confusion + frustration.

KM: – “course after course” = តែងតែចូលរៀនរៀងរាល់ដង – Second conditional = ពិចារណាហេតុការណ៍មិនពិត (If I were…, they would…) – “can be?” = សំណួរដែលមានអារម្មណ៍ខឹង ឬខកចិត្ត។

6. Grammar & Structure រចនាប្រយោគ

Structure Pattern:


        [I train myself] + [I expect & behave nicely]  
        → but [I don’t receive loyalty]  
        → hypothetical fear (If I were gone…)  
        → frustrated leadership question.

Similar structure example:

“I invest in my team, I support them, but they don’t support me back.”

KM: លំនាំទូទៅ៖ «ខិតខំ → ធ្វើល្អ → មិនទទួលបានលទ្ធផល → កើតសង្ស័យ → សំណួរដឹកនាំ»។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

nouns: course, employees, loyalty, time, water fountain
verbs: taken, expect, work, feel, think, train, find
adjectives: friendly, independent, responsible
adverbs: after, right
pronouns: I, them, they

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This problem reflects “technique-based leadership”: using friendliness and management tricks instead of building trust, empowerment, vision sharing, and principle-based culture. Employees often mirror the leader’s depth—not the leader’s techniques.

KM: នេះបង្ហាញពី «ការដឹកនាំផ្អែកលើបច្ចេកទេស» មិនមែនលើគោលការណ៍។ ការរួសរាយ ឬការមានចំណេះដឹងបច្ចេកទេសមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ បើគ្មាន **trust, empowerment, clear vision, accountability**។ ក្រុមតែងតែបង្ហាញកម្រិតដូចមេ—not technique, but character។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

expect a lot out of – demand high performance
gabbing at (a place) – talking aimlessly
train someone to – teach skills or behaviors
find (someone) who can – look for capable people

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“My teenage son is rebellious and on drugs. No matter what I try, he won’t listen to me. What can I do?”

«កូនប្រុសវ័យជំទង់របស់ខ្ញុំមានអាកប្បកិរិយាបះបោរខ្លាំង ហើយកំពុងប្រើគ្រឿងញៀន។ មិនថាខ្ញុំព្យាយាមធ្វើអ្វីទេ គាត់មិនស្តាប់ខ្ញុំសោះ។ ខ្ញុំអាចធ្វើអ្វីបាន?»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: The parent is deeply worried: their teenage son is using drugs and acts rebellious. The parent feels powerless because nothing they try seems to work and the son refuses to listen. They are asking for guidance and help.

KM: មាតាបិតាម្នាក់កំពុងព្រួយបារម្ភខ្លាំង ព្រោះកូនប្រុសវ័យជំទង់ប្រើគ្រឿងញៀន និងបះបោរ។ អ្វីៗដែលមាតាបិតាព្យាយាមធ្វើ សូម្បីតែព្យាយាមជួយ ក៏គាត់មិនស្តាប់ និងមិនយកចិត្តទុកដាក់ឡើយ។ ដូច្នេះមាតាបិតាគាត់ចាប់ផ្តើមសួរថា «តើខ្ញុំអាចធ្វើអ្វីបានទៀត?» ដោយមានអារម្មណ៍គ្មានអំណាច។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យជ្រៅ

EN: Behind the words we can feel pain, fear, guilt, and confusion. The parent may feel they have “failed” as a father or mother. The situation also shows how **old control-based methods** (orders, punishment, lectures) often don’t work with teenagers, especially when addiction is involved.

KM: ខាងក្រោយពាក្យនេះ មានទាំងការឈឺចាប់ ការភ័យខ្លាច និងការសង្ស័យខ្លួនឯង។ មាតាបិតាអាចមានអារម្មណ៍ថា «ខ្ញុំបរាជ័យក្នុងការធ្វើជាម៉ែ/ប៉ា»។ វាក៏បង្ហាញផងដែរថា វិធីដឹកនាំបែបបញ្ជា បង្ខំ ឬស្តីបន្ទោស ជាច្រើនពេលមិនមានប្រសិទ្ធភាពជាមួយក្មេងជំទង់ ពិសេសនៅពេលមានបញ្ហាគ្រឿងញៀន។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

My teenage son – child between about 13–19 years old.
is rebellious – resists rules, argues, challenges authority.
and on drugs – he is using illegal or harmful substances.
No matter what I try – every attempt feels useless.
he won’t listen to me – he refuses to accept advice or instruction.
What can I do? – cry for help, asking for direction.

KM: ប្រយោគអាចបំបែកជា៖ «កូនប្រុសវ័យជំទង់របស់ខ្ញុំ» + «បះបោរ និងប្រើគ្រឿងញៀន» + «អ្វីដែលខ្ញុំព្យាយាមធ្វើទាំងអស់» + «គាត់មិនស្តាប់ខ្ញុំ» + «ខ្ញុំអាចធ្វើអ្វីបាន?»។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

teenage – between 13 and 19 years old → វ័យជំទង់
rebellious – resisting authority, refusing to obey → បះបោរ / មិនស្តាប់បង្គាប់
on drugs – using illegal or harmful drugs → ប្រើគ្រឿងញៀន
No matter what (I try) – whatever I do, nothing changes → មិនថាខ្ញុំធ្វើអ្វីក៏ដោយ
won’t listen – refuses to listen or obey → មិនស្តាប់ / មិនយកចិត្តទុកដាក់

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN: – is rebellious and on drugs → present simple “is” + two complements linked by “and”. – No matter what I try → concessive phrase showing that the result doesn’t change. – won’t listen = “will not listen” – here “will” shows refusal, not future tense.

KM: – “is rebellious and on drugs” ប្រើកាលបច្ចុប្បន្ន (is) ដើម្បីពិពណ៌នាស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន។ – “No matter what I try” មានន័យថា «មិនថាខ្ញុំសាកល្បងអ្វីក៏ដោយ» តែមិនបានលទ្ធផល។ – “won’t listen” គឺមិនមែន future ទេ តែជាការបដិសេធ (refusal) នៃការស្តាប់។

6. Grammar & Structure រចនាប្រយោគ

Pattern:


        My [family member] is [serious problem].  
        No matter what I [try/do], he/she won’t [positive response].  
        What can I do?

Example:

“My colleague is negative about everything. No matter what I say, he won’t change. What can I do?”

KM: អ្នកអាចប្រើលំនាំនេះ សម្រាប់សរសេរអំពីបញ្ហាទំនាក់ទំនង៖ «My team is … / My child is … → No matter what I try… → What can I do?»។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

nouns: son, teenager, drugs
pronouns: my, I, he, me
verbs: is, try, listen, can, do
adjectives: teenage, rebellious
adverbs/phrases: No matter what

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: In many countries, teenage rebellion and drug use are major family crises. This example shows **why Habit 5 (“Seek first to understand, then to be understood”)** and principle-centered parenting are so important. It suggests that influence comes less from control and more from deep listening, love, and example.

KM: នៅក្នុងវប្បធម៌ជាច្រើន ការបះបោររបស់កុមារវ័យជំទង់ និងបញ្ហាគ្រឿងញៀន ជាបញ្ហាធំបំផុតក្នុងគ្រួសារ។ ឧទាហរណ៍នេះ បង្ហាញថា **Habit 5 – “ស្វែងយល់មុនគេ / ស្តាប់ជាមុន”** និងការចិញ្ចឹមកូនផ្អែកលើគោលការណ៍ មានសារៈសំខាន់ណាស់។ វាសំលេងថា អំណាចក្នុងការប៉ះពាល់មនុស្សមកពីការស្តាប់ជ្រៅ សេចក្តីស្រឡាញ់ និងគំរូល្អ មិនមែនត្រឹមការបញ្ជា និងការត្រួតពិនិត្យទេ។

9. Phrasal Verbs & Idioms កិរិយាសម្ងាត់

on drugs – idiomatic phrase meaning “using drugs regularly”
listen to (someone) – pay attention and consider their words seriously
No matter what – fixed phrase meaning “whatever happens / whatever I do”

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“There’s so much to do. And there’s never enough time. I feel pressured and hassled all day, every day, seven days a week. I’ve attended time management seminars and I’ve tried half a dozen different planning systems. They’ve helped some, but I still don’t feel I’m living the happy, productive, peaceful life I want to live.”

«មានការងារច្រើនណាស់ត្រូវធ្វើ។ ហើយពេលវេលាមិនដែលគ្រប់គ្រាន់សោះ។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ត្រូវបានច្រាំង ត្រូវបានសង្កត់គ្រាប់ ពេញមួយថ្ងៃ រៀងរាល់ថ្ងៃ សប្ដាហ៍មួយ ៧ថ្ងៃ។ ខ្ញុំបានចូលរួមសិក្ខាសាលាគ្រប់គ្រងពេលវេលា ហើយខ្ញុំបានសាកល្បងប្រព័ន្ធរៀបចំការងារ ច្រើនប្រភេទ។ វាជួយខ្លះ ប៉ុន្តែខ្ញុំតែមិនទាន់មានអារម្មណ៍ថាកំពុងរស់នៅជីវិត សប្បាយ បង្កើតផលិតភាព និងមានសន្តិភាព ដូចដែលខ្ញុំចង់បានឡើយ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: The speaker feels overwhelmed by constant tasks and lack of time. They’ve tried time management systems but still feel no peace, no joy, and no true productivity. They want a meaningful, calm, effective life but don’t know how to get there.

KM: អ្នកនិយាយមានអារម្មណ៍ថាការងារច្រើនហួសកម្រិត ហើយពេលមិនគ្រប់។ ទោះបានសាកល្បងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងពេលវេលាជាច្រើន ក៏នៅតែមិនទទួលបានសុខសន្តិភាព និងផលិតភាពតាមដែលចង់បាន។ គាត់ចង់រស់ជីវិតមានន័យ សប្បាយ និងមានការរៀបចំ តែគ្មានទិសដៅ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យជ្រៅ

EN: This reflects a very common modern struggle: **busy but not effective**. The speaker’s life is full of activity, pressure, and constant motion—but not meaning. Despite using tools and techniques, there is no transformation because the underlying issue is not time management but **self-management and priority management**.

KM: នេះជាបញ្ហាទូទៅនៅសម័យបច្ចុប្បន្ន៖ **រវល់ច្រើន ប៉ុន្តែមិនមានប្រសិទ្ធភាព**។ ទោះមានសកម្មភាពនានា ការចង្អៀត និងភាពចលាចល ក៏គ្មានន័យពិតប្រាកដ និងគ្មានសុខភាពផ្លូវចិត្ត។ បញ្ហាដើមមិនមែន «គ្រប់គ្រងពេលវេលា» ទេ តែជា **ការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង និងអាទិភាពក្នុងជីវិត**។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

There’s so much to do – too many responsibilities.
never enough time – time scarcity.
I feel pressured and hassled – emotional stress.
all day, every day, seven days a week – nonstop pressure.
I’ve attended time management seminars – tried learning solutions.
half a dozen different planning systems – many tools, but ineffective.
I still don’t feel… – despite efforts, no internal change.

KM: «ការងារច្រើន → ពេលតិច → សម្ពាធរាល់ថ្ងៃ → សិក្សារបៀបគ្រប់គ្រងពេលវេលា → សាកប្រព័ន្ធច្រើន → តែមិនទទួលបានជីវិតសុខសាន្ដ»។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

pressured – feeling forced, stressed → មានសម្ពាធ
hassled – constantly bothered or stressed → ត្រូវបានរំខាន / តានតឹង
time management – techniques for organizing time → ការគ្រប់គ្រងពេលវេលា
planning system – structured tools to organize tasks → ប្រព័ន្ធរៀបចំការងារ
productive – achieving meaningful results → មានផលិតភាព
peaceful – calm, without stress → មានសន្តិភាព

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN:

There’s so much to do → “There is” + quantity phrase.
never enough time → elliptical structure (missing “there is”).
I’ve attended / I’ve tried → present perfect: experiences up to now.
They’ve helped some → informal “some” = “a little”.

KM: – «There’s» = There is – «never enough time» = មិនដែលមានពេលគ្រប់ត្រូវការ – Present perfect = កម្មវិធីពីមុនដល់បច្ចុប្បន្ន – «helped some» = ជួយតិចតួច

6. Grammar & Structure រចនាប្រយោគ

Structure pattern:


        Overload → Stress → Tried solutions → Still no inner peace

Example of similar structure:

“I’ve used every budgeting app, but I still don’t feel financially free.”

KM: លំនាំប្រយោគបង្ហាញពី «ជីវិតរវល់ → សាកល្បងដំណោះស្រាយ → មិនទទួលបានលទ្ធផលក្នុងចិត្ត»។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

nouns: time, seminars, systems, life
verbs: do, feel, attended, tried, helped, live
adjectives: happy, productive, peaceful
adverbs: never, still, every

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This represents the culture of busyness and burnout. Modern society teaches people to be constantly active, always “doing more.” But Covey argues that **true peace comes from principles, priorities, and purpose**, not from more time-saving tools or efficiency tricks.

KM: នេះជារូបភាពច្បាស់នៃវប្បធម៌ «រវល់ និងអស់កម្លាំង»។ សង្គមបច្ចុប្បន្នបណ្តាលឲ្យមនុស្សតែងតែរវល់ និងចង់ធ្វើច្រើនជាងមុន។ តែ Covey បង្ហាញថា **សុខសាន្ដពិត មកពីគោលការណ៍ អាទិភាព និងគោលបំណង**, មិនមែនពីឧបករណ៍គ្រប់គ្រងពេលវេលាច្រើនៗ។

9. Phrasal Verbs & Idioms កិរិយាសម្ងាត់

so much to do – idiom for overwhelming responsibilities
never enough time – time scarcity feeling
helped some – helped a little

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“I want to teach my children the value of work. But to get them to do anything, I have to supervise every move… and put up with complaining every step of the way. It’s so much easier to do it myself. Why can’t children do their work cheerfully and without being reminded?”

«ខ្ញុំចង់បង្រៀនកូនៗអោយដឹងតម្លៃនៃការងារ។ ប៉ុន្តែបើចង់ឲ្យពួកគេធ្វើអ្វី ម្ចាស់ត្រូវតាមដាន រាល់ចលនា... ហើយត្រូវទ្រាំទ្រ ការត្អូញត្អែរ រាល់ជំហាន។ ងាយជាងគេគឺធ្វើដោយខ្លួនឯង។ ហេតុអ្វីបានជា កូនៗមិនអាចធ្វើការរបស់ពួកគេ ឲ្យរីករាយ ហើយមិនចាំបាច់ត្រូវរំលឹកជាខ្លះ?»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: The parent wants to develop responsibility in their children, but the children only work when closely supervised—and complain along the way. The parent feels discouraged and wonders why kids can’t work with a good attitude or without reminders.

KM: មាតាបិតាចង់បង្កើតការទទួលខុសត្រូវ និងចិត្តស្រឡាញ់ការងារឲ្យកូនៗ, តែពួកកុមារធ្វើការតែនៅពេលដែលត្រូវក្រឡាប់មើលជាប់ៗ ហើយក៏ត្អូញត្អែរ។ មាតាបិតាមានអារម្មណ៍ថាបរាជ័យ និងសួរថា ហេតុអ្វីកុមារមិនអាចធ្វើការដោយសប្បាយចិត្ត និងដោយខ្លួនឯងបានទេ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យជ្រៅ

EN: The parent’s frustration comes from a mismatch between expectation and reality. They want the *result* (children who work responsibly and cheerfully), but the children have not yet developed internal motivation or habit patterns. This is a signal that **control-based parenting** is in play, rather than **principle-centered teaching and modeling**.

KM: ការខឹងខ្លាំងរបស់មាតាបិតាមកពី «ការរំពឹងខ្ពស់» តែ «កូនមិនទាន់មានទំនួលខុសត្រូវខាងក្នុង»។ មាតាបិតាចង់ឃើញលទ្ធផលល្អៗ តែគន្លឹះគឺកូនមិនទាន់មានចិត្តចង់ធ្វើ (internal motivation)។ នេះបង្ហាញថា មាតាបិតាកំពុងប្រើ «ការត្រួតពិនិត្យខ្លាំង» ជំនួសឱ្យ «ការបង្ហាត់—ការបង្រៀន—ការគំរូ» ដែលផ្អែកលើគោលការណ៍។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

I want to teach my children the value of work – desire to instill responsibility.
to get them to do anything – difficulty motivating them.
I have to supervise every move – no independence.
put up with complaining – emotional resistance from children.
easier to do it myself – exhaustion → burnout.
Why can’t children…? – searching for deeper understanding.

KM: សំណុំប្រយោគ៖ «ចង់បង្រៀន → ត្រូវតាមដានរាល់ចលនា → ត្អូញត្អែរ → ងាយធ្វើខ្លួនឯង → សួរថាហេតុអ្វីកូនមិនទទួលខុសត្រូវ»។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

value of work – importance of responsibility → តម្លៃនៃការងារ
supervise – closely watch → តាមដាន / ឃ្លាំមើល
every move – every action → រាល់ចលនា
put up with – tolerate → ទ្រាំទ្រ
complaining – expressing dissatisfaction → ត្អូញត្អែរ
cheerfully – with good attitude → ដោយរីករាយ
reminded – told again → រំលឹក

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN:

to get them to do – “get + object + to verb” = persuade / cause someone to act.
have to supervise – obligation.
put up with – phrasal verb meaning “tolerate”.
Why can’t children…? – rhetorical question expressing frustration.

KM: – «get them to do» = ធ្វើអោយពួកគេចាប់ផ្តើមធ្វើអ្វីមួយ – «put up with» = ទ្រាំទ្រ/ព្រមស៊ូ – «Why can’t…?» = សំណួរមានអារម្មណ៍ខកចិត្ត ឬធុញទ្រាន់

6. Grammar & Structure រចនាប្រយោគ

Structure pattern:


        Want to teach values → Children resist → Parent supervises → Parent gets tired → 
        Parent questions “Why?”

Similar example:

“I want my team to take initiative, but unless I push them, nothing gets done.”

KM: លំនាំស្រដៀងជាច្រើនក្នុងការដឹកនាំក្រុម ឬចិញ្ចឹមកូន៖ «រំពឹងខ្ពស់ → ត្រូវតាមដាន → ត្រូវទ្រាំទ្រ → ងាយធ្វើខ្លួនឯង → សួរថាហេតុអ្វី»។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

nouns: children, value, work, move, complaining
verbs: want, teach, get, supervise, put up with, do
adjectives: cheerful (adj. form of cheerfully)
adverbs: cheerfully
pronouns: I, my, them

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This reflects a universal parenting struggle: *teaching responsibility vs. children’s natural resistance*. Modern parenting often focuses on control, reminders, and supervision. Covey suggests that true effectiveness comes from **modeling, involving, and empowering**, not from forcing or micromanaging.

KM: នេះជាបញ្ហាដែលមានគ្រប់គ្រួសារទូទាំងពិភពលោក៖ *ចង់អោយកូនទទួលខុសត្រូវ ប៉ុន្តែកូនធម្មតាមានការបះបោរ*។ មាតាបិតាច្រើនប្រើការត្រួតពិនិត្យ និងរំលឹករាល់ពេល, តែ Covey អះអាងថា ប្រសិទ្ធភាពពិតមកពី **ការគំរូ—ការចូលរួម—ការផ្តល់សិទ្ធិអំណាច**, មិនមែនការបង្ខំ។

9. Phrasal Verbs & Idioms កិរិយាសម្ងាត់

put up with – tolerate
get (someone) to do (something) – persuade or cause someone to act
reminded – told again to do something

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“I’m busy—really busy. But sometimes I wonder if what I’m doing will make any difference in the long run. I’d really like to think there was meaning in my life, that somehow things were different because I was here.”

«ខ្ញុំពិតជារវល់ណាស់ — រវល់មែនៗ។ តែមានពេលខ្លះ ខ្ញុំក៏សង្ស័យថា អ្វីដែលខ្ញុំកំពុងធ្វើនេះ តើវាអាចប្ដូរអ្វីបានក្នុងរយៈពេលវែងឬទេ។ ខ្ញុំចង់គិតថា ជីវិតខ្ញុំមានអត្ថន័យ ព្រោះក៏ហាក់ដូចជា មានអ្វីមួយខ្លះប្លែកទៅ ពីព្រោះខ្ញុំធ្លាប់មាននៅទីនេះ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: The person is extremely busy, but deep inside they are not sure if all this activity really matters. They long for a sense that their life is meaningful and that the world is somehow better because they lived.

KM: មនុស្សនិយាយថា ខ្លួនឯងរវល់ខ្លាំងណាស់ ប៉ុន្តែក្រោយ «ការងារច្រើន» នោះ គាត់មិនប្រាកដថា អ្វីៗដែលកំពុងធ្វើ មានអត្ថន័យក្នុងរយៈពេលវែងឬអត់។ គាត់ចង់ដឹងថា ជីវិតរបស់ខ្លួនមានអត្ថន័យ ហើយពិភពលោក ឬមនុស្សជុំវិញ មានអ្វីមួយល្អប្រសើរឡើង ព្រោះមានការស្ថិតនៅរបស់គាត់។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យជ្រៅ

EN: This is the classic **busy but empty** feeling. Outwardly, the schedule is full; inwardly, the person is hungry for *purpose* and *legacy*. The deeper pain is not just time pressure—but the fear of a life that is efficient, yet meaningless.

KM: នេះជាអារម្មណ៍ «រវល់ ប៉ុន្តែទទេក្នុងចិត្ត» ដែលមនុស្សជាច្រើនជួបប្រទះ។ ខាងក្រៅ កាលវិភាគពោរពេញទៅដោយកិច្ចការណ៍; ខាងក្នុង កំពុងឆ្ងាញ់រក *គោលបំណង* និង *មរតកជីវិត*។ ស្នាមឈឺជ្រៅមិនមែនត្រឹមតែពេលវេលាមិនគ្រប់ទេ ប៉ុន្តែគឺការភ័យខ្លាច ថាជីវិតខ្លួន «មានប្រសិទ្ធភាព» តែ «គ្មានអត្ថន័យ»។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

I’m busy—really busy. – heavy workload; full schedule.
I wonder if what I’m doing will make any difference in the long run. – doubt about long-term impact.
I’d really like to think there was meaning in my life – desire for purpose.
that somehow things were different because I was here. – wish to leave a positive mark.

KM: ប្រយោគមួយនេះបង្ហាញលំដាប់៖ «រវល់ខ្លាំង → សង្ស័យអំពីផលប៉ះពាល់រយៈពេលវែង → ប្រាថ្នាឲ្យជីវិតមានអត្ថន័យ → ប្រាថ្នាឲ្យពិភពលោកខុសគ្នាបន្តិច ព្រោះខ្លួនធ្លាប់រស់នៅទីនេះ»។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

in the long run – over a long period of time. → រយៈពេលវែង / ពេលអនាគតឆ្ងាយ
make any difference – create real impact or change. → បង្កើតការប្លែងប្ដូរមានន័យ
meaning in my life – deep purpose or significance. → អត្ថន័យជីវិត / គោលបំណងជ្រៅ
somehow – in some way that is not clear. → ដូចម្តេចមួយ / តាមរបៀបណាមួយ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN:

busy—really busy – em dash + repetition for emphasis.
I wonder if... – polite, reflective way to express doubt or question.
would / would like to think – soft desire; not aggressive, more thoughtful.
that somehow things were different because I was here – “were” used in a wish/imaginary sense.

KM: – «I wonder if…» ប្រើសម្រាប់សំណួរដែលយើងគិតក្នុងចិត្ត គ្មានគោលបំណងតស៊ូជាមួយអ្នកដទៃ។ – «I’d really like to think…» បង្ហាញការរំពឹងយ៉ាងទន់ភ្លន់ មិនមែនតម្រូវឲ្យវាកើតឡើងភ្លាមៗទេ។ – ការប្រើ «were» នៅទីនេះ ជាទម្រង់សញ្ញាភាសាសម្រាប់ wish / imagine (subjunctive mood)।

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Pattern:


        I’m [state now]. But sometimes I wonder if [current actions] will [result] in the long run.  
        I’d really like to think [my life has meaning], that [things are different because I was here].

Example you can reuse:

“I’m working hard—really hard. But sometimes I wonder if these sacrifices will matter in the long run.”

KM: អ្នកអាចយកលំនាំនេះ សរសេរសម្រាប់ជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន ឬជីវិតអាជីវកម្ម៖ «I’m building my company—really working hard. But sometimes I wonder if it will make any difference in the long run…» ឬ «I’d really like to think my work will help the next generation.»

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

nouns: life, difference, run (in “long run” = noun phrase), things
verbs: am (’m), doing, wonder, make, think, was
adjectives: busy, long (in “long run”)
adverbs: really, sometimes, somehow
pronouns: I, my

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This reflects a modern global problem: **productivity without purpose**. Many professionals feel pressure to stay busy, but later realize they never asked, “Busy for *what*? Busy *toward which* end?” Covey’s “Inside-Out” approach says we must start from principles, mission, and values first, then choose our activities.

KM: ប្រយោគនេះស្ទួនគំនិតក្នុងសង្គមសម័យថ្មី៖ «រវល់ តែគ្មានទិសដៅ»។ មនុស្សជាច្រើនត្រូវបានជំរុញអោយ «រវល់គ្រប់ថ្ងៃ» ប៉ុន្តែក្រោយមក ទើបដឹងថាមិនធ្លាប់សួរខ្លួនឯងសោះថា «ខ្ញុំព្យាយាមរវល់សម្រាប់ *អ្វី*? ហើយទៅរក *ទីណា*?» ទស្សនៈ Inside-Out របស់ Covey បង្រៀនថា យើងត្រូវចាប់ផ្តើមពី គោលការណ៍, បេសកកម្ម, គុណតម្លៃ រួចទើបជ្រើសយកសកម្មភាព។

9. Phrasal Verbs & Idioms កិរិយាសម្ងាត់ & ឃ្លារូបិយ

make any difference – idiomatic phrase meaning “to matter / to have impact”.
in the long run – idiom for “over a long period, ultimately”.

KM: – «make a difference» = ធ្វើអោយមានការប្លែងប្ដូរដែលមានន័យ – «in the long run» = នៅចុងក្រោយ / ក្នុងរយៈពេលវែង

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“I see my friends or relatives achieve some degree of success or receive some recognition, and I smile and congratulate them enthusiastically. But inside, I’m eating my heart out. Why do I feel this way?”

«ពេលខ្ញុំឃើញមិត្តភក្ដិ ឬសាច់ញាតិទទួលបានជោគជ័យ ឬទទួលបានការទទួលស្គាល់ខ្លះៗ ខ្ញុំញញឹម និងអបអរសាទរគេយ៉ាងលឺលាស់។ ប៉ុន្តែក្រោយស្នាមញញឹម ខ្ញុំតាម៉ឺងចិត្តខ្លាំង។ ហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំមានអារម្មណ៍បែបនេះ?»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: The speaker outwardly celebrates others’ success, but inside feels jealousy, pain, or insecurity. They want to understand why positive events for others create negative emotions within themselves.

KM: អ្នកនិយាយបង្ហាញស្នាមញញឹម និងអបអរសាទរឲ្យមិត្តភក្ដិ ឬសាច់ញាតិ ប៉ុន្តែខាងក្នុងវិញ មានភាពឈឺចិត្ត ឬច្រណែន ឬមិនទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង។ គាត់ចង់យល់ថា ហេតុអ្វីការជោគជ័យរបស់អ្នកដទៃ ក្លាយជារឿងបង្កអារម្មណ៍អវិជ្ជមានក្នុងចិត្តខ្លួនឯង។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យជ្រៅ

EN: This reveals an **emotional conflict**: *their mind wants to be supportive, but their heart feels threatened.* The negative feeling often comes from a **scarcity mindset**—the belief that if others win, you lose something. This is a sign of insecurity or fear of inadequacy.

KM: នេះបង្ហាញពី **ការប្រឈមផ្លូវអារម្មណ៍ក្នុងចិត្ត**៖ *ខាងក្រៅចង់អបអរសាទរ តែខាងក្នុងមានអារម្មណ៍គ្រោះថ្នាក់*។ ភាពអវិជ្ជមាននេះស្ទួនចេញពី **mindset ខ្វះខាត**—គិតថា ប្រសិនបើអ្នកដទៃឈ្នះ មានន័យថាខ្លួនឯងបាត់បង់អ្វីមួយ។ វាបង្ហាញពីភាពមិនទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង ឬការភ័យខ្លាចថា «ខ្ញុំមិនគ្រប់គ្រាន់»។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

I see my friends or relatives achieve success – observing others’ achievements.
I smile and congratulate them enthusiastically – outward positivity.
But inside, I’m eating my heart out – inner emotional pain or jealousy.
Why do I feel this way? – desire to understand internal conflict.

KM: ប្រយោគបង្ហាញរូបឆាប៖ «ឃើញគេជោគជ័យ → អបអរសាទរខាងក្រៅ → ឈឺចិត្តខាងក្នុង → សួរថាហេតុអ្វីមានអារម្មណ៍បែបនេះ?»

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

achieve – reach, accomplish → ទទួលបាន / សម្រេចបាន
recognition – praise or acknowledgment → ការទទួលស្គាល់
enthusiastically – with excitement and energy → ដោយលើកទឹកចិត្តច្រើន
eating my heart out – idiom for deep emotional pain or jealousy → ឈឺចិត្តខ្លាំង / ច្រណែនខ្លាំង

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN:

achieve some degree of success – polite, moderate expression.
smile and congratulate – two coordinated verbs.
I’m eating my heart out – present continuous idiom expressing ongoing emotion.
Why do I feel this way? – open-ended reflective question.

KM: – «some degree of success» = ជោគជ័យមួយចំនួន (មិនលើសតម្លៃពេក) – «I’m eating my heart out» = ការប្រើពាក្យ idiom ដើម្បីបង្ហាញអារម្មណ៍ឈឺចិត្តបន្ត – «Why do I feel this way?» = សំណួរដែលស្វែងរកចម្លើយផ្លូវអារម្មណ៍

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Structure pattern:


        Observe others succeed → React positively outside → Feel negatively inside → Ask why.

Example:

“I praise my colleague for getting promoted, but inside I feel insecure and jealous.”

KM: ប្រយោគបង្កើតលំនាំមូលដ្ឋាន៖ «ឃើញគេឈ្នះ → ញញឹមក្រៅ → ឈឺចិត្តក្នុងចិត្ត → សួរហេតុផល»។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

nouns: friends, relatives, success, recognition, heart
verbs: see, achieve, smile, congratulate, feel
adverbs: enthusiastically
pronouns: I, my, them
idioms: eating my heart out

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This is universal. Across cultures, people often feel envy when others succeed — even those they care about. Covey explains this in terms of **scarcity vs. abundance mindset**. Scarcity says: “There’s only so much success. If they win, I lose.” Abundance says: “There’s enough for everyone. Their success does not limit mine.”

KM: នេះជាអារម្មណ៍ដែលកើតមានគ្រប់វប្បធម៌។ មនុស្សជាច្រើន មានអារម្មណ៍ច្រណែន ឬមិនសប្បាយពេលឃើញអ្នកដទៃជោគជ័យ—even មិត្ត ឬសាច់ញាតិរបស់ខ្លួន។ Covey ពន្យល់ថា នេះជាលទ្ធផលនៃ **mindset ខ្វះខាត (scarcity)** និង **mindset ពេញលេញ (abundance)**។ – Scarcity: «ប្រសិនបើគេឈ្នះ ខ្ញុំចាញ់» – Abundance: «ជោគជ័យគេមិនបង្អត់ខ្ញុំឡើយ»

9. Phrasal Verbs & Idioms កិរិយាសម្ងាត់ & ឃ្លារូបិយ

eating my heart out – idiom meaning “I am deeply jealous / emotionally hurting”.
congratulate (someone) – express praise.

KM: – «eating my heart out» = ឈឺចិត្តខ្លាំង (idiom) – «congratulate» = អបអរសាទរ

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“I have a forceful personality. I know, in almost any interaction, I can control the outcome. Most of the time, I can even do it by influencing others to come up with the solution I want. I think through each situation and I really feel the ideas I come up with are usually the best for everyone. But I feel uneasy. I always wonder what other people really think of me and my ideas.”

«ខ្ញុំមានលក្ខណៈផ្ទាល់ខ្លួនខ្លាំង។ ខ្ញុំដឹងថា ក្នុងអន្តរកម្មភាគច្រើន ខ្ញុំអាចគ្រប់គ្រងលទ្ធផលបាន។ ភាគច្រើន ខ្ញុំអាចធ្វើបានដោយបង្កើតឥទ្ធិពលឲ្យអ្នកដទៃគិតអោយបានតាមដំណោះស្រាយដែលខ្ញុំចង់បាន។ ខ្ញុំគិតរាល់ស្ថានភាពយ៉ាងល្អ ហើយខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាគំនិតដែលខ្ញុំរៀបចំមក តែងតែជាជម្រើសល្អបំផុតសម្រាប់គ្រប់គ្នា។ ប៉ុន្តែខ្ញុំមានអារម្មណ៍មិនសុខចិត្ត។ ខ្ញុំតែងតែសង្ស័យថាមនុស្សផ្សេងទៀតយល់អំពីខ្ញុំ និងគំនិតរបស់ខ្ញុំយ៉ាងដូចម្ដេច។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: The speaker is confident, persuasive, and able to control outcomes in interactions. However, despite being strong and dominant, they feel insecure inside and constantly worry about how others perceive them and their ideas.

KM: អ្នកនិយាយជាមនុស្សមានអំណាចក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទង និងអាចបង្កើតឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំង លើលទ្ធផលនៃស្ថានភាព។ ប៉ុន្តែក្រោយសម្លេងខ្លាំងៗនោះ ក៏មានអារម្មណ៍មិនសុវត្ថិភាព និងព្រួយថាមនុស្សដទៃគិតអំពីគាត់ និងគំនិតរបស់គាត់ដូចម្តេច។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យជ្រៅ

EN: There is a **paradox**: The speaker has power to influence others, yet feels deeply insecure. This suggests a reliance on **external control** rather than **internal confidence**. They force good ideas onto others—but lack trust in how others truly feel. The uneasiness may come from fear of rejection or fear that people comply outwardly but resist inwardly.

KM: មាន **ភាពពិបាកចិត្តពីក្នុង**៖ ប្រសិនបើគាត់មានអំណាច និងអាចគ្រប់គ្រងលទ្ធផល ហេតុអ្វីបានជាក្នុងចិត្តនៅតែខ្វះការជឿជាក់លើខ្លួនឯង? នេះបង្ហាញថាគាត់ពឹងផ្អែកលើ **អំណាចក្រៅ** ជាង **សុវត្ថិភាពខាងក្នុង**។ គាត់អាចធ្វើឲ្យមនុស្សផ្សេងៗយល់ព្រម តែចិត្តខ្លួនឯងបារម្ភថា «តើពួកគេព្រមព្រៀងជាមួយខ្ញុំពិតៗ ឬគ្រាន់តែព្រមសម្រាប់បញ្ចប់ការសន្ទនា?»

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

I have a forceful personality – strong, dominant, assertive.
I can control the outcome – high influence.
influencing others to come up with the solution I want – indirect control.
ideas I come up with are the best for everyone – belief in intellectual superiority.
But I feel uneasy – inner insecurity emerges.
I always wonder what others really think – fear of hidden judgment.

KM: «ខ្លួនខ្លាំង → អាចគ្រប់គ្រង → បង្កឥទ្ធិពលឲ្យគេទៅតាមខ្លួន → គិតថាគំនិតខ្លួនល្អជាងគេ → ប៉ុន្តែមានការមិនសុខចិត្តក្នុងចិត្ត → សួរថាមនុស្សដទៃគិតយ៉ាងដូចម្ដេចពីខ្លួន»។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

forceful (adj.) – strong, assertive, dominant → ខ្លាំង / ដឹកនាំខ្លាំង
control the outcome – shape the final result → គ្រប់គ្រងលទ្ធផល
influence – affect others’ thinking → បង្កឥទ្ធិពល
uneasy – uncomfortable, anxious → មិនសុខចិត្ត / ព្រួយបារម្ភ
wonder – question in the mind → សង្ស័យ / សួរខ្លួនឯង

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN:

I can control the outcome – modal “can” = ability/power.
influencing others to come up with – “to come up with” = invent/produce ideas.
I really feel – emphasis.
I always wonder – repeated internal questioning.

KM: – «can» បង្ហាញសមត្ថភាព ឬអំណាច – «come up with» មានន័យថា បង្កើត/ស្នើរតាមដំណោះស្រាយ – ការប្រើ «always» បង្ហាញការបារម្ភជាបន្តបន្ទាប់ – អារម្មណ៍ «uneasy» សំដៅលើការមិនស្ថិតស្ថេរផ្លូវចិត្ត

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Structure pattern:


        Strong personality → Control results → Influence others → Believe solutions are best → 
        Feel uneasy → Question others’ true opinions

Similar model:

“I lead confidently, but I always worry if people secretly disagree with me.”

KM: នេះគឺលំនាំរបស់មនុស្សដែលធ្វើការដឹកនាំដោយ «អំណាច» មិនមែនដោយ «ការគោរព និងជឿទុកចិត្ត»។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

nouns: personality, interaction, outcome, ideas, people
verbs: have, know, control, influence, think, feel, wonder
adjectives: forceful, uneasy
adverbs: really, usually, always
pronouns: I, me, others

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This reflects a leadership problem seen worldwide: **strong leaders who can control, but cannot connect.** This is tied to Covey’s “Personality Ethic vs. Character Ethic.” Personality-based influence can manipulate results, but character-based influence builds trust— the real foundation of lasting leadership.

KM: នេះជាបញ្ហាដឹកនាំដែលឃើញគ្រប់ទីកន្លែង៖ **មនុស្សដឹកនាំខ្លាំង ប៉ុន្តែភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងបានខ្សោយ**។ វាពាក់ព័ន្ធនឹងគោលគំនិត Covey «Personality Ethic vs. Character Ethic»។ អំណាចផ្អែកលើ Personality អាចបង្កើតលទ្ធផល ប៉ុន្តែ Character ទើបជាសេចក្តីទុកចិត្តដែលស្ថិតស្ថេរ។

9. Phrasal Verbs & Idioms កិរិយាសម្ងាត់ & ឃ្លារូបិយ

come up with – create, propose a solution.
feel uneasy – feel uncomfortable or anxious.

KM: – «come up with» = បង្កើត/គិតអ្វីមួយចេញ – «feel uneasy» = មានអារម្មណ៍មិនសុខចិត្ត

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“My marriage has gone flat. We don’t fight or anything; we just don’t love each other anymore. We’ve gone to counseling; we’ve tried a number of things, but we just can’t seem to rekindle the feeling we used to have.”

«ការរួមរៀនជីវិតគូស្វាមីភរិយារបស់ខ្ញុំ ប៉ុន្មាននេះមើលទៅស្រកស្រាវទៅទៀតហើយ។ យើងមិនទាន់មានវែកវរ ឬជជែកវិវាទអ្វីឡើយ តែក៏មិនមានសេចក្តីស្រឡាញ់ដូចមុនទៀត។ យើងបានទៅពិគ្រោះយោបល់ជាមួយអ្នកព្យាបាល អនុវត្តវិធីជាច្រើន ប៉ុន្តែយើងមិនអាចបង្កើតអារម្មណ៍ស្រឡាញ់ដូចពេលមុនឡើងវិញបានទេ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: The speaker says the marriage feels emotionally “flat.” There is no big fighting, but also no feeling of love, and counseling hasn’t helped them restore their old feelings.

KM: អ្នកនិយាយពិពណ៌នាថា អាពាហ៍ពិពាហ៍មានអារម្មណ៍ “ស្មើរៗ មិនអ្វី” ទៀតហើយ។ មិនមានការវែកវរធំធេង ប៉ុន្តែមិនមានអារម្មណ៍ស្រឡាញ់ដូចមុន។ ទោះបីទៅពិគ្រោះ និងសាកល្បងវិធីផ្សេងៗ ក៏មិនអាចបង្កើតអារម្មណ៍ចាស់ឡើងវិញ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The real pain here isn’t open conflict, but emotional distance and numbness. They feel stuck because “quick fixes” haven’t changed the deeper pattern in the relationship.

KM: ការឈឺចាប់មិនមែនមកពីការបឹកបែនឬវែកវរទេ ប៉ុន្តែពីចម្ងាយផ្លូវអារម្មណ៍ និងការមិនសូវមានអារម្មណ៍អ្វី។ ពួកគេមានអារម្មណ៍ថា “ជាប់គាំង” ព្រោះវិធីប្ដូរខ្លីៗមិនអាចបំលែងបែបផែនជ្រៅជាងនេះក្នុងទំនាក់ទំនងបាន។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

My marriage has gone flat. – the relationship has lost energy and passion.
We don’t fight or anything; – there is no obvious conflict.
we just don’t love each other anymore. – the deeper feeling of love seems gone.
We’ve gone to counseling; we’ve tried a number of things, – they have put in effort.
but we just can’t seem to rekindle the feeling we used to have. – they can’t restore past closeness.

KM: ប្រយោគបង្ហាញពីភាពបាត់បង់កំដៅ អស់ចិត្ត និងភាពបរាជ័យក្នុងការស្តារអារម្មណ៍ស្រឡាញ់ដូចមុន។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

gone flat – lost energy or excitement. → ស្រកស្រាវ / ស្ងៀមស្ងាត់
counseling – professional advice for problems. → ការពិគ្រោះយោបល់ (ចិត្តវិទ្យា/គូស្វាមីភរិយា)
rekindle – light a fire again; bring back old feelings. → ក្រោកឡើងវិញ / ដុតអារម្មណ៍ឡើងវិញ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN: The present perfect “has gone flat,” “we’ve gone,” “we’ve tried” links past experience to the present condition. “Can’t seem to” softens the statement and shows frustration.

KM: កាលបច្ចុប្បន្នបន់ (present perfect) បង្ហាញអំពើកើតពីមុន និងមានផលប៉ះពាល់មកដល់ឥឡូវ។ “can’t seem to…” ជារបៀបនិយាយទន់ ប៉ុន្តែបង្ហាញភាពមិនអាចធ្វើបាន។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Pattern: My [relationship] has gone [adj]. We don’t [problem behavior]; we just [deeper issue]. We’ve [tried solutions], but we can’t seem to [desired change].

KM: អ្នកអាចប្រើលំនាំនេះសរសេរអំពីទំនាក់ទំនងនៅការងារ ឬគ្រួសារ ដែលខាតកំដៅកាឡើង។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

marriage, counseling, feeling – nouns
has gone, fight, love, tried, rekindle – verbs
flat, sure – adjectives

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: In many modern marriages, the crisis is quiet: no big drama, just emotional distance. Covey uses this example to show problems that “techniques” alone can’t fix.

KM: គូស្វាមីភរិយាជាច្រើនមិនបែកគ្នាដោយសម្លេងរំខានទេ ប៉ុន្តែដោយ “ការចាកចេញអារម្មណ៍” បន្តិចម្តងៗ។ ករណីនេះគាំទ្រគំនិត Inside–Out របស់ Covey ថា ត្រូវប្ដូរពីខាងក្នុងជាមុន។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់ (Phrasal Verbs)

EN: “Gone flat” behaves like an idiomatic phrasal expression for losing energy. “Rekindle” is a single verb, not a phrasal verb.

KM: “go flat” ត្រូវបានប្រើជារបៀបនិយាយសម្រាប់អ្វីមួយដែល “មិនមានកំដៅ/គ្មានភាពរំភើប” ទៀត។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“These are deep problems, painful problems—problems that quick fix approaches can’t solve.”

«បញ្ហាទាំងនេះ គឺជាបញ្ហាជ្រៅ និងឈឺចាប់ណាស់ — ជាបញ្ហាដែលវិធីសាស្ត្រ “ជួសជុលរហ័ស” មិនអាចដោះស្រាយបានឡើយ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey says these are deep, painful problems that cannot be fixed by quick, surface-level solutions.

KM: Covey បញ្ជាក់ថា បញ្ហាដែលគាត់បានពិពណ៌នាមុននេះ ជាបញ្ហាជ្រៅ និងឈឺចាប់ ដែលមិនអាចដោះស្រាយដោយ “វិធីងាយៗរហ័សៗ” បានទេ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: He is preparing the reader to accept a deeper kind of change. Tips, tricks, or motivational slogans will not heal these kinds of issues.

KM: គាត់កំពុងរៀបចំចិត្តអ្នកអានឲ្យទទួលយក “ការប្ដូរពីខាងក្នុង” មិនមែនគ្រាន់តែចង់បានបច្ចេកទេសខាងក្រៅ ឬពាក្យលើកទឹកចិត្ត។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

These are deep problems, painful problems— – repetition and emphasis show seriousness.
problems that quick fix approaches can’t solve. – defines what kind of problems they are.

KM: ការក្រាបសំឡេង “deep… painful…” បង្ហាញថា វាជាបញ្ហាមូលគ្រួ។ “quick fix approaches” គឺវិធីងាយៗដែលគេចង់ប្រើ ដើម្បីបិទបាំងរោគសញ្ញា។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

deep – serious, at the core. → ជ្រៅ / ជ្រាលជ្រៅ
painful – causing emotional or physical pain. → ឈឺចាប់ / ការឈឺចាប់ខាងចិត្ត
quick fix – a fast, simple solution that usually doesn’t last. → វិធីជួសជុលរហ័ស ប៉ុន្តែមិនជ្រៅ
approaches – methods or ways of dealing with something. → វិធីសាស្ត្រ / របៀបចូលចិត្ត

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN: Notice the repetition “deep problems, painful problems” and the dash to add a final explanation. The relative clause “that quick fix approaches can’t solve” defines the problems.

KM: ការប្រើសញ្ញាក្បៀស និង dash (—) ជួយសង្កត់លើអត្ថន័យ។ ឃ្លា “that quick fix approaches can’t solve” ជា relative clause ពន្យល់ពី “problems”។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Pattern: These are [adj] problems, [adj] problems—problems that [approach] can’t solve.

KM: លំនាំនេះអាចប្រើពេលអ្នកចង់សង្កត់ថា បញ្ហាមួយត្រូវការដំណោះស្រាយជ្រៅជាង “quick fix”។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

problems, approaches – nouns
are, can’t solve – verbs
deep, painful, quick – adjectives

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: Modern culture loves shortcuts—diet hacks, productivity hacks, relationship hacks. Covey warns that some problems require character change, not just technique.

KM: វប្បធម៌សម័យនេះចូលចិត្ត “គន្លឹះឆាប់បាន” ទាំងអស់។ Covey ព្រមានថា បញ្ហាមូលដ្ឋានតម្រូវឲ្យប្ដូរខ្លួន (Inside–Out) មិនមែនប្ដូរតែបច្ចេកទេសខាងក្រៅ។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់ (Phrasal Verbs)

EN: “Quick fix” is a noun phrase, not a phrasal verb, though it behaves idiomatically.

KM: “quick fix” គឺជាវាក្យសព្ទ idiom សម្រាប់ដំណោះស្រាយលឿន ប៉ុន្តែមិនជ្រៅ។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“A few years ago, my wife Sandra and I were struggling with this kind of concern. One of our sons was having a very difficult time in school. He was doing poorly academically; he didn’t even know how to follow the instructions on the tests, let alone do well on them. Socially he was immature, often embarrassing those closest to him. Athletically, he was small, skinny, and uncoordinated—swinging his baseball bat, for example, almost before the ball was even pitched. Others would laugh at him.”

«ពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន ខ្ញុំ និងភរិយារបស់ខ្ញុំឈ្មោះ Sandra ក៏ធ្លាប់បារម្ភអំពីបញ្ហាបែបនេះដែរ។ កូនប្រុសម្នាក់របស់យើង កំពុងជួបការលំបាកខ្លាំងនៅសាលា។ ផ្នែកសិក្សាវិជ្ជា គាត់រៀនមិនរួច តម្រូវការប្រលងក៏មិនដឹងអានអំពីរបៀបធ្វើឲ្យចប់សោះ និយាយអ៊ីចឹង មិនបាច់នឹកថានឹងធ្វើបានល្អឡើយ។ ផ្នែកសង្គម គាត់នៅមិនទាន់ពេញវ័យ ធ្វើអោយអ្នកនៅជិតគាត់ខ្មាសមុខញឹកញាប់។ ផ្នែកកីឡា គាត់តូច ស្គម ហើយរាងកាយមិនសម្របសម្រួល — ឧទាហរណ៍ពេលវាយកូនបាល់ baseball គាត់វាយមុនសិន មុនពេលបាល់ទាន់ត្រូវគេបោះមក។ មនុស្សដទៃក៏សើចចMock គាត់។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey explains that he and his wife had a son who struggled badly at school—academically, socially, and athletically. The boy couldn’t follow test instructions, was socially immature, and physically uncoordinated, so others laughed at him.

KM: Covey រៀបរាប់ថា គាត់ និងភរិយា មានកូនប្រុសម្នាក់កំពុងលំបាកកាចសាហាវនៅសាលា ទាំងផ្នែកសិក្សា សង្គម និងកីឡា។ គាត់មិនយល់ការណែនាំលើសំណួរ សង្គមមិនទាន់ចាស់ទុំ ហើយរាងកាយមិនសម្របសម្រួល ដូច្នេះគេច្រើនសើចប្រមាថ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: This story prepares us for an “inside-out” lesson. The son’s struggle is visible, but the deeper lesson will be about the parents’ perspective, expectations, and way of seeing him.

KM: រឿងនេះជាជំហានដំបូងដើម្បីបង្ហាញថា ការដោះស្រាយមិនមែនប្ដូរកូនជាមុនទេ ប៉ុន្តែប្ដូរមើល និងប្ដូរគំរូខាងក្នុងរបស់មាតាបិតា (Inside–Out) ជាមុនសិន។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

A few years ago… we were struggling with this kind of concern. – sets time and emotional tone.
One of our sons was having a very difficult time in school. – general problem.
doing poorly academically… didn’t even know how to follow the instructions… – specific academic struggles.
Socially he was immature… embarrassing those closest to him. – social struggles.
Athletically… small, skinny, and uncoordinated… others would laugh at him. – physical struggles and teasing.

KM: ប្រយោគធ្វើ “zoom in” ពីគំនូសធំ (កូនលំបាកនៅសាលា) ទៅលម្អិតតូចៗ (សិក្សា សង្គម កីឡា) ដើម្បីឲ្យអ្នកអានយល់អារម្មណ៍ឪពុកម្តាយ។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

struggling – having great difficulty. → កំពុងតស៊ូ / លំបាកខ្លាំង
academically – in schoolwork or study. → ផ្នែកសិក្សា / ខាងវិជ្ជា
immature – not yet emotionally or socially developed. → មិនទាន់ចាស់ទុំ / ក្មេងសម្ពាធ
uncoordinated – poor body control, movements don’t work smoothly together. → រាងកាយមិនសម្របសម្រួល
let alone – and certainly not; even more impossible. → មិនតែប៉ុណ្ណោះ… តែយ៉ាងខ្លាំងកាន់តែ…

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN: The phrase “didn’t even know how to…, let alone do well” shows two levels: he couldn’t do the basic step, so success was impossible. Parallel structures (academically / socially / athletically) give rhythm.

KM: រចនាសម្ព័ន្ធ “not even X, let alone Y” មានន័យថា X ក៏មិនទាន់ទៅដល់ទេ កាន់តែ Y ទៀត។ ការបែងចែកជា “Academically / Socially / Athletically” ធ្វើឲ្យប្រយោគមានលំនាំបី។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Pattern:

[Child] was having a difficult time in [area].
He was [adv] [adj] academically; he didn’t even know how to [basic task], let alone [higher task].
Socially he was [adj], often [result]. Athletically, he was [adjectives]…

KM: អ្នកអាចយកលំនាំនេះ សរសេរអំពីសមាជិកក្រុម ឬកូនសិស្ស ដែលត្រូវការការគាំទ្រពីគ្រូ/មេដឹកនាំ។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

time, school, instructions, tests, example, bat, ball, others – nouns
were struggling, was having, was doing, didn’t know, follow, was, embarrassing, would laugh – verbs
difficult, poor, immature, small, skinny, uncoordinated – adjectives
academically, socially, athletically – adverbs (describe how)

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: Baseball is a common American sport example; “swinging before the ball is pitched” paints a clear picture of clumsiness. The story invites empathy for children who don’t fit the normal performance standards.

KM: Covey ប្រើសកម្មភាព baseball ដែលជាកីឡាល្បីនៅអាមេរិក ដើម្បីឲ្យអ្នកអានស្រមៃឃើញភាព “មិនសូវចេះកីឡា” របស់កូនប្រុស។ វាជម្រាបឲ្យឪពុកម្តាយ និងមនុស្សដឹកនាំគិតពីរបៀបគាំទ្រមនុស្សដែល “មិនសូវស្រប standard”។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់ (Phrasal Verbs)

EN: “Having a difficult time” is a common expression, not a strict phrasal verb. “Laugh at” is a phrasal verb meaning “to mock or make fun of someone.”

KM: “laugh at him” មានន័យថា “សើចប្រមាថគាត់” មិនមែនសើចកម្សាន្តធម្មតាទេ។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“Sandra and I were consumed with a desire to help him. We felt that if ‘success’ were important in any area of life, it was supremely important in our role as parents. So we worked on our attitudes and behavior toward him and we tried to work on his. We attempted to psych him up using positive mental attitude techniques. ‘Come on, son! You can do it! We know you can. Put your hands a little higher on the bat and keep your eye on the ball. Don’t swing till it gets close to you.’ And if he did a little better, we would go to great lengths to reinforce him. ‘That’s good, son, keep it up.’”

«ខ្ញុំជាមួយ Sandra ត្រូវបាន “រិះគន់” ដោយបំណងជួយកូន។ យើងមានអារម្មណ៍ថា បើសិនជាការជោគជ័យសំខាន់ក្នុងវិស័យណាមួយនៃជីវិត នោះវាសំខាន់ខ្លាំងណាស់ក្នុងតួនាទីជាឪពុកម្តាយ។ ដូច្នេះយើងបានព្យាយាមកែទម្រង់គំនិត និងអាកប្បកិរិយារបស់យើងចំពោះគាត់ ហើយក៏ព្យាយាមធ្វើអោយគាត់ផ្លាស់ប្ដូរផងដែរ។ យើងបានព្យាយាមលើកទឹកចិត្តគាត់ ដោយប្រើវិធីគំនិតវិជ្ជមាន៖ “ទៅផូន! កូនអាចធ្វើបាន! ឪពុកម្តាយដឹងថាកូនអាចធ្វើបាន។ ដាក់ដៃឲ្យខ្ពស់បន្តិចលើដំបង ហើយកុំដាក់ភ្នែកចេញពីបាល់។ កុំវាយ ដល់ពេលបាល់វាងខ្លីជិតមក។” ហើយបើគាត់ធ្វើបានល្អជាងមុនបន្តិច យើងក៏ព្យាយាមសរសើរលើកទឹកចិត្តគាត់យ៉ាងខ្លាំង៖ “ល្អណាស់កូន តែបន្តទៅទៀត។”»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Sandra and Stephen desperately wanted to help their son. They saw success as especially important in their role as parents, so they tried to adjust both their own behavior and his, using encouragement and positive-thinking techniques.

KM: Sandra និង Stephen មានបំណងជ្រាលជ្រៅក្នុងការជួយកូនប្រុស។ ពួកគេយល់ថា ប្រសិនបើការជោគជ័យសំខាន់ណាស់ វាត្រូវសំខាន់ជាងគេក្នុងតួនាទីឪពុកម្តាយ។ ដូច្នេះពួកគេបានកែសម្រួលគំនិត និងអាកប្បកិរិយារបស់ខ្លួន និងព្យាយាមលើកទឹកចិត្តកូនដោយបច្ចេកទេសគំនិតវិជ្ជមាន។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: Their efforts are loving but still mostly “outside-in”—motivational words and techniques, not yet a full paradigm shift about who their son really is.

KM: ការខិតខំរបស់ពួកគេពោរពេញដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ ប៉ុន្តែថ្នាក់ដំបូងនៅតែជា “outside-in” ជាចម្បង — លើកទឹកចិត្ត និង psych up មិនទាន់បម្លែងទស្សនៈដល់ខ្នាតអ្នកជាមនុស្សទេ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

were consumed with a desire to help him – completely occupied with wanting to help.
if “success” were important… it was supremely important… as parents. – priority of parenting role.
worked on our attitudes and behavior… tried to work on his. – two directions of change.
attempted to psych him up… using positive mental attitude techniques. – using motivational methods.
go to great lengths to reinforce him. – extra effort to praise small progress.

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

consumed with – completely filled or occupied by. → លេបលាន់ដោយ / ចិត្តពេញលេញទៅលើ
supremely – to the highest degree. → ខ្លាំងបំផុត / យ៉ាងខ្ពស់បំផុត
psych (someone) up – excite or motivate mentally. → លើកទឹកចិត្ត / បង្កើនកម្លាំងចិត្ត
reinforce – strengthen a behavior by praise or reward. → ពង្រឹង / បង្កើន

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN: “If ‘success’ were important… it was supremely important…” uses a conditional structure to emphasize the special importance of parenting.

KM: រចនាសម្ព័ន្ធ “If X is important, it is supremely important in Y” ប្រើសម្រាប់លើកតួនាទីណាមួយឲ្យខ្ពស់ជាងគេ (នៅទីនេះគឺតួនាទីឪពុកម្តាយ)។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Patterns:

We were consumed with a desire to [verb].
If [value] is important in any area, it is supremely important in [role].
We attempted to [verb] using [method].

KM: លំនាំទាំងនេះអាចប្រើក្នុងកំណើតរឿងផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នក ដើម្បីពិពណ៌នាការខិតខំជួយកូន ឬបុគ្គលិក។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

desire, success, role, attitudes, behavior, techniques, lengths – nouns
were consumed, felt, worked, tried, attempted, know, put, keep, swing – verbs
supremely, little – adverbs/adjectives (contextual)

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: “Positive mental attitude” and motivational pep talks are common in self-help culture. Covey shows their limits if they’re not backed by deeper paradigm change.

KM: “Positive mental attitude” និងការលើកទឹកចិត្តបែប pep talk គឺមានជាទូទៅក្នុង self-help សម័យថ្មី។ Covey បង្ហាញថា វាមានកម្រិត ប្រសិនបើគ្មានការប្រែប្រួលទស្សនៈ និងគោលការណ៍នៅខាងក្រោយ។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់ (Phrasal Verbs)

EN: “Psych up” is a true phrasal verb meaning to mentally prepare or excite someone. “Keep it up” is another phrasal expression meaning “continue what you’re doing well.”

KM: “psych (him) up” មានន័យថា លើកទឹកចិត្ត ឬរៀបចំកម្លាំងចិត្តឲ្យរួចរាល់។ “keep it up” មានន័យថា បន្តធ្វើអ្វីដែលកំពុងធ្វើបានល្អ។ ទាំងពីរគឺជាវាក្យសព្ទ phrasal verbs សំខាន់ៗ។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“When others laughed, we reprimanded them. ‘Leave him alone. Get off his back. He’s just learning.’ And our son would cry and insist that he’d never be any good and that he didn’t like baseball anyway.”

«ពេលអ្នកដទៃសើចលើគាត់ យើងបានបង្ខិតបង្ខំពួកគេថា “ទុកគាត់ឲ្យស្ងៀម។ កុំចំអកគាត់។ គាត់កំពុងរៀន。” ហើយកូនប្រុសរបស់យើងរៀងរាល់ពេលប្រាប់ទាំងយំថា គាត់គ្មានថ្ងៃល្អឡើយ ហើយគាត់ក៏មិនចូលចិត្តបេសបាល់ដែរ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: When other children laughed at him, his parents corrected them, telling them to stop teasing because the boy was still learning. Meanwhile, their son cried and believed he would never be good at baseball and didn’t like it at all.

KM: ពេលក្មេងដទៃសើចចំអកគាត់ មាតាបិតាបានបន្ទោសពួកគេ ហាមឃាត់កុំចំអកទៀត ព្រោះកូនរបស់ពួកគេកំពុងរៀន។ ខណៈពេលនោះ កូនប្រុសរបស់ពួកគេ យំហើយជឿថា គាត់មិនអាចក្លាយជាអ្នកលេងល្អបានឡើយ ហើយគាត់ក៏មិនចូលចិត្តលេងបេសបាល់ដែរ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The sentence highlights a classic parent–child dynamic: – Others’ criticism embarrasses the child. – Parents try to protect him. – But the child internalizes failure and believes he’s not good enough. This shows how early negative experiences shape self-confidence.

KM: ប្រយោគនេះបង្ហាញពីស្ថានការណ៍សាមញ្ញក្នុងគ្រួសារ៖ – ការចំអកពីអ្នកដទៃធ្វើឲ្យកូនអៀនខ្មាស់ – មាតាបិតាព្យាយាមការពារកូន – តែកូនវិញទទួលយកអារម្មណ៍ថា ខ្លួនគ្មានតម្លៃ និងមិនល្អ វាបង្ហាញថា បទពិសោធន៍អវិជ្ជមាននៅវ័យក្មេងអាចបង្កើតអត្តសញ្ញាណខ្លួនឯងអនាគត។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

When others laughed – describes the triggering situation.
we reprimanded them – the parents scolded the others.
Leave him alone – stop bothering him.
Get off his back – idiom meaning “stop pressuring/criticizing him.”
He’s just learning – he’s a beginner, still improving.
our son would cry – emotional reaction.
insist that he’d never be any good – strong self-doubt.
that he didn’t like baseball anyway – rejecting the activity because of shame.

KM: ប្រយោគនេះបែងចែកជា៖ ការចំអក → ការការពាររបស់មាតាបិតា → ការយំ → ការមិនទុកចិត្តលើខ្លួន → ការបដិសេធលេងបេសបាល់។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

reprimand – to scold, tell someone they are wrong → បន្ទោស / ស្តាយ
leave him alone – stop disturbing him → ទុកគាត់ឲ្យស្ងៀម
get off his back – stop criticizing or pressuring → កុំចំអក / កុំសង្កត់តំរូវ
insist – strongly say something is true → ប្រកែកបញ្ជាក់យ៉ាងខ្លាំង
never be any good – believe you will fail forever → មិននឹងល្អសោះ
anyway – used to express dismissal → ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ / ស្រួលចិត្ត

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN: The quote uses past tense narrative (“laughed,” “reprimanded,” “would cry”) to show repeated past behavior. “He’d never be any good” = “he would never be any good” (conditional / future-in-the-past).

KM: ប្រយោគប្រើកាលអតីត (“laughed”, “reprimanded”, “would cry”) ដើម្បីពិពណ៌នាការកើតឡើងជាប់ៗគ្នាកាលពីមុន។ “He’d” = “he would” មានន័យថាការព្យាករណ៍អនាគតក្នុងកាលអតីត។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Pattern:

When [situation], we [reaction].
[Commands]: "Leave him alone. Get off his back."
And our son would [emotion] and insist that [belief].

KM: រចនាសម្ព័ន្ធគឺ៖ ស្ថានភាព → ការឆ្លើយតប → អារម្មណ៍កូន → ការជឿអវិជ្ជមាន។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: others, son, back, baseball
Verbs: laughed, reprimanded, leave, get off, learning, cry, insist
Adjectives: good
Adverbs: anyway

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This moment reflects a universal childhood issue: early embarrassment creates withdrawal, fear, and identity (“I’m not good at this”). Covey uses it to illustrate how emotional pain shapes self-worth.

KM: នេះជាបញ្ហាទូទៅរបស់កុមារ៖ ការខ្មាស់អៀននៅវ័យក្មេងបង្កការរដុបខ្លួន ការភ័យខ្លាច និងការបង្កើតអត្តសញ្ញាណ “ខ្ញុំមិនល្អ”។ Covey ប្រើឧទាហរណ៍នេះដើម្បីបង្ហាញពីរបៀបដែលការឈឺចាប់ផ្លូវអារម្មណ៍បង្កើតភាពជឿជាក់លើខ្លួន។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

get off his back – stop criticizing / pressuring → កុំចំអក / កុំចំតង្កើត
Other verbs are not phrasal; only this idiom qualifies.

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“Nothing we did seemed to help, and we were really worried. We could see the effect this was having on his self-esteem. We tried to be encouraging and helpful and positive, but after repeated failure, we finally drew back and tried to look at the situation on a different level.”

«អ្វីៗដែលយើងបានធ្វើ ទំនងដូចជាមិនជួយអ្វីឡើយ ហើយយើងព្រួយបារម្ភខ្លាំង។ យើងអាចមើលឃើញផលប៉ះពាល់ របស់វាលើការគោរពខ្លួនឯងរបស់គាត់។ យើងបានព្យាយាមលើកទឹកចិត្ត ជួយគាំទ្រ និងរក្សាចិត្តវិជ្ជមាន ប៉ុន្តែក្រោយពីបរាជ័យជាក់លាក់ជារៀងរាល់ដង ចុងក្រោយ យើងបានថយក្រោយ ហើយព្យាយាមមើលស្ថានការនេះពីកម្រិតមួយផ្សេងទៀត។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: The parents feel that nothing they do is helping. They are very worried because they can see how the situation is hurting their son’s self-esteem. They try to stay encouraging and positive, but after many failures, they step back and decide to look at the problem from a higher, different point of view.

KM: មាតាបិតាមានអារម្មណ៍ថា អ្វីដែលពួកគេបានធ្វើ មិនសូវជួយអ្វីឡើយ។ ពួកគេព្រួយបារម្ភខ្លាំង ព្រោះឃើញថា ស្ថានការនេះកំពុងប៉ះពាល់ដល់ការគោរពខ្លួនឯងរបស់កូន។ ពួកគេព្យាយាមលើកទឹកចិត្ត និងរក្សាចិត្តវិជ្ជមាន ប៉ុន្តែក្រោយពីបរាជ័យជាបន្តបន្ទាប់ ពួកគេបានថយក្រោយ ហើយព្យាយាមមើលបញ្ហានេះពីមុំខ្ពស់ជាងមុន។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: This is the turning point. The parents see that simple encouragement is not enough. Their son’s identity (“I’m no good”) is being damaged. So they stop doing “more of the same” and try to change their perspective. This anticipates Covey’s idea of a paradigm shift—seeing the situation differently instead of just trying harder.

KM: នេះជាចំណុចបត់មួយ។ មាតាបិតាមើលឃើញថា ការលើកទឹកចិត្តធម្មតាមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ។ អត្តសញ្ញាណរបស់កូន (“ខ្ញុំមិនល្អទេ”) កំពុងត្រូវបំផ្លាញ។ ដូច្នេះពួកគេឈប់ធ្វើតែរបៀបចាស់ៗ ហើយចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្ដូរ របៀបមើល បញ្ហា ដែលជាគំនិត “paradigm shift” របស់ Covey។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

Nothing we did seemed to help – all their actions felt useless.
we were really worried – strong emotional concern.
We could see the effect this was having on his self-esteem – they notice damage to his inner confidence.
We tried to be encouraging and helpful and positive – they used supportive behavior and language.
after repeated failure – many attempts that didn’t work.
we finally drew back – they stepped back / paused their approach.
tried to look at the situation on a different level – tried to understand it in a deeper, new way.

KM: ប្រយោគត្រូវបានបែងចែកជា៖ មិនជោគជ័យ → ព្រួយបារម្ភ → ឃើញផលប៉ះពាល់លើ self-esteem → ព្យាយាមលើកទឹកចិត្ត → បរាជ័យជាបន្តបន្ទាប់ → ថយក្រោយ → មើលបញ្ហាពីកម្រិតថ្មី។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

self-esteem – how much you value and respect yourself → ការគោរព / ការវាយតម្លៃខ្លួនឯង
encouraging – giving support, confidence, or hope → លើកទឹកចិត្ត
positive – focusing on good possibilities → វិជ្ជមាន
repeated failure – failing again and again → បរាជ័យជាបន្តបន្ទាប់
draw back – step away; stop pushing forward for a moment → ថយក្រោយ / រអាក់ខ្លះ
on a different level – from a deeper or higher perspective → ពីកម្រិត / មុមមើលផ្សេងទៀត

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN: “Nothing we did seemed to help” uses “nothing” as the subject. Structure: Nothing + [clause] + seemed to + verb. “We could see the effect…” uses “could” to show ability / possibility in the past.

KM: “Nothing we did seemed to help” ប្រើ “Nothing” ជាប្រធាន។ រចនាសម្ព័ន្ធគឺ Nothing + we did + seemed to help។ “We could see…” ប្រើ could ដើម្បីបង្ហាញសមត្ថភាពឃើញនៅកាលអតីត។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Patterns:

Nothing we did seemed to [help/change/etc.].
We could see the effect this was having on [noun].
We tried to be [adj] and [adj] and [adj]. – triple description for emphasis.
After repeated failure, we drew back and tried to [new approach].

KM: អ្នកអាចយកលំនាំនេះសរសេរអំពីបញ្ហាក្នុងគ្រួសារ ឬក្រុមការងារ រួចបន្ថែម “After repeated failure, we drew back…” ដើម្បីបង្ហាញការផ្លាស់ប្ដូរយុទ្ធសាស្ត្រ។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: nothing, effect, self-esteem, failure, level, situation
Verbs: did, seemed, help, were, see, was having, tried, drew back, look
Adjectives: encouraging, helpful, positive, different
Adverbs: really, finally

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This reflects a common parenting and leadership lesson: sometimes more “motivation” is not the answer. We must pause, question our assumptions, and change how we see the person and the problem—exactly the kind of deep shift Covey teaches in The 7 Habits.

KM: នេះជាមេរៀនទូទៅសម្រាប់មាតាបិតា និងមេដឹកនាំ៖ មិនមែនគ្រប់ពេលដែល “លើកទឹកចិត្តច្រើនជាងមុន” គឺជាការឆ្លើយតបត្រឹមត្រូវទេ។ ពេលខ្លះយើងត្រូវឈប់សិន សួរសំណួរលើគំនិតចាស់ៗ ហើយផ្លាស់ប្ដូររបៀបមើលមនុស្ស និងបញ្ហា តាមគោលការណ៍ Covey។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់ (Phrasal Verbs)

drew back (draw back) – to retreat or step away; to stop pushing forward → ថយក្រោយ / រអាក់ខ្លះ
“look at … on a different level” is not a strict phrasal verb, but an important expression about changing perspective.

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“At this time in my professional role I was involved in leadership development work with various clients throughout the country. In that capacity I was preparing bimonthly programs on the subject of communication and perception for IBM’s Executive Development Program participants.”

«នៅពេលនោះ ក្នុងតួនាទីវិជ្ជាជីវៈរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំបានចូលរួមធ្វើការអភិវឌ្ឍភាពជាមេដឹកនាំជាមួយអតិថិជន ផ្សេងៗទូទាំងប្រទេស។ ក្នុងតួនាទីនោះ ខ្ញុំបានរៀបចំកម្មវិធីរៀងរាល់ពីរខែម្តង អំពីប្រធានបទ “Communication and Perception” សម្រាប់អ្នកចូលរួមក្នុងកម្មវិធី Executive Development Program របស់ក្រុមហ៊ុន IBM។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: At that point in his career, the author was doing leadership development work with many clients across the country. He was also preparing bimonthly (every two months) training programs on communication and perception for IBM executives enrolled in their Executive Development Program.

KM: នៅពេលនោះ ក្នុងជីវិតការងារ អ្នកនិពន្ធកំពុងធ្វើការអភិវឌ្ឍភាពជាមេដឹកនាំជាមួយអតិថិជនជាច្រើននៅទូទាំងប្រទេស។ គាត់ក៏កំពុងរៀបចំកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលរៀងរាល់ពីរខែម្តង អំពីការទំនាក់ទំនង និងការយល់ឃើញ សម្រាប់អ្នកចូលរួមកម្មវិធី Executive Development Program របស់ក្រុមហ៊ុន IBM។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: This sentence shows that the author was already deeply experienced in leadership and communication work. His insights are coming from real practice, not theory. Teaching IBM executives also signals that his work was trusted at high corporate levels.

KM: ប្រយោគនេះបង្ហាញថា អ្នកនិពន្ធមានបទពិសោធន៍ជ្រៅលើការដឹកនាំ និងការទំនាក់ទំនង។ គំនិតរបស់គាត់មកពីការធ្វើការពិត មិនមែនមកពីទ្រឹស្តីទេ។ ការបណ្តុះបណ្តាលអ្នកគ្រប់គ្រង IBM បង្ហាញថា ការងាររបស់គាត់ត្រូវបានទុកចិត្តនៅកម្រិតអង្គការធំ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

At this time in my professional role – describes the moment in his career.
I was involved in leadership development work – working on training leaders.
with various clients throughout the country – nationwide consulting.
In that capacity – in that function / responsibility.
I was preparing bimonthly programs – creating training sessions every two months.
on the subject of communication and perception – focusing on interpersonal and psychological skill.
for IBM’s Executive Development Program participants – high-level corporate trainees.

KM: ប្រយោគនេះបែងចែកជា៖ កម្រិតវិជ្ជាជីវៈ → ការងារអភិវឌ្ឍមេដឹកនាំ → អតិថិជនជាច្រើន → កម្មវិធីរៀងរាល់២ខែ → ប្រធានបទទំនាក់ទំនង និងការយល់ឃើញ → អ្នកចូលរួមកម្មវិធី IBM។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

professional role – position/responsibility in one’s career → តួនាទីវិជ្ជាជីវៈ
leadership development – training people to become better leaders → ការអភិវឌ្ឍភាពជាមេដឹកនាំ
bimonthly – every two months → រៀងរាល់ពីរខែម្តង
communication – sending and receiving messages effectively → ការទំនាក់ទំនង
perception – how a person interprets what they see/feel → ការយល់ឃើញ / ទស្សនៈ
Executive Development Program – high-level leadership training → កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលអ្នកគ្រប់គ្រង

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN: Past continuous (“I was involved,” “I was preparing”) indicates ongoing professional activities in the past. “In that capacity” is a formal connector meaning “in that role / function.”

KM: កាលបច្ចុប្បន្នបន្ត (past continuous) “I was involved”, “I was preparing” ប្រើសម្រាប់បង្ហាញ សកម្មភាពកំពុងបន្តកាលពីមុន។ “In that capacity” មានន័យថា “ក្នុងតួនាទីនោះ”។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Pattern:

At that time in my [professional role], I was involved in [type of work] with [group].
In that capacity, I was preparing [frequency] programs on [subject] for [audience].

KM: លំនាំនេះអាចប្រើសម្រាប់សរសេរអំពីបទពិសោធន៍ការងាររបស់ខ្លួន។ ឧ. “At that time in my role as a contractor, I was preparing monthly reports for my clients…”

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: role, work, clients, programs, subject, communication, perception, participants
Verbs: was involved, preparing
Adjectives: professional, executive
Adverbs: throughout (shows spread across area)

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: IBM is one of the world’s largest and most respected corporations. Being trusted to train IBM executives shows Covey’s early influence and credibility in leadership psychology and communication theory.

KM: IBM គឺជាក្រុមហ៊ុនធំ និងមានកិត្តិយសខ្ពស់លើពិភពលោក។ ការដែល Covey ត្រូវបានជ្រើសរើសបណ្តុះបណ្តាលអ្នកគ្រប់គ្រង IBM បង្ហាញថា គាត់មានឥទ្ធិពល និងភាពជឿជាក់ខ្ពស់ នៅដំណាក់កាលដំបូងនៃអាជីព។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

There are **no phrasal verbs** in this sentence. The structure is formal and professional.

KM: គ្មាន phrasal verb នៅក្នុងប្រយោគនេះទេ។ វាជាស្ទីលសរសេរផ្លូវការនិងវិជ្ជាជីវៈ។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“As I researched and prepared these presentations, I became particularly interested in how perceptions are formed, how they govern the way we see, and how the way we see governs how we behave. This led me to a study of expectancy theory and self-fulfilling prophecies or the ‘Pygmalion effect,’ and to a realization of how deeply imbedded our perceptions are. It taught me that we must look at the lens through which we see the world, as well as at the world we see, and that the lens itself shapes how we interpret the world.”

«ខណៈពេលខ្ញុំស្រាវជ្រាវ និងរៀបចំបទបង្ហាញទាំងនេះ ខ្ញុំកាន់តែចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងជាពិសេសលើរបៀប ដែលការយល់ឃើញត្រូវបានបង្កើត របៀបដែលវាគ្រប់គ្រងរបៀបយើងមើលឃើញ និងរបៀបដែលការមើលឃើញរបស់យើង គ្រប់គ្រងអំពើរបស់យើងវិញ។ វានាំឲ្យខ្ញុំសិក្សាពី Expectancy Theory និង Self-Fulfilling Prophecy ឬ ‘Pygmalion Effect’ ហើយឲ្យខ្ញុំដឹងថា ការយល់ឃើញរបស់យើង បង្កប់ជ្រៅខ្លាំងនៅក្នុងខ្លួនយើង។ វាស្នើឲ្យខ្ញុំមើលទៅលើ “កញ្ចក់” ដែលយើងប្រើដើម្បីមើលពិភពលោក ព្រមទាំងមើលទៅលើពិភពលោកគឺវាអញ្ចឹងផង ហើយកញ្ចក់នោះផ្ទាល់ បានរាងរែករបៀបដែលយើងបកស្រាយពិភពលោក។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: While preparing leadership presentations, the author became fascinated with how perceptions are created, how perceptions influence the way we see the world, and how our view of the world influences our behavior. This exploration led him to expectancy theory, self-fulfilling prophecy, and the Pygmalion effect. He realized that perceptions are deeply rooted and that we must examine not only the world itself, but also the lens through which we view it, because that lens determines interpretation.

KM: ខណៈពេលរៀបចំបទបង្ហាញ អ្នកនិពន្ធកាន់តែចាប់អារម្មណ៍ថា ការយល់ឃើញត្រូវបានបង្កើតដូចម្តេច, វាប៉ះពាល់ដល់របៀបយើងមើលពិភពលោកយ៉ាងដូចម្តេច និងរបៀបដែលការមើលរបស់យើងប៉ះពាល់ដល់អាកប្បកិរិយារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ការស្រាវជ្រាវនេះនាំឲ្យគាត់សិក្សា Expectancy Theory, Self-Fulfilling Prophecy និង Pygmalion Effect។ គាត់បានដឹងថាការយល់ឃើញបង្កប់ជ្រៅក្នុងខ្លួនយើង ហើយយើងត្រូវមើល “កញ្ចក់” ដែលយើងប្រើដើម្បីមើលពិភពលោក មិនត្រឹមតែពិភពលោកផ្ទាល់ឡើយ ព្រោះកញ្ចក់នោះជាអ្វីដែលរាងរែកការបកស្រាយរបស់យើង។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: This is the intellectual foundation of Covey’s core idea: **We don’t see the world as it is — we see the world as *we are*.** The “lens” symbolizes our paradigms: beliefs, past experiences, culture, emotions, and assumptions. Changing behavior requires changing perception; changing perception requires changing the lens.

KM: នេះជាគ្រឹះគំនិតសំខាន់បំផុតរបស់ Covey៖ **យើងមិនមើលឃើញពិភពលោកតាមរបៀបវាហើយទេ — តែយើងមើលឃើញវាតាមរបៀបយើងជាមនុស្ស។** “កញ្ចក់” មានន័យថា paradigm របស់យើង៖ ការជឿ, បទពិសោធន៍, វប្បធម៌, អារម្មណ៍ និងសន្មត់។ ដូច្នេះ ការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយា ត្រូវផ្លាស់ប្តូរការយល់ឃើញ និងការផ្លាស់ប្តូរការយល់ឃើញ ត្រូវផ្លាស់ប្តូរកញ្ចក់ដែលយើងប្រើដើម្បីមើលពិភពលោក។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

As I researched and prepared… – describes the context.
I became particularly interested in… – developing intellectual curiosity.
how perceptions are formed – creation of mental frameworks.
how they govern the way we see – perceptions → vision.
how the way we see governs how we behave – vision → behavior.
This led me to a study of expectancy theory – exploring scientific models.
self-fulfilling prophecies / Pygmalion effect – expectations becoming reality.
deeply imbedded – strongly rooted inside us.
look at the lens through which we see – examine our paradigm.
the lens itself shapes how we interpret – lens = meaning-maker.

KM: ប្រយោគត្រូវបានបែងចែកជា៖ បរិបទស្រាវជ្រាវ → សេចក្តីចាប់អារម្មណ៍ → ការបង្កើតការយល់ឃើញ → មើលពិភពលោកតាមការយល់ឃើញ → អាកប្បកិរិយា → ទ្រឹស្តី Expectancy → Pygmalion Effect → ការយល់ឃើញជ្រៅ → កញ្ចក់ (paradigm) ដែលរាងរែកការបកស្រាយ។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

perception – how we interpret and understand reality → ការយល់ឃើញ / ទស្សនៈ
govern – to control or strongly influence → គ្រប់គ្រង / ជះឥទ្ធិពល
expectancy theory – idea that expectations influence motivation → ទ្រឹស្តីអំពីការរំពឹងទុក
self-fulfilling prophecy – belief that causes itself to become true → ការទទួលរងផលតាមការរំពឹង
Pygmalion effect – people rise or fall to expectations → បែបផែន Pygmalion
imbedded / embedded – deeply fixed → បង្កប់ជ្រៅ / បង្កប់ខ្លាំង
lens – metaphor for paradigm → កញ្ចក់ / ក្បាលគំនិត / របៀបមើល
interpret – explain meaning → បកស្រាយ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN: This sentence uses parallel structure: how perceptions are formed how they govern the way we see how the way we see governs how we behave This creates rhythm and logical flow. Long compound sentences are linked with commas, “and,” and clauses of cause (“This led me to…”).

KM: ប្រយោគប្រើរចនាសម្ព័ន្ធសំបូរម៉ូឌុល (parallel structure): how A…, how B…, how C… ធ្វើឲ្យប្រយោគមានលំនឹង និងងាយយល់។ វាក៏ប្រើឃ្លាពន្យល់មូលហេតុ (“This led me to…”) និងឃ្លាបន្ត (“and to a realization…”)។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Pattern:

As I [action], I became interested in [process A, process B, process C].
This led me to [study/theory] and to [realization].
It taught me that we must look at [lens] as well as [world].

KM: លំនាំនេះអាចប្រើសម្រាប់សរសេរអំពីការលូតលាស់ផ្ទាល់ខ្លួន ឬការសិក្សារបស់អ្នក។ ឧ. “As I worked in construction, I became interested in how teamwork shapes success…”

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: perceptions, way, behavior, study, theory, effect, realization, lens, world
Verbs: researched, prepared, became, are formed, govern, led, taught, look, see, interpret
Adjectives: particular, deeply, imbedded
Adverbs: as, how, well (as “as well as”)

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: Covey draws from psychology, philosophy, and leadership theory. Expectancy theory and the Pygmalion Effect are widely used in business, education, and military leadership to show how expectations shape performance. This is the conceptual heart of Habit 1 and Habit 2: **self-awareness and paradigm shift**.

KM: Covey ប្រើទស្សនវិជ្ជា វិទ្យាសាស្ត្រចិត្តវិទ្យា និងទ្រឹស្តីដឹកនាំ។ Expectancy Theory និង Pygmalion Effect ត្រូវបានប្រើលើកម្តងៗនៅក្នុងអាជីវកម្ម អប់រំ និងយោធា ដើម្បីបង្ហាញថា “ការរំពឹង” កំណត់ការអនុវត្ត។ នេះជាគន្លឹះសំខាន់នៃ Habit 1 និង Habit 2៖ **ការយល់ខ្លួនឯង + ការផ្លាស់ប្តូរ Paradigm**។

9. Phrasal Ververbs (if any) កិរិយាសម្ងាត់

There are no true phrasal verbs here. The writing is academic and conceptual.

KM: នៅទីនេះគ្មាន phrasal verb ណាមួយទេ។ វាជាស្ទីលសរសេរផ្លូវការ និងទស្សនវិជ្ជា។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“As Sandra and I talked about the concepts I was teaching at IBM and about our own situation, we began to realize that what we were doing to help our son was not in harmony with the way we really saw him. When we honestly examined our deepest feelings, we realized that our perception was that he was basically inadequate, somehow ‘behind.’ No matter how much we worked on our attitude and behavior, our efforts were ineffective because, despite our actions and our words, what we really communicated to him was, ‘You aren’t capable. You have to be protected.’”

«កាលណា Sandra និងខ្ញុំពិភាក្សាពីគំនិតដែលខ្ញុំកំពុងបង្រៀននៅក្រុមហ៊ុន IBM និងអំពីស្ថានភាពកូនក្រៅជីវិត របស់យើងផ្ទាល់ យើងចាប់ផ្តើមយល់ថា អ្វីដែលយើងកំពុង “ជួយ” កូនប្រុស មិនស្របទៅនឹងរបៀបដែលយើង មើលឃើញគាត់ពិតៗឡើយ។ ពេលយើងក្រឡេកមើលអារម្មណ៍ជ្រៅបំផុតរបស់ខ្លួនយើងដោយស្មោះត្រង់ យើងរកឃើញថា ការយល់ឃើញរបស់យើងគឺ៖ គាត់មិនអស់សមត្ថភាព គាត់ “នៅក្រោយគេ” ឬ “មិនទាន់គេ” somehow។ មិនថា យើងព្យាយាមកែសម្រួលទំនោរ និងអាកប្បកិរិយារបស់យើងប៉ុន្មានក៏ដោយ ការខិតខំទាំងនោះគ្មានឥទ្ធិពល ពីព្រោះក្រោយសកម្មភាព និងពាក្យដែលយើងនិយាយទៅ គេចាប់អារម្មណ៍បានថា សារដែលយើងផ្ទេរឲ្យគាត់ពិតៗ គឺ៖ “ con អត់ជំនាញ đâu, con ត្រូវការការការពារ។ »

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: As Stephen and Sandra discussed the leadership concepts he was teaching at IBM and compared them with how they were dealing with their son, they realized a painful truth: their attempts to “help” him did not match their true inner view of him. Deep down, they actually saw him as inadequate and behind other children. Because this hidden perception was negative, all their outward positive words and actions were ineffective; the real message their son felt was, “You cannot handle life on your own. You must be protected.”

KM: នៅពេល Stephen និង Sandra និយាយគ្នាអំពីគំនិតដឹកនាំដែលគាត់កំពុងបង្រៀននៅ IBM ហើយប្រៀបធៀប ជាមួយរបៀបដែលពួកគេចូលរួមជាមួយកូនប្រុស ពួកគេបានរកឃើញសាច់ការឈឺចាប់មួយ៖ ការខិតខំ “ជួយ” របស់ពួកគេ មិនស្របទៅនឹងរូបភាពពិតដែលពួកគេមើលឃើញអំពីគាត់ទេ។ នៅក្នុងចិត្តជ្រៅ ពួកគេមើលឃើញគាត់ថា មិនទាន់គេ មិនអស់សមត្ថភាព។ ដោយសារការយល់ឃើញជ្រៅនេះមានលក្ខណៈអវិជ្ជមាន ទោះបីពាក្យនិយាយ និងអាកប្បកិរិយា ខាងក្រៅមើលទៅវិជ្ជមានក៏ដោយ ការខិតខំទាំងអស់គ្មានអនុភាព ព្រោះសារពិតដែលកូនប្រុសទទួលបានគឺ៖ “ con យកមិនទាន់ទេ, con ត្រូវឲ្យមនុស្សធំការពារ។”

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The deeper point is that **children (and people) respond more to what we really believe about them than to what we say.** Stephen and Sandra were sending a double message: on the surface “We believe in you,” but on the deeper level “You are weak and must be protected.” The child felt the deeper belief and started to live according to that negative expectation. This is a powerful example of the Pygmalion effect inside a family.

KM: អត្ថន័យជ្រៅគឺ៖ **កូន (និងមនុស្សទូទៅ) ឆ្លើយតបតាមអ្វីដែលយើងជឿអំពីពួកគេច្រើនជាងតាមអ្វី ដែលយើងនិយាយ។** Sandra និង Stephen កំពុងផ្ញើសារពីរជាន់៖ ខាងក្រៅ “យើងជឿលើ con” ប៉ុន្តែកម្រិតជ្រៅ “con ទន់ខ្សោយ ត្រូវការការពារ”。 កូនទទួលសារជ្រៅ និងចាប់ផ្តើមរស់ទៅតាមការរំពឹងអវិជ្ជមាននោះ។ នេះជាឧទាហរណ៍ខ្លាំងមួយ នៃ Pygmalion Effect ក្នុងគ្រួសារ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

As Sandra and I talked about the concepts… and about our own situation – context: discussion of theory + real life.
we began to realize that what we were doing… was not in harmony with the way we really saw him – behavior did not match inner perception.
When we honestly examined our deepest feelings – self-awareness and honesty.
we realized that our perception was that he was basically inadequate, somehow ‘behind’ – core negative paradigm.
No matter how much we worked on our attitude and behavior – effort at the behavior level.
our efforts were ineffective because… what we really communicated… was “You aren’t capable…” – reason: hidden message cancels positive behavior.

KM: ប្រយោគត្រូវបានបែងចែកជា៖ (១) បរិបទនិយាយអំពីទ្រឹស្តី និងជីវិតពិត (២) រកឃើញថា អាកប្បកិរិយា “ជួយ” មិនស្របនឹងការយល់ឃើញជ្រៅ (៣) ការពិនិត្យអារម្មណ៍ជ្រៅដោយស្មោះត្រង់ (៤) រកឃើញ paradigm អវិជ្ជមាន ថា con មិនទាន់គេ (៥) ព្យាយាមកែ attitude និង behavior តែ (៦) ខាតបង់ប្រសិទ្ធភាព ព្រោះសារជ្រៅគឺ “con អត់អាចទេ, con ត្រូវការការពារ”។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

concepts – abstract ideas or principles → គំនិត / គោលគំនិត
in harmony with – in agreement with, consistent with → ស្របគ្នា / ស៊ីគ្នា
inadequate – not good enough, lacking ability → មិនអស់សមត្ថភាព / មិនគ្រប់គ្រាន់
behind (about progress) – slower than others → នៅក្រោយគេ / មិនទាន់គេ
attitude – mindset, inner feeling → ទំនោរ / វិលកិរិយាចិត្ត
behavior – visible actions → អាកប្បកិរិយា
ineffective – not producing the desired result → គ្មានប្រសិទ្ធភាព
to be protected – needing others to keep you safe → ត្រូវឲ្យគេការពារ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN: Notice the contrast:

what we were doing to help our son – past continuous action.
was not in harmony with the way we really saw him – state of perception.

The clause No matter how much we worked on… introduces a concession (we tried a lot) and is followed by the result: our efforts were ineffective because…. The inner message is given as direct speech: “You aren’t capable. You have to be protected.” to show emotional impact.

KM: មានការប្រៀបធៀបច្បាស់៖ what we were doing… (អំពើកំពុងកើតមាន) ប៉ុន្តែ was not in harmony with… (សភាពមិនស្របទ្រឹស្តីជ្រៅ)។ ឃ្លា No matter how much… បង្ហាញថា “ទោះបីខិតខំប៉ុន្មានក៏ដោយ” ហើយបន្តដោយលទ្ធផល our efforts were ineffective because…។ ពាក្យនិយាយក្នុងសំណួរ “You aren’t capable…” ត្រូវបានដាក់ជា direct speech ដើម្បីបង្ហាញអារម្មណ៍ដែលកូនទទួលបាន។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Patterns:

As [Person A] and [Person B] talked about [topic A] and [topic B], we began to realize that [insight].
When we honestly examined [our deepest feelings], we realized that [true perception].
No matter how much we worked on [X and Y], our efforts were ineffective because [deeper reason].

KM: លំនាំទាំងនេះអាចយកទៅប្រើសរសេរអំពីបទពិចារណា និងការរកឃើញខ្លួនឯង (self-reflection) ឧ. “As our team talked about our goals and our culture, we began to realize that…”។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: concepts, situation, son, harmony, way, feelings, perception, attitude, behavior, efforts, actions, words
Verbs: talked, was teaching, began, realize(d), were doing, examined, worked, were, communicated, are (in “aren’t”)
Adjectives: own (situation), deepest (feelings), basically (adv modifying inadequate), inadequate, ineffective
Adverbs / phrases: honestly, somehow, no matter how much, really

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This passage shows Covey applying his leadership ideas **at home**. Many leaders are kind at work but unconsciously communicate distrust or low expectations to their own children or teams. Covey emphasizes that effective leadership starts with **inner paradigms**, not with techniques. When our paradigm about a person changes, our tone, body language, and strategies naturally change too.

KM: ជាធម្មតា មនុស្សជាច្រើនអាចល្អជាមេដឹកនាំនៅកន្លែងធ្វើការ តែក្នុងគ្រួសារវិញ ពួកគេអាចបញ្ជូនសារមិនជឿ និងរំពឹងទាបទៅកាន់កូន ឬដៃគូការងារ ដោយមិនដឹងខ្លួន។ Covey រំលឹកថា ការដឹកនាំមានប្រសិទ្ធភាពចាប់ផ្ដើមពី **paradigm ខាងក្នុង** មិនមែនពីបច្ចេកទេសខាងក្រៅ។ ពេល paradigm របស់យើងចំពោះមនុស្សម្នាក់ផ្លាស់ប្តូរ សម្លេង, ភាសារខ្លួន, និងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់យើង ក៏ផ្លាស់ប្តូរផ្ទាល់។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់ (Phrasal Verbs)

EN:

in harmony with – idiomatic phrase meaning “in agreement with / matching.”

Other verbs here are not strict phrasal verbs, but idiomatic ideas like “work on our attitude” (to try to improve).

KM: in harmony with មានន័យថា “ស្របគ្នា / ស៊ីគ្នា” ជាវាក្យសព្ទ idiom មួយ។ “work on our attitude” មានន័យថា ព្យាយាមកែលម្អទំនោរ និងចិត្តគំនិតរបស់យើង។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“We began to realize that if we wanted to change the situation, we first had to change ourselves. And to change ourselves effectively, we first had to change our perceptions.”

«យើងចាប់ផ្តើមយល់ថា ប្រសិនបើយើងចង់ផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាព យើងត្រូវផ្លាស់ប្តូរខ្លួនឯងជាមុនសិន។ ហើយដោយគោលការណ៍ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរខ្លួនឯងឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព យើងត្រូវផ្លាស់ប្តូរការយល់ឃើញរបស់យើងជាមុនសិន។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: They realized that to change what was happening with their son, they couldn’t start by trying to fix him — they had to start with themselves. Meaningful change requires first changing one’s inner paradigm and perception; only then can behavior change become real and effective.

KM: ពួកគេបានយល់ថា ប្រសិនបើចង់ផ្លាស់ប្តូរអ្វីកំពុងកើតឡើងជាមួយកូនរបស់ពួកគេ គេមិនអាចចាប់ផ្តើមដោយ “កែ” កូនបានទេ — ត្រូវចាប់ផ្តើមពីខ្លួនឯងមុន។ ការផ្លាស់ប្តូរដែលមានន័យ ត្រូវការការផ្លាស់ប្តូរ **paradigm** និង **ការយល់ឃើញ** ជាមុន ទើបអាកប្បកិរិយាខាងក្រៅអាចផ្លាស់ប្តូរបានពិតៗ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: This sentence is the heart of Covey’s paradigm-centered teaching: **Lasting change never starts with others — it starts with self.** They realized the problem wasn’t the child; it was their own paradigm about the child. Perception → Attitude → Behavior → Relationship → Outcome.

KM: ប្រយោគនេះជាគន្លឹះមូលដ្ឋាននៃការបង្រៀនរបស់ Covey៖ **ការផ្លាស់ប្តូរពិតមិនចាប់ផ្តើមពីអ្នកដទៃទេ — តែចាប់ផ្តើមពីខ្លួនឯង។** ពួកគេបានយល់ថា បញ្ហាមិនមែនជាកូនទេ ប៉ុន្តែជាការយល់ឃើញរបស់ពួកគេចំពោះកូន។ ការយល់ឃើញ → ទំនោរ → អាកប្បកិរិយា → ទំនាក់ទំន់ → លទ្ធផល។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

We began to realize that… — moment of awakening / insight.
if we wanted to change the situation — desired external change.
we first had to change ourselves — internal focus.
And to change ourselves effectively — condition for real improvement.
we first had to change our perceptions — the real root cause.

KM: បែងចែកជា៖ ការយល់ដឹង → បំណងចង់ប្ដូរ → ត្រូវផ្លាស់ប្តូរខ្លួនមុន → ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរបានល្អ → ត្រូវផ្លាស់ប្តូរការយល់ឃើញជាមុន។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

realize – to understand clearly → សម្រេចចិត្តយល់ / យល់ឃើញ
change the situation – to alter what is happening → ផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាព
change ourselves – improve mindset/behavior → ផ្លាស់ប្តូរខ្លួនឯង
effectively – successfully, with good results → ដោយមានប្រសិទ្ធភាព
perceptions – mental lens, how we see → ការយល់ឃើញ / ទស្សនៈ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

The structure uses parallel “we first had to…” to emphasize sequencing. Conditional clause: if we wanted to change… we had to…. Past tense “began to realize” shows a gradual awakening, not a sudden insight.

KM: ប្រយោគប្រើ “we first had to…” ពីរដង ដើម្បីរំលឹករបៀបជំហានលំដាប់។ រចនាសម្ព័ន្ធលក្ខខណ្ឌ if… we had to… បង្ហាញថា ការផ្លាស់ប្តូរខាងក្រៅអាស្រ័យលើការផ្លាស់ប្តូរខាងក្នុង។ “began to realize” បង្ហាញពីការយល់ដឹងតាមលំដាប់ មិនមែនចាក់សោតភ្លាមៗ។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Patterns:

We realized that if we wanted to [result], we had to [self-change].
To change ourselves effectively, we must change [inner element].

KM: លំនាំនេះអាចយកទៅប្រើសរសេរអំពី self-improvement ឬ leadership development។ ឧ. “If we wanted a strong team, we first had to change our communication habits…”

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: situation, perceptions
Verbs: began, realize, wanted, change, had to
Adverbs: effectively, first
Conjunctions: if, and

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This idea is at the core of Covey’s framework: **Private Victory precedes Public Victory.** Leaders, parents, teachers, and managers must transform their paradigm before trying to transform others. Real change flows from the inside out.

KM: នេះគឺជាគន្លឹះមួយនៃ Covey៖ **Private Victory មុន Public Victory។** មនុស្សដែលជាមេដឹកនាំ ឪពុកម្តាយ គ្រូ ឬអ្នកគ្រប់គ្រង ត្រូវផ្លាស់ប្តូរ paradigm ខាងក្នុងមុន ទើបអាចផ្លាស់ប្តូរអ្នកដទៃបាន។ ការផ្លាស់ប្តូរពិតពេញចេញពីខ្លួនឯងទៅអ្នកដទៃ។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

This sentence has **no phrasal verbs**. The structure is straightforward and conceptual.

KM: ប្រយោគនេះ **គ្មាន phrasal verb** ទេ។ វាជាស្ទីលសរសេរដែលផ្អែកលើគំនិត និងទស្សនៈ។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“THE PERSONALITY AND CHARACTER ETHICS”

«ទ្រឹស្តីសាធារណៈនៃ **Personality Ethics** និង **Character Ethics**»

1. Original Title & Translation ចំណងជើងដើម + បកប្រែ

EN: “The Personality and Character Ethics” refers to Covey’s distinction between two approaches to success: Personality Ethics (skills, techniques, social image) versus Character Ethics (principles, integrity, virtue).

KM: “The Personality and Character Ethics” មានន័យថា Covey បែងចែករវាងវិធីសាស្ត្រពេញនិយម ២៖ Personality Ethics (ជំនាញខាងក្រៅ, បច្ចេកទេស, រូបភាពខាងសង្គម) ចំពោះ Character Ethics (គុណធម៌, ប្រព័ន្ធគោលការណ៍, សុចរិតធម៌)។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

Covey argues that long-term success is based on **Character Ethics** — deep principles, integrity, and values — not just quick techniques or image-management found in **Personality Ethics**.

KM: Covey លើកលែងថា ការជោគជ័យរយៈពេលវែង អាស្រ័យលើ **Character Ethics** — គោលការណ៍ជ្រៅ, សុចរិតធម៌, និងគុណធម៌។ មិនមែនលើ **Personality Ethics** ដែលផ្អែកលើបច្ចេកទេសខ្លីៗ ឬការបង្កើតរូបភាពខាងក្រៅ។

3. Breakdown បំបែកមាតិកា

Personality Ethics – techniques, social skills, charm, appearance.
Character Ethics – integrity, honesty, courage, humility, principles.
Covey’s claim: True effectiveness flows from character, not personality tricks.

KM: Covey ប្រាប់ថា **ប្រសិទ្ធភាពពិត** មកពី Character (សុចរិតធម៌ + គោលការណ៍) មិនមែនពី Personality (បច្ចេកទេស, ការលេងល្បិច, ការទាក់ទាញខាងក្រៅ)។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

Ethics – system of moral principles → ចរិតធម៌
Personality – outward traits, image → អត្តសញ្ញាណខាងក្រៅ / ចរិតខាងក្រៅ
Character – moral foundation → គុណធម៌ / សុចរិតធម៌
Integrity – wholeness, honesty → សុចរិតភាព / ស្មោះត្រង់
Principles – timeless, universal truths → គោលការណ៍អចិន្ត្រៃយ៍

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

This is a **noun phrase title**, not a sentence. It combines two concepts using “and,” showing contrast and comparison.

KM: នេះគឺជាចំណងជើងដែលជាចំនុច **Noun Phrase** មិនមែនប្រយោគទេ។ វាប្រើ “and” ដើម្បីភ្ជាប់គំនិត ២ ដែលផ្ទុយ និងប្រៀបធៀបគ្នា។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Noun] + and + [Noun] as a combined conceptual title.
Used to introduce a major theme or chapter.

KM: រចនាសម្ព័ន្ធ៖ Noun + and + Noun → ប្រើសម្រាប់ចំណងជើងធំៗ។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: personality, character, ethics
Conjunction: and

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

In the early 20th century, self-help books moved from Character Ethics (virtue, honesty) to Personality Ethics (techniques, appearance, influence). Covey argues this shift caused shallow success and emotional burnout.

KM: នៅសតវត្សទី ២០ សៀវភៅ self-help ឆ្លងពី **Character Ethics** (គុណធម៌) ទៅ **Personality Ethics** (បច្ចេកទេស, ការលេងល្បិច)។ Covey ថា ការផ្លាស់ប្តូរនេះបង្កការជោគជ័យក្លែងក្លាយ និងភាពស្រាលចិត្តក្នុងជីវិត។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

No phrasal verbs — this is a conceptual title.

KM: មិនមាន phrasal verb ទេ — វាជាចំណងជើងទ្រឹស្តី។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលចំណងជើង

“At the same time, in addition to my research on perception, I was also deeply immersed in an in-depth study of the success literature published in the United States since 1776. I was reading or scanning literally hundreds of books, articles, and essays in fields such as self-improvement, popular psychology, and self-help. At my fingertips was the sum and substance of what a free and democratic people considered to be the keys to successful living.”

«នៅពេលតែមួយនោះ ដោយជាមួយនឹងការស្រាវជ្រាវអំពីការយល់ឃើញ (perception) របស់ខ្ញុំ ខ្ញុំក៏បានជ្រៀតចូលយ៉ាងជ្រាលជ្រៅក្នុងការសិក្សាអត្ថបទអំពីជោគជ័យ ដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1776 មក។ ខ្ញុំបានអាន និងស្កេនសរសេរជាច្រើនរយ—សៀវភៅ អត្ថបទ និងប្រលោមលោក—ក្នុងវិស័យ self-improvement, psychology សម្រាប់ប្រជាជន, និង self-help។ ខ្ញុំមាន “សារសំខាន់ៗ” នៃអ្វីដែលប្រជាជននៅក្នុងប្រទេសសេរី និងប្រជាធិបតេយ្យ គិតថាជាគន្លឹះនៃជីវិតជោគជ័យ ដាក់ស្ថិតនៅលើម្រាមដៃខ្ញុំ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey explains that while studying human perception, he was simultaneously deeply engaged in reading the entire history of American “success literature” since 1776—hundreds of works on self-help, motivation, psychology, and improvement. Through this, he gained a full understanding of what Americans believed were the principles of successful living.

KM: Covey ពន្យល់ថា ខណៈពេលកំពុងស្រាវជ្រាវអំពីការយល់ឃើញ ម្តងទៀតគាត់ក៏បានសិក្សាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅអំពី “អក្សរសាស្ត្រជោគជ័យ” នៅសហរដ្ឋអាមេរិកចាប់ពី 1776—អត្ថបទគ្រប់ប្រភេទដែលពាក់ព័ន្ធនឹង self-help, ការកែលម្អខ្លួន, និងចិត្តវិទ្យាជាសាធារណៈ។ ការសិក្សាទាំងនេះបានអោយគាត់យល់ពីគន្លឹះជោគជ័យដែលប្រជាជនសេរី និងប្រជាធិបតេយ្យជឿជាក់។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: Covey wasn’t studying success casually—he was trying to understand the entire intellectual foundation of American ideas about success. By reading literature across centuries, he discovered long-term patterns and shifts from Character Ethic to Personality Ethic.

KM: Covey មិនបានសិក្សាជោគជ័យត្រឹមតែផ្ទាល់ខ្លួនទេ—គាត់កំពុងស្វែងរក “គោលជម្រើសជោគជ័យរយៈពេលជាតិ” របស់អាមេរិក។ ការអានអត្ថបទរាប់រយឆ្នាំ អោយគាត់ឃើញទិសដៅការផ្លាស់ប្តូរ ចាប់ពី Character Ethic ទៅ Personality Ethic។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

in addition to my research on perception – another major project he was studying at the same time.
deeply immersed in an in-depth study – completely absorbed; studying extensively.
success literature… since 1776 – books on how to live successfully from America’s founding onward.
literally hundreds of books – not exaggeration; an enormous amount of reading.
self-improvement, popular psychology, self-help – fields focused on growth and personal success.
at my fingertips – immediately available; fully mastered.
the sum and substance – the core essence; the most important ideas.
keys to successful living – principles believed to create a good life.

KM: Covey កំពុងសិក្សាពី “មូលដ្ឋានគំនិតជោគជ័យ” ដែលអាមេរិកបានបង្កើតជាង 200 ឆ្នាំ។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

immersed – deeply involved. → ជ្រៀតចូលយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ
in-depth – detailed, thorough. → ជ្រាលជ្រៅ / លម្អិត
success literature – writings on how to succeed in life. → អក្សរសាស្ត្រជោគជ័យ
self-improvement – personal development. → ការកែលម្អខ្លួន
popular psychology – psychology written for the public. → ចិត្តវិទ្យាសម្រាប់ប្រជាជន
self-help – helping yourself grow through principles. → សៀវភៅ/វិធីសាស្ត្រជួយខ្លួនឯង
sum and substance – core meaning; essential ideas. → សារសំខាន់ / ប្រាជ្ញាទាំងមូល
at my fingertips – instantly accessible knowledge. → មានត្រៀមខ្លួន / ស្គាល់ទាំងអស់

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Parallel structure: “reading or scanning” → two similar actions showing the volume of work.

Past continuous & descriptive: I was reading… I was immersed… shows long-term, ongoing study.

Noun phrase complexity: “the sum and substance of what a free and democratic people considered…” = a long noun phrase referring to the core ideas of success.

KM: ឃ្លាយូរទាំងនេះប្រើកាលប្បវត្តិអតីត បង្ហាញអំពីការសិក្សាច្រើន និងបន្តបន្ទាប់។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Pattern:

While studying A, I was also deeply involved in studying B.

Structure of discovery:

At my fingertips was [core knowledge] of what people believed about success.

KM: លំនាំនេះបង្ហាញពីការសិក្សាពីរវិជ្ជាផ្សេងគ្នា ប៉ុន្តែជ្រៅដូចគ្នា។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: research, perception, study, literature, books, psychology, substance, keys
Verbs: was immersed, was reading, scanning, considered
Adjectives: in-depth, free, democratic, successful
Adverbs: literally, deeply

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

The U.S. has a long history of “success literature,” starting from its founding. Covey’s research allowed him to see national values, especially the shift from Character Ethic (integrity, principles) to Personality Ethic (image, technique). This research shaped the foundation of The 7 Habits.

KM: សហរដ្ឋអាមេរិកមានប្រវត្តិបោះពុម្ពអត្ថបទអំពី “ជោគជ័យ” យូរហើយ។ Covey អានវាជាច្រើនរយ ដើម្បីយល់ពីវិបត្តិចំណងជើង និងគោលការណ៍ជោគជ័យ។ វាជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ The 7 Habits។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

sum up (implied by “sum and substance”) – summarize the essential points.
scan through (implied in “scanning”) – look quickly over many pages.
considered to be – thought of as. → គេឃើញថា

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“As my study took me back through 200 years of writing about success, I noticed a startling pattern emerging in the content of the literature. Because of our own pain, and because of similar pain I had seen in the lives and relationships of many people I had worked with through the years, I began to feel more and more that much of the success literature of the past 50 years was superficial. It was filled with social image consciousness, techniques and quick fixes—with social Band-Aids and aspirin that addressed acute problems and sometimes even appeared to solve them temporarily, but left the underlying chronic problems untouched to fester and resurface time and again.”

«នៅពេលការសិក្សារបស់ខ្ញុំបាននាំខ្ញុំត្រលប់ទៅមើលអត្ថបទអំពីជោគជ័យរយៈពេល 200 ឆ្នាំ ខ្ញុំចាប់ផ្តើមសង្កេតឃើញលំនាំមួយគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលកំពុងលេចចេញក្នុងមាតិកានៃអក្សរសាស្ត្រ។ ដោយសារការឈឺចាប់ផ្ទាល់ខ្លួន និងការឈឺចាប់ដូចគ្នាដែលខ្ញុំបានឃើញក្នុងជីវិត និងទំនាក់ទំនងរបស់មនុស្សជាច្រើនដែលខ្ញុំធ្លាប់ធ្វើការជាមួយកន្លងមក ខ្ញុំកាន់តែមានអារម្មណ៍ថា អត្ថបទជោគជ័យជាច្រើនក្នុងរយៈពេល 50 ឆ្នាំចុងក្រោយ មានភាពរ៉ាវៗ មិនជ្រាលជ្រៅ។ វារក្សាទុកតែរូបភាពសង្គម បច្ចេកទេស និងដំណោះស្រាយរហ័សៗ—ដូចជាប្រេកង់ “Band-Aid” ឬថ្នាំ aspirin សង្គម ដែលដោះស្រាយតែមុខងារ acute ប៉ុណ្ណោះ ហើយប្រហែលជាធ្វើឲ្យវាហាក់ដូចជាដោះស្រាយបានបណ្តោះអាសន្ន ប៉ុន្តែក្នុងពិតប្រាកដ វាមិនចូលដោះស្រាយបញ្ហាជ្រៅៗទេ ហើយទុកឲ្យវាផុសឡើងវិញរាប់ដង។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey discovered a disturbing pattern in 200 years of American “success” writing: the last 50 years shifted away from deep principles toward shallow, image-based, technique-driven advice. These modern approaches often treat symptoms rather than root causes, giving temporary relief but no real cure.

KM: Covey រកឃើញលំនាំគួរឲ្យបារម្ភក្នុងអត្ថបទ “ជោគជ័យ” រយៈពេល 200 ឆ្នាំ៖ 50 ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ប្រែទៅជាការផ្តោតលើរូបភាពខាងក្រៅ បច្ចេកទេស និងដំណោះស្រាយរហ័សជំនួសឲ្យគោលការណ៍ជ្រាលជ្រៅ។ វាព្យាបាលតែរោគសញ្ញា មិនមែនបញ្ហាជ្រៅ ធ្វើឲ្យល្អបណ្តោះអាសន្ន ប៉ុន្តែមិនជួយជំរុញការកែលម្អពិតប្រាកដ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: Covey concludes that much modern success advice is shallow because it tries to fix external problems with surface-level solutions—motivational tricks, image management, positive thinking “techniques”—while ignoring the deeper issues of character, integrity, and long-term habits. Superficial solutions only hide problems temporarily.

KM: Covey សន្និដ្ឋានថា អត្ថបទជោគជ័យសម័យថ្មីមិនជ្រាលជ្រៅទេ ព្រោះវាព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាខាងក្រៅជាមួយដំណោះស្រាយលើផ្ទៃខាងលើ ដូចជា technique, motivational tricks, image management។ ប៉ុន្តែវាមិនប៉ះទៅកាន់គុណធម៌ និង habit ជ្រាលជ្រៅទេ។ ដំណោះស្រាយរ៉ាវៗគឺគ្រាន់តែបិទមើលបញ្ហាបណ្តោះអាសន្ន។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

200 years of writing about success – long historical timeline.
startling pattern – unexpected and concerning trend.
our own pain – Covey’s personal experience of struggle.
superficial – shallow; lacks depth; only surface-level.
social image consciousness – focus on looking good rather than being good.
techniques and quick fixes – tricks to solve problems fast without addressing causes.
Band-Aids and aspirin – metaphor for temporary solutions that don’t heal root problems.
acute problems – short-term or intense problems.
chronic problems – deep, long-term problems.
fester and resurface – problems kept hidden that grow worse and come back.

KM: ប្រយោគទាំងនេះបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរពី Character Ethic ទៅ Personality Ethic—ពីជ្រាលជ្រៅទៅរ៉ាវៗ។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

startling – surprising in a worrying way → គួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើល
superficial – shallow, not deep → រ៉ាវៗ / មិនជ្រាលជ្រៅ
Band-Aid solution – a fix that hides symptoms temporarily → ដំណោះស្រាយតែមុខមាត់
aspirin – metaphor for short-term relief → ថ្នាំបំបាត់ឈឺបណ្តោះអាសន្ន
fester – worsen secretly → រលាក/ធ្វើឲ្យអាក្រក់ឡើង
resurface – come back again → ផុសឡើងវិញ
consciousness – awareness or focus → ការយល់ដឹង
quick fix – solution that seems fast but not effective long-term → ដំណោះស្រាយរហ័សៗ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Long dependent clause: The sentence begins with a long clause that sets up historical context.

Cause-and-effect construction: “Because of our own pain… I began to feel…” shows personal experience shaping academic conclusions.

Metaphorical language: Band-Aids, aspirin, acute vs. chronic → medical imagery used to describe psychological/social problems.

KM: Covey ប្រើរូបិយវត្ថុវេជ្ជសាស្ត្រច្រើន ដើម្បីធ្វើឲ្យអត្ថន័យកាន់តែច្បាស់។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Structure:

As I studied history → I noticed a pattern → Because of personal experience → I concluded the modern writing is shallow.

Medical metaphor structure:

[Short-term fix] treats acute symptoms → leaves chronic issues → issues return.

KM: លំនាំនេះធ្វើឲ្យ Covey បង្កើត “diagnosis” របស់គាត់ខ្លួនឯង។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: pattern, content, pain, literature, techniques, fixes, problems
Verbs: noticed, began, addressed, appeared, solve, left
Adjectives: superficial, acute, chronic, startling
Adverbs: temporarily, again

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This analysis is foundational to Covey’s inside-out philosophy: modern society prefers fast image-based fixes, while long-term success requires deep character transformation. He critiques the “quick fix culture” of the late 20th century.

KM: នេះជាមូលហេតុធំបំផុត ដែល Covey បង្កើតគោលដៅ “Inside-Out”—កែខ្លួនលើកដំបូង មិនមែនរកដំណោះស្រាយរហ័ស។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

take back (through history) – to move backward in time.
fill with – contain; be full of.
resurface – appear again. → ផុសឡើងវិញ

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“In stark contrast, almost all the literature in the first 150 years or so focused on what could be called the Character Ethic as the foundation of success—things like integrity, humility, fidelity, temperance, courage, justice, patience, industry, simplicity, modesty, and the Golden Rule. Benjamin Franklin’s autobiography is representative of that literature. It is, basically, the story of one man’s effort to integrate certain principles and habits deep within his nature.”

«ផ្ទុយពីនេះ សៀវភៅ និងអត្ថបទប្រហែល 150 ឆ្នាំដំបូង គ្រប់គ្នាផ្តោតទៅលើអ្វីដែលអាចហៅថា “Character Ethic” ជាគ្រឹះនៃជោគជ័យ — របស់ដូចជា សច្ចរ, ភាពទាបខ្លួន, ភាពស្មោះត្រង់, ការការពារខ្លួន, ភាពក្លាហាន, យុត្តិធម៌, ការអត់ធ្មត់, ភាពព្យាយាម, ភាពសាមញ្ញ, ភាពសម្ងាត់ និង “Golden Rule”។ អត្តសញ្ញាណរបស់ Benjamin Franklin គឺជាតំណាងឲ្យអក្សរសាស្ត្រទាំងនោះ។ វាជារឿងអំពីការខិតខំរបស់មនុស្សម្នាក់ ក្នុងការដាក់គោលការណ៍ និងទម្លាប់ខ្លះៗ ដាក់ជ្រៅចូលក្នុងសភាពជីវិតរបស់គាត់។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Earlier American success literature was built on the Character Ethic: the belief that true success comes from developing inner virtues like integrity, courage, humility, patience, and justice. Franklin’s autobiography is a classic example of a person consciously shaping his character through principles and repeated habits.

KM: អក្សរសាស្ត្រអាមេរិកសម័យដើម គាំទ្រ “Character Ethic” ដែលជឿថា ជោគជ័យពិតប្រាកដ ត្រូវចាប់ផ្តើមពីការអភិវឌ្ឍគុណធម៌ខាងក្នុង ដូចជា សច្ចរ ភាពទាបខ្លួន ក្លាហាន អត់ធ្មត់ យុត្តិធម៌។ សៀវភៅជីវប្រវត្តិ Franklin ជាឧទាហរណ៍ល្អនៃមនុស្សម្នាក់ ដែលអភិវឌ្ឍចរិតខ្លួនតាមគោលការណ៍ និង habit ជ្រាលជ្រៅ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: Covey contrasts two eras: earlier literature emphasized building character from the inside out, while modern literature often focuses on personality, appearance, and technique. The message implies that long-term success requires moral grounding, not shortcuts.

KM: Covey ប្រៀបធៀបពីរយុគសម័យ៖ សម័យដើមផ្តោតលើការកសាងចរិតពីខាងក្នុង ចំណែកសម័យថ្មីផ្តោតលើ “image” និង “technique”។ សារៈសំខាន់គឺ ជោគជ័យរយៈពេលវែងត្រូវការនីតិយកថា មិនមែនល្បិចរហ័ស។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

In stark contrast – strong difference from previous idea.
first 150 years – early period of American success literature.
Character Ethic – foundational virtues for personal success.
integrity, humility, fidelity… – list of core moral virtues.
Benjamin Franklin’s autobiography – classic model of character formation.
integrate principles and habits deep within his nature – internalizing virtues.

KM: វាបង្ហាញថា ពូជសាស្រ្តសម័យដើម គោរពការកែលម្អខ្លួនជាមូលដ្ឋាន មិនមែនគោរព “image” ឬ “reputation” ជាមូលដ្ឋានទេ។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

stark contrast – a sharp, clear difference → ផ្ទុយខ្លាំង
Character Ethic – success based on virtues → ចរិតធម៌ជាមូលដ្ឋាន
integrity – honesty and strong moral principles → សច្ចរ
humility – modesty → ភាពទាបខ្លួន
temperance – self-control → ការរក្សាខ្លួន / សម្របសម្រួលខ្លួន
fidelity – loyalty → ភាពស្មោះត្រង់
Golden Rule – treat others as you want to be treated → ច្បាប់មាស
integrate – combine deeply into oneself → បញ្ចូលជ្រៅ / ចងក្រងចូលខ្លួន

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

The sentence uses:

contrast structure: “In stark contrast…”
long noun phrase list to show depth of virtues.
em dash (—) to expand the explanation.

KM: Covey ប្រើ em-dash ដើម្បីបន្ថែមការពន្យល់យ៉ាងធម្មជាតិ និងសំលេងមួយច្បាស់។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Pattern:

In contrast, [early literature] focused on [Character Ethic] — examples: [virtues].

[Autobiography] is representative; it shows [internal character building].

KM: វាជាលំនាំប្រយោគមានការប្រៀបធៀប និងមានការពន្យល់បន្ថែមដោយឧទាហរណ៍។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: literature, foundation, integrity, humility, justice, story, principles, habits
Verbs: focused, called, is, integrate
Adjectives: stark, simple, modest, representative
Adverbs: basically, deeply

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

The Founding-era American worldview emphasized moral character, self-discipline, and virtue as essential for citizenship and success. Franklin’s famous “13 virtues” became a cultural model for self-mastery.

KM: Franklin មាន “13 Virtues” ដែលបានបង្កើតជាគំរូវប្បធម៌សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងខ្លួន និងការរស់នៅលើគោលការណ៍។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

There are no phrasal verbs in this sentence, but several important conceptual verbs appear:

focus on – to concentrate attention → ផ្តោតលើ
integrate into – combine deeply → បញ្ចូលជ្រៅទៅក្នុង

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Early American writings on success were built on the idea that real achievement comes from inner virtues—what Covey calls the Character Ethic. These include integrity, humility, courage, justice, and simplicity. Benjamin Franklin’s autobiography is one of the clearest examples of a person intentionally building character through principles and disciplined habits.

KM: អត្ថបទអាមេរិកសម័យដើមអំពី “ជោគជ័យ” សុទ្ធតែផ្អែកលើគំនិតថា ជោគជ័យពិតប្រាកដ ចាប់ផ្តើមពីគុណធម៌ខាងក្នុង — Character Ethic។ វារួមមាន សច្ចរ ភាពទាបខ្លួន ក្លាហាន យុត្តិធម៌ ភាពសាមញ្ញ។ សៀវភៅជីវប្រវត្តិ Franklin គឺជាគំរូច្បាស់លាស់នៃមនុស្សម្នាក់ ដែលអភិវឌ្ឍចរិតតាមគោលការណ៍ និង habit ដែលបានហាត់សម។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: Covey shows that older success literature emphasized genuine moral growth, not shortcuts or image. Success was seen as something built from the inside out—through virtues, character, and personal discipline. This foundation contrasts sharply with modern Personality Ethic approaches.

KM: Covey បង្ហាញថា សៀវភៅជោគជ័យសម័យដើម គោរពការកែលម្អខ្លួនពីខាងក្នុង មិនមែនល្បិចឬភាពបង្អាប់ខាងក្រៅ។ ជោគជ័យត្រូវបានមើលឃើញថា ចាប់ផ្តើមពីគុណធម៌ និង habit ដែលមានវិន័យ។ នេះផ្ទុយពីសម័យថ្មី ដែលផ្អែកលើ Personality Ethic។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

In stark contrast – strong opposition to modern literature.
first 150 years – early period of American cultural writing.
Character Ethic – virtue-based approach to success.
long list of virtues – illustrates depth and seriousness.
Franklin’s autobiography – classic model of character formation.
integrate principles and habits – internalizing values through practice.

KM: ប្រយោគនេះសង្ខេបចរិតបុរាណ — ស្មោះត្រង់ សាមញ្ញ អត់ធ្មត់ និងការអនុវត្តជាប្រចាំ។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

stark – absolute; clear → ខ្លាំង/ច្បាស់ខ្លាំង
Character Ethic – virtue-based success → ចរិតធម៌ជាគ្រឹះ
temperance – self-control → ការរក្សាខ្លួន
fidelity – loyalty, faithfulness → ភាពស្មោះត្រង់
modesty – humility → ភាពទាបខ្លួន
Golden Rule – treat others as you want to be treated → ច្បាប់មាស
integrate – internalize, unite → បញ្ចូលជ្រៅ / បង្កប់ខ្លួន

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Grammar patterns used include:

Contrast opener: “In stark contrast…”
Em dash (—) introduces extended explanation.
Appositive list showing detailed virtues.
Simple declarative statement describing Franklin’s autobiography.

KM: ប្រយោគមានសន្លឹកពន្យល់បន្ថែម ដោយប្រើ em-dash និងការរាយបញ្ជីដើម្បីបង្ហាញផ្នែកជ្រាលជ្រៅ។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Structure:

Contrast → Definition → Examples → Illustration → Summary

KM: វាជាប្រយោគបែប “contrast + explain + illustrate” ដែលធ្វើឲ្យអត្ថន័យច្បាស់ និងមានទម្រង់ពិភាក្សា។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: literature, foundation, integrity, humility, justice, autobiography, principles, habits
Verbs: focused, called, is, integrate
Adjectives: stark, simple, modest, representative
Adverbs: basically, deeply

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

Early American culture valued moral development and viewed success as a product of inner discipline. Franklin’s famous “13 Virtues” are one of the earliest structured personal-development systems in Western history.

KM: Franklin មាន “13 Virtues” ដែលគេគោរពយ៉ាងខ្លាំងក្នុងវប្បធម៌អាមេរិក ដើម្បីសម្រេច “self-mastery”។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

No strong phrasal verbs appear here, but related conceptual verbs include:

focus on – to direct attention → ផ្តោតលើ
integrate into – incorporate deeply → បញ្ចូលជ្រៅទៅក្នុង

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“But shortly after World War I the basic view of success shifted from the Character Ethic to what we might call the Personality Ethic. Success became more a function of personality, of public image, of attitudes and behaviors, skills and techniques, that lubricate the processes of human interaction. This Personality Ethic essentially took two paths: one was human and public relations techniques, and the other was positive mental attitude (PMA). Some of this philosophy was expressed in inspiring and sometimes valid maxims such as ‘Your attitude determines your altitude,’ ‘Smiling wins more friends than frowning,’ and ‘Whatever the mind of man can conceive and believe it can achieve.’”

«ប៉ុន្តែមិក្ដី បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី១ មិនយូរប៉ុន្មាន ទស្សនៈមូលដ្ឋានអំពី “ជោគជ័យ” បានផ្លាស់ប្ដូរពី Character Ethic ទៅអ្វីដែលយើងអាចហៅថា Personality Ethic។ ជោគជ័យត្រូវបានមើលថា អាស្រ័យលើបុគ្គលិកលក្ខណៈរូបមន្ត រូបភាពសាធារណៈ កុប្បដិការ អាកប្បកិរិយា ជំនាញ និងបច្ចេកទេស ដែលជួយឲ្យដំណើរការប្រាស្រ័យទាក់ទងមនុស្ស ដំណើរការរលូន។ Personality Ethic នេះ មានផ្លូវសំខាន់ពីររបៀប៖ (១) បច្ចេកទេសទំនាក់ទំនងមនុស្ស និងទំនាក់ទំនងសាធារណៈ និង (២) positive mental attitude (PMA) ឬ “ទស្សនៈវិជ្ជមានក្នុងចិត្ត”។ ទស្សនវិជ្ជាមួយនេះ ត្រូវបានបកស្រាយជាឃ្លាស្លោកផ្ដល់ឱ្យយើងប្រិយមតិ និងមានសុពលភាពខ្លះៗ ដូចជា “Your attitude determines your altitude,” “Smiling wins more friends than frowning,” និង “Whatever the mind of man can conceive and believe it can achieve.”»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: After World War I, society’s idea of “success” moved away from deep character and inner virtue to a focus on personality, image, charm, and techniques for dealing with people. This new Personality Ethic developed through human-relations skills and positive thinking slogans like “Your attitude determines your altitude.”

KM: បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី១ មនុស្សច្រើនចាប់ផ្តើមមើល “ជោគជ័យ” មិនមែនពីចរិត និងគុណធម៌ជាគ្រឹះទៀតទេ ប៉ុន្តែផ្លាស់ទៅផ្អែកលើរូបមន្តបុគ្គលិកលក្ខណៈ រូបភាពក្រៅ ការនិយាយ និងបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រងទំនាក់ទំនងមនុស្ស។ Personality Ethic មានការរីកចម្រើនតាមរយៈជំនាញទំនាក់ទំនងមនុស្ស និងទស្សនៈវិជ្ជមាន (PMA) ដែលភាគច្រើនបង្ហាញតាមស្លោកដូចជា “Your attitude determines your altitude…”។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: Covey is warning that culture shifted from “Who you really are” to “How you look and behave in front of others.” Techniques, image, and quick motivational phrases started to replace deeper work on integrity and character. Some of these ideas are useful, but if they are not built on character, they become shallow.

KM: Covey កំពុងពិក្សាថា វប្បធម៌បានផ្លាស់ពី “អ្នកជាមនុស្សមែនៗយ៉ាងដូចម្តេច” ទៅ “អ្នកបង្ហាញខ្លួនទៅមុខមនុស្សដូចម្តេច”។ បច្ចេកទេស និងស្លោកលើកទឹកចិត្ត ចាប់ផ្តើមជំនួសការងារលំបាកលើសច្ចារ និងចរិត។ ទោះមានស្លោកខ្លះមានប្រយោជន៍ក៏ដោយ បើគ្មានគ្រឹះ Character Ethic វាអាចក្លាយជារឿងកម្រៅតិច និងមិនយូរអង្វែង។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

shortly after World War I – gives the historical moment of change.
shifted from the Character Ethic to … Personality Ethic – shows a major change in philosophy.
Success became more a function of personality, of public image… – success tied to surface qualities and skills.
took two paths – describes two main directions: human-relations techniques and PMA.
inspiring maxims – short motivational sayings that sound powerful.

KM: ប្រយោគនេះបំបែកជា៖ ពេលវេលាប្រែប្រួល (បន្ទាប់សង្គ្រាម) → ផ្លាស់ប្រព័ន្ធគំនិតពី Character ទៅ Personality → ពន្យល់ពីការផ្អែកលើរូបមន្ត និងស្លោកលើកទឹកចិត្ត។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

shifted – moved or changed direction → បានផ្លាស់ប្ដូរ
Personality Ethic – success based on style, image, and outward behavior → ទស្សនៈជោគជ័យផ្អែកលើបុគ្គលិកលក្ខណៈខាងក្រៅ
public image – how people see you → រូបភាពសាធារណៈ
lubricate (metaphor) – make smoother or easier → ធ្វើឲ្យដំណើរការរលូន
maxim – short, memorable saying → ស្លោក/ឃ្លាសម្រង់បង្រៀន
positive mental attitude (PMA) – habit of thinking positively → ទស្សនៈវិជ្ជមានក្នុងចិត្ត

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

“shifted from … to …” – standard pattern for describing change.
“Success became more a function of …” – “function of” means “mainly depends on.”
Long noun phrase list – “personality, public image, attitudes and behaviors, skills and techniques” – shows how many surface elements replaced character.
Colon + list – “two paths: one was … and the other was …” clearly introduces two categories.

KM: រចនាសម្ព័ន្ធ “shifted from X to Y” និង “two paths: one…, the other…” ជាប្រភេទពាក្យមានប្រយោជន៍សម្រាប់សរសេរការប្រោសឡើងវិញសង្ខេបប្រវត្តិសាស្ត្រ។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Patterns you can reuse:

Shortly after [event], the view of [X] shifted from [A] to [B].
[Concept] became more a function of [factors list].
This [idea] took two paths: one was [Path 1], and the other was [Path 2].
Some of this philosophy was expressed in maxims such as “[Quote 1],” “[Quote 2].”

KM: លំនាំទាំងនេះអាចប្រើនៅក្នុងអត្ថបទអាជីវកម្ម ឬ Leadership របស់អ្នក ដើម្បីពិពណ៌នាផ្លាស់ប្ដូរវប្បធម៌ក្រុមហ៊ុន។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: success, view, personality, image, attitudes, behaviors, skills, techniques, processes, interaction, paths, relations, attitude, altitude, friends, mind.
Verbs: shifted, became, lubricate, was expressed, can conceive, can believe, can achieve.
Adjectives: basic, positive, inspiring, valid.
Adverbs: shortly, essentially, sometimes.

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: After World War I, industrialization, mass media, and advertising grew quickly. People began to care more about image, charm, and public relations. Self-help writers started teaching how to impress others and “think positive,” sometimes without demanding deeper honesty and integrity.

KM: បន្ទាប់សង្គ្រាម មានឧស្សាហកម្ម និងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មកើនឡើងយ៉ាងលឿន។ មនុស្សចាប់ផ្តើមផ្តោតលើរបៀបបង្ហាញខ្លួន ទិដ្ឋភាពក្រៅ និង “marketing” ផ្ទាល់ខ្លួន។ សៀវភៅ self-help ច្រើន សរសេរស្តីអំពីរបៀបគ្រប់គ្រងរូបមន្ត និងគំនិតវិជ្ជមាន ប៉ុន្តែពេលខ្លះមិនសូវទាមទារសច្ចារ និងចរិតជាគ្រឹះទេ។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់ (Phrasal Verbs)

EN: There are no classic phrasal verbs here, but two important idiomatic expressions appear inside the maxims:

“determine your altitude” – “determine how high you can go in life.”
“can conceive and believe it can achieve” – if you can imagine and truly believe something, you can reach it.

KM: ទោះមិនមាន phrasal verb ត្រង់ៗក៏ដោយ ស្លោកទាំងនេះជារៀបរយនៃ “idiomatic expression” ដែលគេប្រើក្នុងភាសា self-help និង motivation ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“Other parts of the personality approach were clearly manipulative, even deceptive, encouraging people to use techniques to get other people to like them, or to fake interest in the hobbies of others to get out of them what they wanted, or to use the ‘power look,’ or to intimidate their way through life.”

«ផ្នែកខ្លះៗនៃគំនិត Personality Ethic មានភាពបូមបោក និងបញ្ឆោតយ៉ាងច្បាស់លាស់ ដោយលើកទឹកចិត្តឲ្យមនុស្សប្រើបច្ចេកទេស ដើម្បីឲ្យអ្នកដទៃចូលចិត្តខ្លួន ឬធ្វើជាមានចំណាប់អារម្មណ៍លើចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់អ្នកផ្សេង ដើម្បីទទួលបានអ្វីដែលខ្លួនចង់បាន ឬប្រើ “power look” ឬប្រើការធ្វើឲ្យគេភ័យខ្លាច ដើម្បីឆ្លងកាត់ជីវិត។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey points out that parts of the Personality Ethic became manipulative, teaching people to use tricks to influence others—pretending to like what others like, forcing confidence through posture or facial expressions (“power look”), or intimidating others to get what one wants.

KM: Covey បញ្ជាក់ថា Personality Ethic មួយផ្នែកបានក្លាយជាការប្រើល្បិចបោកបញ្ឆោត ដោយបង្រៀនមនុស្សឲ្យប្រើឧបាយកលបែបបញ្ចូលគេ—ធ្វើជាចង់នឹងចង់លើចំណង់អ្នកផ្សេង ប្រើ “power look” ដើម្បីបង្កើតការសង្ឃឹមក្លែងក្លាយ ឬធ្វើឲ្យគេភ័យ ដើម្បីទទួលអ្វីដែលខ្លួនចង់បាន។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: Covey is criticizing the darker side of the Personality Ethic: it teaches people to manipulate rather than build genuine relationships. These techniques may work temporarily but destroy trust and authenticity in the long run.

KM: Covey កំពុងរិះគន់ផ្នែកងងឹតនៃ Personality Ethic — វាបញ្ជូនមនុស្សឲ្យប្រើការគ្រោះថ្នាក់ក្នុងទំនាក់ទំនងដោយក្លែងបន្លំ មិនមែនសាងសង់ទំនាក់ទំនងពិតប្រាកដទេ។ វាអាចដំណើរការបណ្តោះអាសន្ន ប៉ុន្តែបំផ្លាញការជឿទុកចិត្ត និងភាពពិតប្រាកដ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

clearly manipulative – openly designed to control others.
even deceptive – dishonest or misleading.
use techniques to get other people to like them – charm as a tool, not sincerity.
fake interest – pretend to care but do not truly care.
to get out of them what they wanted – manipulate people for personal gain.
power look – technique of using posture or expression to appear dominant.
intimidate their way through life – use fear and pressure to get results.

KM: ប្រយោគនេះបំបែកបានយ៉ាងច្បាស់ថា Personality Ethic មិនត្រឹមតែចង់អោយមនុស្ស “positive” ទេ ប៉ុន្តែខ្លះៗចង់ឲ្យប្រើល្បិចដើម្បីបង្វែរអ្នកដទៃ។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

manipulative – using others for one’s benefit → បោកបញ្ឆោត/គ្រប់គ្រងគេ
deceptive – dishonest; misleading → បញ្ឆោត/បន្លំ
fake – pretend; not real → ក្លែងក្លាយ
intimidate – frighten to control → ការធ្វើឲ្យភ័យខ្លាច
power look – aggressive or dominant appearance → រូបរាងបង្អាប់អំណាច
get out of someone – extract something from them → ទទួលអ្វីពីគេ (ដោយល្បិច)

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

This sentence uses several **infinitive purpose structures**:

to get other people to like them
to fake interest
to get out of them what they wanted
to intimidate their way through life

These show intentional, goal-driven behavior meant to control others.

KM: ការប្រើ to + verb ជារបៀបបង្ហាញគោលបំណង (purpose) — បង្ហាញថា វាជាបំណងរៀបចំដើម្បីបោកបញ្ឆោត។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Structure pattern:

[Manipulative techniques] to [achieve selfish goals].

The sentence uses a **parallel “or to…” structure**:

… to get others to like them,
… or to fake interest,
… or to use the “power look,”
… or to intimidate…

KM: វាធ្វើឲ្យអត្ថន័យឮដូចជាបញ្ជីល្បិចមិនល្អៗ ដែលមនុស្សប្រើដើម្បីគ្រប់គ្រងអ្នកដទៃ។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: parts, approach, techniques, people, hobbies, interest, “power look,” life
Verbs: were, encouraging, use, fake, get out of, intimidate
Adjectives: manipulative, deceptive, other
Adverbs: clearly, even

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This reflects a broader cultural problem of the 20th century: people learned to “sell themselves” using marketing-like tools instead of developing sincerity and integrity. This mindset influenced business, politics, social life, and even dating culture.

KM: វាបង្ហាញពីបញ្ហាវប្បធម៌សម័យថ្មី — មនុស្សចាប់ផ្តើមប្រើល្បិច marketing ក្នុងជីវិត ទៅជំនួសការពិតប្រាកដ។ វាប៉ះពាល់ដល់អាជីវកម្ម នយោបាយ និងទំនាក់ទំនងឯកជន។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

get out of (someone) – extract something from them, often manipulatively → ទទួលបានអ្វីពីគេដោយល្បិច
fake (interest) – pretend (not a phrasal verb but key concept) → ក្លែងបន្លំចំណាប់អារម្មណ៍

KM: ការប្រើ “get out of them” សំដៅថា ទទួលអ្វីដែលចង់បានពីគេ ទោះជាខុសសីលធម៌ក៏ដោយ។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“Some of this literature acknowledged character as an ingredient of success, but tended to compartmentalize it rather than recognize it as foundational and catalytic. Reference to the Character Ethic became mostly lip service; the basic thrust was quick-fix influence techniques, power strategies, communication skills, and positive attitudes.”

«សៀវភៅជោគជ័យខ្លះទទួលស្គាល់ថា “Character” គឺជាផ្នែកមួយនៃជោគជ័យ ប៉ុន្តែពួកវាមិនបានយល់ថាវាជាគ្រឹះសំខាន់ និងជាអង្គធាតុជម្រុញទេ។ ការបញ្ចូល Character Ethic ក្លាយជា “lip service”—គ្រាន់តែពាក្យស្លោក មិនជ្រាបជ្រៅ។ ទិសដៅសំខាន់របស់វា គឺល្បិច quick-fix, power strategy, communication skill, និង positive attitude។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Some modern success books still mentioned character, but only as a small factor. They treated it as one optional piece—rather than the foundation of true success. “Character Ethic” was used mostly as a slogan, while the real focus shifted to quick techniques, power tactics, influence skills, and positive thinking.

KM: សៀវភៅជោគជ័យសម័យថ្មីខ្លះ នៅមាននិយាយពី “Character” ប៉ុន្តែគ្រាន់តែជាផ្នែកតូចៗ មិនមែនជាគ្រឹះសំខាន់ទេ។ ពួកវាបែងចែកវាទៅជាផ្នែករង មិនមែនជាប្រភពនៃជោគជ័យឡើយ។ ពាក្យ “Character Ethic” ត្រូវបានប្រើជាស្លោកប៉ុណ្ណោះ ខណៈដែលគោលការណ៍សំខាន់វិលទៅ quick-fix, power strategy និងទស្សនៈវិជ្ជមាន។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: Covey explains that although some books talked about “character,” they did not truly believe in it. They treated character as an optional addition, not the core. Their real interest was in fast results—how to influence people quickly, how to gain power, how to speak impressively, and how to appear positive.

KM: Covey ពន្យល់ថា ទោះសៀវភៅខ្លះនិយាយពី “Character” ក៏ដោយ តែពួកវាមិនបានទុកសារៈសំខាន់លើវាទេ។ Character ត្រូវបានប្រើជាផ្នែកតូចៗ មិនមែនជាគ្រឹះ។ គោលបំណងពិតប្រាកដរបស់វា គឺចង់បានលទ្ធផលរហ័ស—ប៉ុនប៉ងដើម្បីបញ្ចូលគេ ឬទទួលសិទ្ធិអំណាចឱ្យបានឆាប់។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

acknowledged character – admitted it has some importance.
ingredient of success – only one component, not the foundation.
compartmentalize – to separate into a small box; treat lightly.
foundational and catalytic – essential and driving change.
lip service – say it but don’t practice it.
basic thrust – the real main direction or emphasis.
quick-fix influence techniques – tricks that give fast results but no depth.
power strategies – ways to control or dominate.
communication skills – how to speak or persuade.
positive attitudes – think positive, smile, etc.

KM: ប្រយោគបង្ហាញពីភាព “និយាយដើម្បីនិយាយ” ប៉ុន្តែមិនជឿលើ Character ពិតប្រាកដទេ។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

ingredient – a part of something → ធាតុ / ផ្នែកតូច
compartmentalize – divide into small sections → បែងចែកចូលប្រអប់តូចៗ
foundational – basic building block → ជាគ្រឹះ
catalytic – something that drives change → ជាអង្គធាតុជម្រុញ
lip service – saying without acting → និយាយប៉ុន្មាន / មិនអនុវត្ត
thrust – main push or direction → ទិសដៅសំខាន់
quick-fix – fast solution with no root change → ដំណោះស្រាយរហ័ស

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

“acknowledged … but …” – contrast structure.
Parallel list: quick-fix, power strategies, communication skills, positive attitudes.
“became mostly lip service” – figurative expression showing insincerity.
“foundational and catalytic” – paired adjectives giving strong emphasis.

KM: រចនាប្រយោគលើកនេះប្រើ “but” ដើម្បីបង្ហាញការប៉ះទង្គិចគំនិតពី Character ទៅ Personality Ethic។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Some acknowledged X] but [minimized X] → [Real focus = Y].

KM: លំនាំនេះបង្ហាញពីការមានសារបង្អាប់ — ទទួលស្គាល់ Character តែបោះបង់វាពេលជាក់ស្តែង។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: literature, character, ingredient, success, reference, lip service, techniques, strategies, skills, attitudes
Verbs: acknowledged, tended, compartmentalize, recognize, became
Adjectives: foundational, catalytic, basic, positive
Adverbs: mostly

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This reflects Covey’s major argument: society gradually replaced deep principles with quick techniques. People began prioritizing influence, persuasion, and appearance over character and integrity.

KM: នេះជាសារ Covey — សង្គមបោះបង់ Character ហើយទៅរកល្បិច “ឆាប់បានលទ្ធផល”។ វាជាអាការៈដែលបំផ្លាញទំនាក់ទំនង និងសីលធម៌រាល់ថ្ងៃ។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

No standard phrasal verbs here, but useful expressions include:

give lip service to – to pretend to support but not practice → និយាយប៉ុណ្ណោះ មិនអនុវត្ត
focus on – to direct attention → ផ្តោតលើ

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“This Personality Ethic, I began to realize, was the subconscious source of the solutions Sandra and I were attempting to use with our son. As I thought more deeply about the difference between the Personality and Character Ethics, I realized that Sandra and I had been getting social mileage out of our children’s good behavior, and, in our eyes, this son simply didn’t measure up. Our image of ourselves, and our role as good, caring parents, was even deeper than our image of our son and perhaps influenced it. There was a lot more wrapped up in the way we were seeing and handling the problem than our concern for our son’s welfare.”

«Covey ចាប់ផ្តើមយល់ថា Personality Ethic ជាប្រភព潜意识 (subconscious) ដែលបង្កើតដំណោះស្រាយដែលគាត់ និង Sandra កំពុងប្រើលើកូន។ ពេលគាត់គិតជ្រាលជ្រៅអំពីភាពខុសគ្នារវាង Personality Ethic និង Character Ethic គាត់យល់ថា ពួកគេកំពុងទទួល “social mileage” ពីអាកប្បកិរិយាល្អរបស់កូនៗ ហើយក្នុងភ្នែករបស់ពួកគេ កូនម្នាក់នេះគ្រាន់តែមិនល្អគ្រប់គ្រាន់ទេ។ រូបភាពដែលពួកគេមានចំពោះខ្លួនឯងជាពុកម្តាយល្អ មានការយកចិត្តទុកដាក់ មានឥទ្ធិពលជ្រៅជាខ្លាំងជាងរូបភាពពួកគេមានលើកូន ហើយប្រហែលជាប៉ះពាល់ដល់ការមើលគាត់ផងដែរ។ មានរឿងរ៉ាវជាច្រើនដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងវិធីដែលពួកគេមើល និងដោះស្រាយបញ្ហា ជាងការព្រួយបារម្ភអំពីសុខុមាលភាពរបស់កូន។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey discovers that the strategies he and Sandra used with their son were unconsciously shaped by the Personality Ethic—focused on appearance, behavior, and social approval. They realized they had been taking pride and social credit from their children’s good behavior, and this son didn’t fit that image. Their ego as “good parents” influenced the way they viewed him more than their genuine concern for his well-being.

KM: Covey រកឃើញថាវិធីដែលគាត់ និង Sandra ប្រើលើកូន ត្រូវបានជំរុញដោយ Personality Ethic ដោយមិនដឹងខ្លួន។ ពួកគេយល់ថាពួកគេយក “មុខមាត់សង្គម” ពីអាកប្បកិរិយាល្អរបស់កូនៗ ហើយកូនម្នាក់នេះមិនសមនឹងរូបភាពនោះ។ អំណត់ដ៏ខ្លាំងក្នុងការមើលខ្លួនឯងថាជាពុកម្តាយល្អ បានប៉ះពាល់ដល់របៀបមើលកូនច្រើនជាងការពិតដែលពួកគេចង់ថែរក្សាគាត់។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: Covey admits a difficult truth: his motives were mixed. Part of him wanted his son to behave well not for the son’s sake, but for the parents’ image. Their ego, pride, and desire for social approval blinded their ability to see their son’s true worth.

KM: Coveyទទួលស្គាល់អ្វីមួយដែលឈឺចាប់—ចេតនារបស់ពួកគែមិនសុទ្ធទេ។ ពួកគេពឹងផ្អែកលើអាកប្បកិរិយាកូន ដើម្បីបង្កើត “រូបភាពល្អ” ជាពុកម្តាយ ហើយវាបង្កការខ្វាក់ក្នុងការមើលតម្លៃពិតរបស់កូន។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

subconscious source – motives influencing actions without awareness.
social mileage – social approval gained from children’s behavior.
didn’t measure up – didn’t meet expectations.
image of ourselves – ego, identity as “good parents.”
wrapped up – entangled; tied emotionally.
handling the problem – reacting to the situation.
welfare – well-being, health, development of the child.

KM: ប្រយោគបង្ហាញពីការមើលខ្លួនឯងជាកត្តាចម្បង ដែលរារាំងការយល់ពីកូន។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

subconscious – below conscious awareness → ក្រោមការយល់ដឹង
social mileage – social benefit, reputation → កេរ្តិ៍ឈ្មោះសង្គម
measure up – meet a standard → សមនឹងស្តង់ដារ
frame of reference – worldview used to judge → ស៊ុមទស្សនៈ
welfare – well-being → សុខុមាលភាព

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

The sentence uses:

cause–effect reasoning: Personality Ethic → parenting techniques.
contrast: image of ourselves vs. image of our son.
figurative expressions: “social mileage,” “wrapped up.”

KM: វាជាប្រយោគដែលនិយាយពី “motives” និង “ego” ជាលក្ខណៈបំបាក់។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Realization of subconscious motive] → [Reflection on ethics] → [Awareness of ego] → [Awareness of deeper issues].

KM: លំនាំនេះបង្ហាញពីការរីកចម្រើននៃការយល់ខ្លួនឯងរបស់ Covey។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: ethic, source, solutions, difference, behavior, image, role, problem, welfare
Verbs: realize, attempting, thought, getting, measure up, influenced, wrapped up, seeing, handling
Adjectives: subconscious, good, caring, deeper

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This reflects the core of Covey’s Inside-Out philosophy: many problems come not from the “other person,” but from our own paradigm, ego, and motives. Parenting becomes distorted when we use children to maintain social image.

KM: នេះជាគន្លង Inside-Out — បញ្ហាច្រើនកើតពីអ្នកធ្វើ មិនមែនពីកូន។ កូនក្លាយជាអ្នកទទួលផលនៃ ego ពុកម្តាយ។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

measure up – meet expectations → សមនឹងការរំពឹង
wrapped up in – deeply involved emotionally → ខ្ជាប់ខ្ជួនក្នុង

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“As Sandra and I talked, we became painfully aware of the powerful influence of our own character and motives and of our perception of him. We knew that social comparison motives were out of harmony with our deeper values and could lead to conditional love and eventually to our son’s lessened sense of self-worth. So we determined to focus our efforts on us—not on our techniques, but on our deepest motives and our perception of him. Instead of trying to change him, we tried to stand apart—to separate us from him—and to sense his identity, individuality, separateness, and worth.”

«នៅពេល Sandra និងខ្ញុំពិភាក្សាគ្នា យើងក្លាយជាអ្នកដឹងឃើញយ៉ាងឈឺចាប់អំពីឥទ្ធិពលខ្លាំងរបស់ចរិត និងចេតនារបស់យើងខ្លួន និងអំពីរបៀបយើងមើលអំពីកុមាររបស់យើង។ យើងដឹងថា ចេតនាប្រៀបធៀបសង្គម (social comparison) មិនស្របតាមតម្លៃជ្រាលជ្រៅរបស់យើងទេ ហើយអាចនាំឲ្យមាន “conditional love” និងធ្វើឲ្យកូនចុះខ្សោយអារម្មណ៍តម្លៃខ្លួនឯង។ ដូច្នេះ យើងសម្រេចផ្តោតលើការកែខ្លួន—មិនមែនលើ technique ទេ តែលើចេតនាជ្រាលជ្រៅ និងរបៀបយើងបង្កើតទិដ្ឋភាពលើកូន។ ជំនួសការព្យាយាមបម្លែងគាត់ យើងខិតខំឈប់ចេញពីគាត់បន្តិច—បំបែក “យើង” ពី “គាត់”—ដើម្បីស្គាល់អត្តសញ្ញាណ តម្លៃ បុគ្គលិកលក្ខណៈ និងភាពឯកតាច្បាស់លាស់របស់គាត់។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey and Sandra realized that the problem wasn’t their son—it was their own mindset, motives, and perceptions. Trying to compare their son to others, or wanting him to look “successful” socially, conflicted with their deeper values and risked harming his self-worth. So they decided to work on themselves instead of trying to change him.

KM: Covey និង Sandra យល់ឃើញថាបញ្ហាមិនមែននៅលើកូនទេ តែស្ថិតនៅលើចរិត ចេតនា និងការយល់ឃើញរបស់ខ្លួនឯង។ ការប្រៀបធៀបកូនជាមួយកុមារផ្សេង ឬចង់ឲ្យគាត់ “ជោគជ័យ” តាមរូបភាពសង្គម គឺផ្ទុយនឹងតម្លៃជ្រាលជ្រៅ ហើយអាចធ្វើឲ្យគាត់អក់ស្មារតី។ ដូច្នេះ ពួកគេជ្រើសរើសកែខ្លួន មិនមែនបម្លែងកូន។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The deeper message: **parental motives shape children**. If parents see a child as “not enough,” the child absorbs that belief. What the Coveys discovered is an inside-out truth—change your paradigm first, then your relationship changes.

KM: សារៈសំខាន់៖ **ចេតនាពុកម្តាយបង្កើតទំហំចិត្តកូន**។ បើមើលកូនថា “មិនល្អគ្រប់គ្រាន់” កូននឹងជឿដូច្នោះ។ Covey រកឃើញថា ការប្រែប្រួលពិតប្រាកដ ចាប់ផ្តើមពីការប្រែ paradigms របស់ខ្លួនកាលពីមុន។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

painfully aware – strongly, uncomfortably conscious.
powerful influence of our own character – parents’ inner lives shape a child.
social comparison motives – wanting a child to look good compared to others.
conditional love – love based on performance: “I love you if…”
lessened sense of self-worth – child begins to feel less valuable.
focus our efforts on us – change ourselves first.
stand apart – create psychological space to see clearly.
identity, individuality, separateness, worth – the child’s unique personhood.

KM: ប្រយោគបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្ដូរមួយធំ៖ មិនមើលកូនជាបញ្ហាទៀតទេ តែយល់ថាគួរកែខ្លួន។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

motives – reasons why we act → ចេតនា
conditional love – love with conditions → សេចក្តីស្រឡាញ់មានលក្ខខណ្ឌ
self-worth – sense of personal value → តម្លៃខ្លួនឯង
stand apart – step back to see clearly → ឈប់ចេញ / សង្កេតឲ្យច្បាស់
individuality – uniqueness → បុគ្គលិកលក្ខណៈ
perception – how you see something → ទស្សនៈ / របៀបមើល

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

The sentence uses multiple **cause–effect connections**:

social comparison → conditional love
conditional love → reduced self-worth
changing parents → better perception of the child

Also uses **dash emphasis**: “not on our techniques, but on our deepest motives.”

KM: ការប្រើ “not … but …” បង្ហាញពីតម្លៃ Covey ចង់ផ្លាស់ពី technique ទៅ motives។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[We became aware of X] → [We knew Y problem] → [So we decided Z].

This follows a **self-reflection → realization → action** pattern.

KM: វាជាលំនាំប្រយោគបែប Inside-Out តាម Covey — កែខ្លួនសិន មុននឹងកែអ្នកដទៃ។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: influence, character, motives, perception, values, love, self-worth, identity, individuality
Verbs: talked, became, knew, could lead, determined, focus, tried, stand apart, sense
Adjectives: powerful, conditional, deepest
Adverbs: painfully, eventually

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This reflects Covey’s core teaching: **relationships improve when we change ourselves first**. The Coveys shifted from ego and comparison to empathy and unconditional love. This is aligned with Habit 5 (“Seek first to understand”) and Habit 1 (“Be proactive”).

KM: នេះស្របនឹងគោលការណ៍ Covey — បើចង់ឲ្យទំនាក់ទំនងកាន់ល្អ ត្រូវកែខ្លួនជាមុន។ វាភ្ជាប់ជាមួយ Habit 1 និង Habit 5។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

stand apart – step back mentally to see clearly → ឈប់ចេញ/ឈរក្រៅ
focus on – concentrate attention → ផ្តោតលើ

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“Through deep thought and the exercise of faith and prayer, we began to see our son in terms of his own uniqueness. We saw within him layers and layers of potential that would be realized at his own pace and speed. We decided to relax and get out of his way and let his own personality emerge. We saw our natural role as being to affirm, enjoy, and value him. We also conscientiously worked on our motives and cultivated internal sources of security so that our own feelings of worth were not dependent on our children’s ‘acceptable’ behavior.”

«តាមរយៈការគិតជ្រាលជ្រៅ និងសេចក្តីជំនឿនិងការអធិស្ឋាន យើងចាប់ផ្តើមមើលកូនយើងតាមទំហំភាពឯកតារបស់គាត់។ យើងឃើញថា នៅក្នុងគាត់មានសក្តានុពលជាច្រើនជាន់ ដើម្បីលេចចេញនៅលើល្បឿន និងកម្រិតរបស់គាត់ឯង។ យើងសម្រេចព្រមធ្លាក់ខ្លួន ធ្វើចិត្តស្ងប់ និងបញ្ឈប់ការរាំងស្ទះ ហើយអនុញ្ញាតឲ្យបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់គាត់លេចរូប។ យើងឃើញតួនាទីធម្មតារបស់យើងគឺ ការសរសើរគាត់ ការសប្បាយចិត្តជាមួយគាត់ និងការដាក់តម្លៃគាត់។ យើងក៏បានដំណើរការលើចេតនារបស់យើង និងបង្កើតប្រភពសុវត្ថិភាពខាងក្នុង ដើម្បីឲ្យអារម្មណ៍តម្លៃខ្លួនឯងរបស់យើង មិនអាស្រ័យលើឥរិយាបថ “គួរឱ្យទូលំទូលាយ” របស់កូនៗ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey explains that through spiritual reflection and prayer, they began to truly see their son—not through comparison, but through his own uniqueness and natural development. They recognized he had multiple layers of potential that would unfold in his own time. They chose to trust his growth, step back, affirm him, and stop depending on their children’s behavior for their own self-worth.

KM: Covey ពន្យល់ថា តាមរយៈការគិតខាងក្នុង និងអធិស្ឋាន ពួកគេបានមើលកូនមិនតាមប្រៀបធៀបទៀតទេ តែតាមភាពឯកតារ្យរបស់គាត់។ ពួកគេឃើញថាគាត់មានសក្តានុពលជាច្រើនជាន់ ដែលនឹងលេចឡើងតាមកាលៈទេសៈ។ ពួកគេចូលចិត្តទុកចិត្តលើការលូតលាស់របស់គាត់ អោយការលូតលាស់នឹងចេញដោយខ្លួនឯង ហើយឈប់យកអាកប្បកិរិយាកូនធ្វើជាមូលដ្ឋានសម្រាប់តម្លៃខ្លួនឯង។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The deeper meaning: the Coveys moved from **control → trust**, from **comparison → acceptance**, and from **conditional love → unconditional affirmation**. They understood that real growth can only happen when parents stop trying to force outcomes and instead create an environment of faith, patience, and appreciation.

KM: អត្ថន័យកាន់ជ្រាលជ្រៅ៖ Covey ផ្លាស់ប្ដូរពី **ការគ្រប់គ្រង → ការទុកចិត្ត**, ពី **ប្រៀបធៀប → ទទួលស្គាល់**, ពី **ស្រឡាញ់មានលក្ខខណ្ឌ → សរសើរដោយស្មោះត្រង់**។ ជីវិតកូនអាចលូតលាស់ពិតប្រាកដ នៅពេលពុកម្តាយឈប់បង្ខំ និងបង្កើតបរិយាកាសពោរពេញដោយជំនឿ និងការយល់ព្រម។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

deep thought – careful internal reflection.
exercise of faith and prayer – spiritual effort to see clearly.
his own uniqueness – his individuality, not comparison.
layers and layers of potential – many levels of talent and growth inside him.
at his own pace and speed – no pressure; natural growth rhythm.
relax and get out of his way – stop controlling and let him grow.
affirm, enjoy, and value him – unconditional support.
internal sources of security – inner emotional stability not dependent on children.

KM: ប្រយោគនេះបង្ហាញពីមូលដ្ឋាន “Inside-Out” ក្នុងការចិញ្ចឹមកូន—កែពីខ្លួនឯង មិនមែនពីអ្នកដទៃ។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

uniqueness – special identity → ភាពឯកតា
potential – possibilities inside → សក្តានុពល
pace – speed, rhythm → ល្បឿន
emerge – come out naturally → លេចឡើង
affirm – support and appreciate → សរសើរ/ទទួលស្គាល់តម្លៃ
cultivate – grow intentionally → បណ្តុះបណ្តាល / បង្កើត
internal security – emotional stability → សុវត្ថិភាពខាងក្នុង

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

The sentence uses several **infinitive purposes**:

to see our son…
to relax and get out of his way
to affirm, enjoy, and value him

Also uses a **contrast structure**: “not dependent on our children's ‘acceptable’ behavior.”

KM: ការប្រើ infinitive បង្ហាញគោលបំណង និងការប្រែប្រួលផ្លូវចិត្តយ៉ាងច្បាស់។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Reflection] → [New perspective] → [New parenting decision] → [Internal transformation]

This is a clear “inside-out transformation” pattern, central to Covey’s philosophy.

KM: Covey ធ្វើបែបគំនិតពីខាងក្នុង ឆ្នាំងចិត្ត → មើលឃើញថ្មី → សម្រេចចិត្តថ្មី → ផ្លាស់ប្ដូរខាងក្នុង។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: thought, faith, prayer, uniqueness, potential, pace, personality, role, motives, security, behavior
Verbs: began, saw, realized, decided, relax, emerge, worked on, cultivated
Adjectives: deep, own, internal
Adverbs: conscientiously, not (negation)

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This aligns with universal parenting wisdom: the role of parents is not to shape children into what society wants, but to nurture what already exists inside them. It also reflects Covey’s deeper religious and spiritual worldview—growth requires faith, patience, and inner security.

KM: នេះស្របនឹងចំណេះដឹងចិញ្ចឹមកូនជាសកល—មិនមែនបំលែងកូនទៅជាមនុស្សដែលសង្គមចង់បានទេ តែបណ្តុះសក្តានុពលដែលនៅក្នុងគាត់។ វាក៏ជាភាពស្មោះត្រង់នៃទស្សនៈសាសនា Covey។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

get out of his way – stop interfering → ឈប់រាំងស្ទះ
work on – improve gradually → ធ្វើការកែលម្អ

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“As we loosened up our old perception of our son and developed value-based motives, new feelings began to emerge. We found ourselves enjoying him instead of comparing or judging him. We stopped trying to clone him in our own image or measure him against social expectations. We stopped trying to kindly, positively manipulate him into an acceptable social mold. Because we saw him as fundamentally adequate and able to cope with life, we stopped protecting him against the ridicule of others.”

«នៅពេលយើងធ្វើឲ្យទស្សនៈចាស់ៗរបស់យើងលើកូនស្ថិតស្ថេរឡើងវិញ និងបង្កើតចេតនាដែលផ្អែកលើតម្លៃទីជ្រាលជ្រៅ អារម្មណ៍ថ្មីៗបានចាប់ផ្តើមលេចឡើង។ យើងចាប់ផ្តើមរីករាយជាមួយគាត់ ជំនួសការប្រៀបធៀបឬវិនិច្ឆ័យគាត់។ យើងឈប់ព្យាយាមបង្កើតគាត់ឲ្យដូចរូបភាពយើងឯង ឬវាស់វែងគាត់តាមការរំពឹងសង្គម។ យើងឈប់ព្យាយាម “លាបលួយលើគាត់” ដោយភាពស្មោះសប្បាយ ឲ្យគាត់សមរម្យនឹងគំរូសង្គម។ ពីព្រោះយើងឃើញគាត់ថាមានតម្លៃ និងអាចដោះស្រាយជីវិតបាន យើងឈប់ការពារគាត់ពីការអប់អាមមនុស្សផ្សេងៗ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: As the Coveys stopped seeing their son through old, limiting perceptions and replaced them with value-based intentions, their feelings changed. They started enjoying their son rather than judging him or comparing him to others. They no longer tried to shape him into their image or push him into society’s expectations. And because they saw him as capable, they stopped overprotecting him from criticism.

KM: នៅពេល Covey ឈប់មើលកូនតាមទស្សនៈចាស់ និងជ្រើសរើសចេតនាផ្អែកលើតម្លៃជ្រាលជ្រៅ អារម្មណ៍របស់ពួកគេបានផ្លាស់ប្ដូរ។ ពួកគេចាប់ផ្តើមសប្បាយចិត្តជាមួយកូន មិនមើលគាត់ជាការប្រកួត ឬវិនិច្ឆ័យតាមអ្នកដទៃទៀតទេ។ ពួកគេចប់បង្ខំឲ្យគាត់ក្លាយជាយ៉ាងដែលពួកគេចង់ឲ្យក្លាយ។ ហើយដោយឃើញគាត់ថាអាចទប់ទល់ជីវិតបាន ពួកគេចង់ឲ្យគាត់រីកចម្រើនដោយខ្លួនឯង។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The deeper insight: letting go of judgment creates emotional freedom—for parents and for children. The Coveys realized that their old perceptions limited their son. When they stopped comparing him and began seeing him as adequate, his genuine personality could flourish without pressure.

KM: អត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ៖ ពេលឈប់វិនិច្ឆ័យ និងប្រៀបធៀប គេនាំឲ្យមានសេរីភាពផ្លូវអារម្មណ៍។ Covey ឃើញថាទស្សនៈចាស់ៗបានរារាំងកូន។ ពេលពួកគេឈប់ប្រៀបធៀប ហើយទទួលស្គាល់គាត់ថាមានតម្លៃ កូនអាចរីកចម្រើនដោយឯករាជ្យ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

loosened up our old perception – let go of old ways of seeing him.
value-based motives – motives grounded in principles, not ego.
enjoying him instead of comparing – moving from judgment → appreciation.
clone him in our own image – force him to be like us.
acceptable social mold – society’s fixed idea of what a child “should” be.
positively manipulate – pressure him softly but still manipulation.
fundamentally adequate – inherently whole and capable.
ridicule of others – being mocked by others.

KM: ប្រយោគបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្ដូរខ្លួនចិត្តមួយធំ—ពីការគ្រប់គ្រងទៅសេរីភាព និងការគោរពបុគ្គលិកលក្ខណៈ។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

perception – how you see something → ទស្សនៈ
value-based motives – intentions guided by principles → ចេតនាផ្អែកលើតម្លៃ
clone – make a copy → បង្កើតដូចគំរូ
social mold – fixed social expectation → គំរូសង្គម
ridicule – mockery → ការអាប់អាម
adequate – good enough, capable → មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

The sentence uses strong parallelism for emphasis:

We stopped trying to clone him…
We stopped trying to measure him…
We stopped trying to manipulate him…

Also contrasts old vs. new paradigm:

old perception → comparison, judgment
new perception → enjoyment, acceptance

KM: រចនាប្រយោគប្រើការកែសម្រួលដោយធ្លាក់ពាក្យ “We stopped…” ដើម្បីបញ្ជាក់ពីការកាត់បន្ថយអាកប្បកិរិយាខុស។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Let go of old paradigm] → [Adopt new motives] → [Change feelings] → [Change behaviors] → [Trust child’s adequacy]

KM: នេះគឺជាលំនាំ Inside-Out ពេញលេញ—កែខ្លួន → កែអារម្មណ៍ → កែទំនាក់ទំនង។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: perception, motives, feelings, image, expectations, mold, ridicule
Verbs: loosened up, developed, began, enjoying, comparing, judging, stopped trying, clone, measure, manipulate, saw, cope, stopped protecting
Adjectives: old, value-based, acceptable, positive, fundamental
Adverbs: instead, kindly, positively

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌មាន

This reflects a universal parenting shift: stop shaping children according to ego or social pressure and instead support their authentic growth. This is deeply aligned with Habit 5 (Seek first to understand) and Habit 1 (Be proactive).

KM: នេះបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្ដូរការចិញ្ចឹមកូនបែបសកល—ឈប់បង្កើតកូនឲ្យសមនឹងគំរូសង្គម ហើយសំខាន់គឺ ត្រូវទទួលស្គាល់តម្លៃពិតប្រាកដរបស់គាត់។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

loosen up – relax or let go → បន្ធូរ / ធ្វើឲ្យទន់លើទស្សនៈចាស់
get out of his way (implied from previous S252) – stop interfering
measure against – compare to → ប្រៀបធៀបជាមួយ

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“He had been nurtured on this protection, so he went through some withdrawal pains, which he expressed and which we accepted, but did not necessarily respond to. ‘We don’t need to protect you,’ was the unspoken message. ‘You’re fundamentally okay.’”

«គាត់ត្រូវបានលូតលាស់ក្នុងបរិយាកាសដែលមនុស្សជុំវិញ “ការពារ” គាត់ ជានិច្ច។ ដូច្នេះ ពេលក្តីការពារនោះត្រូវបានដកចេញ គាត់មានអារម្មណ៍ឈឺចាប់ដកខ្លួន (withdrawal pains) ហើយគាត់បានបង្ហាញអារម្មណ៍ទាំងนั้น។ យើងទទួលស្គាល់ និងទទួលយកអារម្មណ៍របស់គាត់ ប៉ុន្តែមិនចាំបាច់ឆ្លើយតបតាមអ្វីគាត់ទាមទារទេ។ សារដែលមិននិយាយផ្ទាល់គឺ៖ «យើងមិនចាំបាច់ការពារអ្នកទៀតទេ។ អ្នកខ្លួនឯង មានតម្លៃល្អ និងសមត្ថភាពល្អរួចហើយ។»»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: The boy had been raised with a lot of protection. When that protection was reduced, he felt some emotional “withdrawal pains.” He showed those feelings, and the parents accepted them, but they didn’t always do what he wanted. Their silent message was: “You don’t need our protection. You are basically strong and good inside.”

KM: កូនប្រុសត្រូវបានចិញ្ចឹម ដោយមនុស្សធ្វើការពារគាត់ខ្លាំង។ ពេលការពារនោះត្រូវបានបន្ថយ គាត់មានអារម្មណ៍លំបាក ដូចជាអ្នកកំពុង “ដកថ្នាំ” ពីទម្លាប់ចាស់។ គាត់បង្ហាញអារម្មណ៍នោះ ចែករំលែកជាមួយម្តាយបិតា ហើយពួកគេក៏ទទួលស្គាល់ ប៉ុន្តែមិនចាំបាច់ធ្វើអ្វីតាមគាត់រាល់ពេលទេ។ សារដែលមិននិយាយផ្ទាល់គឺ៖ «យើងមិនចាំបាច់ការពារអ្នកទៀតទេ។ មូលដ្ឋានក្នុងខ្លួនអ្នក មែនជាមនុស្សល្អ និងមាំមួនរួចហើយ។»

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: When we stop overprotecting someone, they may feel uncomfortable and complain, just like “withdrawal” from an old habit. Wise parents or leaders don’t rush to rescue again. They calmly accept the emotion but keep sending a deeper message: “You are capable. You can stand on your own.”

KM: ពេលយើងឈប់ការពារអ្នកណាម្នាក់ពេក ពេលដំបូងគាត់នឹងមានអារម្មណ៍មិនស្រួល ហើយប្រហែលជាទាមទារឲ្យយើងការពារវិញ។ មេដឹកនាំ ឬមាតាបិតាខាងក្នុង (mature) មិនរត់ទៅសង្រ្គោះឡើងវិញទេ។ ពួកគេទទួលយកអារម្មណ៍ ប៉ុន្តែបន្តផ្ញើសារ៖ «អ្នកអាចធ្វើបាន។ អ្នកមាំលើជើងខ្លួនឯងបាន។» នេះជាការបង្កើតភាពឯករាជ្យព័ត៌មានខាងក្នុង។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

He had been nurtured on this protection – he grew up being constantly protected.
so he went through some withdrawal pains – therefore he felt discomfort when the protection stopped.
which he expressed – he showed or talked about his feelings.
and which we accepted – the parents acknowledged those feelings.
but did not necessarily respond to – they didn’t automatically fix the situation or give more protection.
“We don’t need to protect you,” was the unspoken message. – what their behavior silently communicated.
“You’re fundamentally okay.” – the core belief about his worth and capability.

KM: ប្រយោគដំបូងពន្យល់អំពីអតីតកាល (គេត្រូវបានការពារខ្លាំង)។ បន្ទាប់មក បង្ហាញផលវិបាកពេលការពារនោះត្រូវដក (withdrawal pains) និងរបៀបដែលមាតាបិតាទទួលស្គាល់អារម្មណ៍ ប៉ុន្តែរក្សាទីតាំងថា «យើងជឿលើសមត្ថភាពអ្នក»។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

nurtured on – raised and fed (emotionally) by; brought up with. → ត្រូវបានចិញ្ចឹម/លូតលាស់លើ...
protection – keeping someone safe from difficulty. → ការការពារ / ការបាំងបាំង
withdrawal pains – discomfort when something you depended on is removed (like stopping a drug or old habit). → ឈឺចាប់/មិនស្រួលពេលបោះបង់ទម្លាប់ចាស់
expressed – showed openly through words or behavior. → បង្ហាញ / បកស្រាយអារម្មណ៍
accepted – received without denying; said “it’s okay to feel that.” → ទទួលស្គាល់ / ទទួលយក
unspoken message – message communicated without words, through actions and attitude. → សារដែលមិនបាននិយាយផ្ទាល់ប៉ុន្តែអារម្មណ៍បាន
fundamentally okay – deeply, at the core, there is nothing wrong with you. → មូលដ្ឋានក្នុងខ្លួន “មិនអីទេ” / មានតម្លៃល្អ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Past perfect: had been nurtured shows something that happened over a long time before the main action (“he went through…”).

Relative clause: which he expressed and which we accepted adds extra information about “withdrawal pains.” The second which could be omitted in informal speech: “which he expressed and we accepted.”

Reported/unspoken thought: The sentences “We don’t need to protect you” and “You’re fundamentally okay” are not actually spoken; they represent the meaning of the parents’ behavior.

KM: កាលប្បវត្តិ had been nurtured → អំពើកន្លងមកយូរហើយ មុនពេល “went through”។ ឃ្លា “which he expressed and which we accepted” ជា relative clause ពន្យល់អំពី “withdrawal pains”។ ប្រយោគនៅចុងក្រោយ គឺជាសារ “ក្នុងចិត្ត” (unspoken) មិនមែនសម្តីដែលបាននិយាយពិតៗទេ។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Pattern 1 (cause → effect):

He had been [nurtured/raised] on [old condition], so he went through [withdrawal pains] when [new condition].

Example: “He had been nurtured on constant praise, so he went through some withdrawal pains when people started giving him honest feedback.”

Pattern 2 (unspoken message):

“[Sentence],” was the unspoken message. “[Short core belief].”

Example: “You can handle this yourself,” was the unspoken message. “You’re stronger than you think.”

KM: លំនាំទាំងនេះ អ្នកអាចយកទៅប្រើ រៀបរាប់អំពីការកែទម្លាប់ ឬការប្រែប្រួលក្នុងការដឹកនាំកូនក្រុម / កូនចៅផ្ទាល់។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

nurtured, went through, expressed, accepted – verbs (actions)
protection, pains, message – nouns (things/ideas)
unspoken, fundamental(ly) – adjective / adverb describing deeper quality
okay – adjective (informal) meaning fine, all right

KM: សម្គាល់ថា ពាក្យ “okay” ជាគុណនាមធម្មតា តែប្រើគ្រប់ថ្ងៃក្នុងអង់គ្លេស។ “fundamentally okay” មានអារម្មណ៍ខ្លាំងជាង “okay” ទេ ដោយសារបន្ថែមអត្ថន័យថា “មូលដ្ឋានក្នុងខ្លួន អ្នកមិនខូចទេ”។

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: In Covey’s family stories, parents try to move from “overprotection” to “true support.” Instead of fixing everything for the child, they respect his inner worth and give him space to feel discomfort while growing. This matches Habit 1 (Be Proactive) and the idea of helping children become responsible, not dependent.

KM: ក្នុងទស្សនវិជ្ជារបស់ Covey មាតាបិតា/មេដឹកនាំល្អ មិនមែនការពារមនុស្សគ្រប់រឿងទេ ប៉ុន្តែជួយពួកគេឲ្យធំឡើង។ ការទុកឲ្យកូន “ឈឺចាប់បន្តិច” ពេលបោះបង់ការពារ គឺជាផ្នែកនៃការបង្រៀនឲ្យគេមានទំនួលខុសត្រូវផ្ទាល់ខ្លួន និងមានភាពទុកចិត្តលើខ្លួនឯង។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់ (Phrasal Verbs)

go through (something) – to experience something difficult or unpleasant.
→ He went through some withdrawal pains.
KM: មានន័យថា “ឆ្លងកាត់/ជួបប្រទះ” រឿងលំបាកមួយ។

Other verbs like nurtured on and respond to are verb + preposition combinations but not classic idiomatic phrasal verbs like “give up” or “break down.”

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“As the weeks and months passed, he began to feel a quiet confidence and affirmed himself. He began to blossom, at his own pace and speed. He became outstanding as measured by standard social criteria—academically, socially and athletically—at a rapid clip, far beyond the so-called natural developmental process. As the years passed, he was elected to several student body leadership positions, developed into an all-state athlete and started bringing home straight A report cards. He developed an engaging and guileless personality that has enabled him to relate in nonthreatening ways to all kinds of people.”

«ដោយកាលបណ្តាលពីសប្ដាហ៍ និងខែៗកន្លងផុត កុមារនោះចាប់ផ្តើមមានទំនុកចិត្តស្ងាត់ៗក្នុងខ្លួន និងទទួលស្គាល់តម្លៃខ្លួនឯង។ គាត់ចាប់ផ្តើមរីកចម្រើន (blossom) តាមល្បឿន និងការលូតលាស់របស់គាត់ឯង។ គាត់បានក្លាយជាមនុស្សលេចធ្លោ តាមលក្ខណៈវាស់វែងសង្គម—នៅផ្នែកសិក្សា សង្គម និងកីឡា—យ៉ាងលឿន ហួសពីលំនាំរបស់ “ដំណើរការលូតលាស់ធម្មជាតិ” ទូទៅ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំកន្លងទៅ គាត់ត្រូវបានជ្រើសរើសឲ្យកាន់តួនាទីជាច្រើនក្នុងសមាសភាពមន្រ្តីសិស្ស (student body leadership) ក្លាយជាកីឡាករលំដាប់រដ្ឋ និងនាំយកតារាការ A ទាំងស្រុងត្រលប់មកផ្ទះ។ គាត់បន្តអភិវឌ្ឍអំពើខ្លួនឯង ជាមនុស្សមានអារម្មណ៍ទាក់ទាញ និងស្មោះសាច់ ដែលធ្វើឲ្យគាត់អាចទាក់ទងដោយមិនបង្កអារម្មណ៍គំរាមកំហែង ជាមួយមនុស្សគ្រប់ប្រភេទ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Over time, the boy grew emotionally stronger. With more freedom and less overprotection, he gained confidence, grew at his own pace, excelled academically, socially, and athletically, and eventually became a respected leader with a warm and honest personality that helped him relate well to all people.

KM: តាមពេលវេលា កុមារនោះក្លាយជាមនុស្សរឹងមាំផ្លូវអារម្មណ៍។ ពេលទទួលបានសេរីភាព និងការការពារតិចបន្ថែម គាត់កើតមានទំនុកចិត្ត លូតលាស់តាមល្បឿនរបស់ខ្លួន និងលេចធ្លោទាំងផ្នែកសិក្សា សង្គម កីឡា។ ចុងក្រោយ គាត់ក្លាយជាមេដឹកនាំដែលគេគោរព មានសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួនដែលស្មោះសាច់ និងទាក់ទាញ ធ្វើឲ្យគាត់អាចទាក់ទងបានល្អជាមួយមនុស្សគ្រប់ប្រភេទ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The message is that once children are trusted instead of overprotected, they naturally grow stronger. His development became faster than the “normal” pattern because his inner confidence was awakened. Leadership, academic success, and social maturity arose from being allowed to develop independently.

KM: គន្លឹះសំខាន់គឺ៖ ពេលកុមារត្រូវបានគេចង់ឲ្យពឹងខ្លួនឯង មិនមែនការពារពេក តម្លៃខាងក្នុងរបស់គាត់នឹងភ្ញាក់ឡើង ហើយលូតលាស់លឿនជាងតារាងធម្មជាតិ។ ភាពជាមេដឹកនាំ ការសិក្សាល្អ ការរួសរាយរាក់ទាក់ និងកីឡាល្អ កើតចេញពីការលូតលាស់ដោយសេរីភាព។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

quiet confidence – a calm, inner belief in oneself.
affirmed himself – validated his own worth.
blossom – grow, open up, flourish.
at his own pace – not rushed; natural speed.
outstanding… academically, socially, athletically – excellence in multiple areas.
rapid clip – very fast progress.
student body leadership positions – elected leadership roles at school.
all-state athlete – one of the best in the entire state.
straight A report cards – highest school grades.
engaging and guileless personality – warm, friendly, sincere, without manipulation.
relate in nonthreatening ways – people feel safe and comfortable around him.

KM: ប្រយោគទាំងនេះបង្ហាញពីលូតលាស់គ្រប់វិមាត្រ៖ ផ្លូវចិត្ត សង្គម កីឡា មេដឹកនាំ និងចរិតរូបមនុស្ស។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

quiet confidence – ទំនុកចិត្តស្ងាត់ៗ / មិនគួរសម្ដែងខ្លាំង
affirm – ទទួលស្គាល់តម្លៃខ្លួនឯង / បញ្ជាក់
blossom – រីកចម្រើន / លូតលាស់ដូចផ្ការីក
rapid clip – ល្បឿនលឿនខ្លាំង
all-state athlete – កីឡាករលំដាប់ខេត្ត/រដ្ឋ
straight A – ពិន្ទុ A ទាំងអស់
guileless – ស្មោះត្រង់ មិនកេងប្រវុញ
nonthreatening – មិនបង្កអារម្មណ៍គំរាម / មនុស្សស្រួលចិត្ត

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Tense: Past continuous development → all verbs describe growth over time: began to feel, began to blossom, became outstanding, was elected, developed, started bringing...

Lists with em-dashes: “academically, socially and athletically” clarifies measurable criteria.

Cause → effect pattern: less protection → inner confidence → accelerated development.

KM: ប្រយោគប្រើកាលប្បវត្តិអតីតទូទៅ ដើម្បីបង្ហាញការលូតលាស់ជាបន្តបន្ទាប់។ ភាសាអង់គ្លេសប្រើ em-dash ដើម្បីរំលេចលក្ខណៈវាស់វែង។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Structure theme:

As time passed → internal change → external excellence → social recognition → mature personality.

Common Covey pattern:

[Inner worth awakened] → [personal responsibility] → [rapid multidimensional growth]

KM: លំនាំនេះជាការលូតលាស់តាមគោលការណ៍ Covey៖ ចាប់ផ្តើមពីខ្លួនក្នុង → ធ្វើឲ្យពឹងខ្លួនឯង → រីកចម្រើនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Verbs: feel, affirmed, blossom, became, was elected, developed, started bringing
Nouns: confidence, pace, criteria, athlete, report cards, personality
Adjectives: outstanding, engaging, guileless, nonthreatening
Adverbs: academically, socially, athletically

KM: ពាក្យទាំងនេះច្រើនបង្ហាញពីការសរសើរ និងការរួមចំណែកសកម្មលើជីវិត។

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This fits Covey’s principle: when a child is empowered, not rescued, he grows faster than expected. His achievements show the “inside-out” approach: inner security → outer excellence → contribution to society.

KM: ប្រយោគស្របនឹងគោលការណ៍ Covey—ពេលកុមារមានសេរីភាពក្នុងការលូតលាស់ គេនឹងក្លាយជាកូនខ្លាំងលឿនជាងធម្មតា។ ការលូតលាស់ផ្លូវក្នុង → សមិទ្ធផលបង្ហាញក្រៅ → ភាពមានតម្លៃក្នុងសង្គម។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

bring home (something) – to achieve and deliver (e.g., report cards) → នាំយកមកផ្ទះ
relate to (people) – to connect or interact well → ទាក់ទងបានល្អ

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“Sandra and I believe that our son’s ‘socially impressive’ accomplishments were more a serendipitous expression of the feelings he had about himself than merely a response to social reward. This was an amazing experience for Sandra and me, and a very instructional one in dealing with our other children and in other roles as well. It brought to our awareness on a very personal level the vital difference between the Personality Ethic and the Character Ethic of success. The Psalmist expressed our conviction well: ‘Search your own heart with all diligence for out of it flow the issues of life.’”

«Sandra និងខ្ញុំជឿថា ក្ដីសម្រេច “គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ផ្នែកសង្គម” របស់កូនប្រុសយើង មិនមែនកើតឡើងព្រោះគាត់ទទួលរង្វាន់ និងការលើកទឹកចិត្តពីសង្គមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាការបង្ហាញដោយស៊ក្សនៃអារម្មណ៍ និងទម្លាក់ជឿលើខ្លួនឯងដែលគាត់មាន។ បទពិសោធន៍នេះគឺអស្ចារ្យមួយសម្រាប់ Sandra និងខ្ញុំ ហើយក៏ជាមេរៀនសិក្សាសំខាន់សម្រាប់របៀបយើងដោះស្រាយជាមួយកូនៗផ្សេងទៀត និងតួនាទីផ្សេងៗក្នុងជីវិតផងដែរ។ វាបានធ្វើឲ្យយើងយល់ឃើញយ៉ាងជិតស្និទ្ធពីភាពខុសគ្នាសំខាន់រវាង “Ethic ផ្ទៃមុខ (Personality Ethic)” និង “Ethic ឥរិយាបថជ្រាលជ្រៅ (Character Ethic)” នៃភាពជោគជ័យ។ អ្នកនិពន្ធគម្ពីរទំនុកតម្កើង (Psalmist) ក៏បានបកស្រាយជំនឿរបស់យើងយ៉ាងច្បាស់ថា៖ ‹សូមស្វែងរក និងពិនិត្យបេះដូងខ្លួនឯងដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ព្រោះពីទីនោះហើយ បានហូរចេញនូវបញ្ហាទាំងអស់នៃជីវិត›។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Stephen and Sandra believe their son’s impressive social achievements came mainly from his inner self-image and self-respect, not from chasing praise or rewards. This experience taught them deeply about parenting and showed them the critical difference between building success on shallow personality tricks and on deep character. A Psalm sums up their belief: real life flows out of the heart.

KM: Stephen និង Sandra ជឿថា ការសម្រេចជោគជ័យផ្នែកសង្គមដ៏គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍របស់កូនប្រុស មកពីរូបភាពខ្លួនឯង និងការគោរពខ្លួនឯងនៅខាងក្នុង មិនមែនមកពីការរត់តាមការលើកទឹកចិត្ត និងរង្វាន់សង្គមប៉ុណ្ណោះទេ។ បទពិសោធន៍នេះបានបង្រៀនពួកគាត់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅអំពីការចិញ្ចឹមកូន និងបង្ហាញពីភាពខុសគ្នាសំខាន់រវាងការកសាងជោគជ័យលើ “ឆន្ទៈផ្ទៃមុខ” និងលើ “ឥរិយាបថជ្រាលជ្រៅ”។ ទំនុកតម្កើងមួយក៏បានបញ្ជាក់ជំនឿនេះថា ជីវិតពិតប្រាកដផុសចេញពីបេះដូងរបស់មនុស្ស។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The core idea is that when a child’s inner character and self-worth are healthy, impressive outer results appear “by accident,” as a natural side effect. They did not push him with rewards or pressure; instead, his growth came from inside. This woke Stephen and Sandra up to how powerful Character Ethic is compared to Personality Ethic, and it shaped how they dealt with all their children and their other life roles.

KM: គំនិតសំខាន់គឺ៖ ពេលធ្វើឲ្យផ្នែកខាងក្នុងរបស់កូន (ឥរិយាបថ និងការគោរពខ្លួនឯង) មានសុខភាពល្អ សមិទ្ធផលធំៗខាងក្រៅនឹងកើតឡើងដូចជារឿងចៃដន្យ ដោយសារតែភាពធម្មជាតិ។ ពួកគេមិនប្រើរង្វាន់ ឬសម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងទេ ប៉ុន្តែសមិទ្ធផលកើតចេញពីខ្លួនក្នុង។ វាបានធ្វើឲ្យ Stephen និង Sandra យល់ថា Character Ethic មានអំណាចខ្លាំងជាង Personality Ethic ហើយបានប្ដូររបៀបពួកគេដោះស្រាយជាមួយកូនៗ និងតួនាទីផ្សេងៗ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

our son’s “socially impressive” accomplishments – successes that look very good in society’s eyes.
more a serendipitous expression of the feelings he had about himself – more like a lucky, natural result of his self-image.
than merely a response to social reward – not mainly caused by praise, approval, or rewards from others.
an amazing experience… and a very instructional one – both emotionally powerful and full of lessons.
brought to our awareness… the vital difference – made them clearly see an important difference.
Personality Ethic vs. Character Ethic – outer image vs. inner substance.
Search your own heart with all diligence… – look carefully inside yourself, because life flows from the heart.

KM: ប្រយោគសរុបប្រាប់ថា ជោគជ័យរបស់កូន មិនមែនពី “ការលេងល្បិចខាងក្រៅ” ប៉ុន្តែពីចិត្ត និងឥរិយាបថខាងក្នុង ដែលជាមូលដ្ឋាននៃជីវិតទាំងមូល។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

socially impressive – looking very successful in society’s standards. → គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ផ្នែកសង្គម
serendipitous – happening in a lucky, unexpected, but good way. → ចៃដន្យដ៏ល្អ / ប្រថុ័យល្អ
expression – external showing of an inner feeling. → ការបង្ហាញ / ការបញ្ចេញ
instructional – full of lessons or teaching. → មានមេរៀន / មានតម្លៃសិក្សា
Personality Ethic – success based on image, techniques, and outward personality. → ឯតិចផ្ទៃមុខ / វប្បធម៌ផ្ទៃក្រៅ
Character Ethic – success based on inner principles and integrity. → ឯតិចឥរិយាបថ / វប្បធម៌ឥរិយធម៌ជ្រាលជ្រៅ
issues of life – the main flows, problems, and outcomes of life. → បញ្ហា និងស្ថានការណ៍ជីវិតទាំងល្អទាំងអាក្រក់

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Comparison pattern: more X than Y – “more a serendipitous expression … than merely a response to social reward” contrasts two causes.

Reported belief: “Sandra and I believe that…” introduces their interpretation, not an absolute scientific claim.

Quotation inside quotation: Uses single quotes ‘ ’ for the Bible verse inside the larger quote.

KM: រចនាសម្ព័ន្ធ “more … than …” បង្ហាញថា មូលហេតុសំខាន់ជាងគេ គឺអារម្មណ៍ខាងក្នុង មិនមែនរង្វាន់សង្គម។ ប្រយោគចាប់ផ្តើមដោយ “we believe” ដើម្បីបង្ហាញថា វាជាមតិផ្ទាល់ខ្លួន។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Pattern 1 (cause of success):

We believe that [child’s achievements] were more [inner-cause] than [outer-cause].

Pattern 2 (lesson statement):

This was an amazing and instructional experience in dealing with [people/roles].

Pattern 3 (principle contrast):

It revealed the vital difference between [A] and [B] of success.

KM: អ្នកអាចប្រើលំនាំដូចគ្នា សរសេរអំពីបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួនដែលបង្រៀនអ្នកអំពីភាពខុសគ្នារវាង “ភាពសម្រស់ខាងក្រៅ” និង “ឥរិយធម៌ខាងក្នុង”។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: accomplishments, expression, feelings, experience, roles, awareness, difference, success, heart, issues, life
Verbs: believe, were (linking), brought, flow, expressed (implied earlier)
Adjectives: socially impressive, serendipitous, amazing, instructional, vital, personal
Adverbs: merely, well (in “expressed… well” – degree)

KM: ក្រុមពាក្យទាំងនេះជួយ Covey សរសេរជាមួយទំងន់ផ្លូវអារម្មណ៍ និងទំងន់ផ្លូវគោលការណ៍។

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: Covey contrasts modern culture’s focus on image (Personality Ethic) with older traditions that focus on inner character (Character Ethic). By quoting the Psalms, he connects his parenting story to a spiritual tradition that teaches: work on your heart first, because everything in life flows from there.

KM: Covey ប្រៀបធៀបវប្បធម៌សម័យថ្មី ដែលចូលចិត្តផ្តោតលើរូបរាង និងចំណងជើង (Personality Ethic) ជាមួយប្រពៃណីចាស់ដែលផ្តោតលើឥរិយធម៌ និងគោលការណ៍ខាងក្នុង (Character Ethic)។ ការដកស្រង់ពីទំនុកតម្កើង បង្ហាញថា ការអភិវឌ្ឍខ្លួន គួរចាប់ផ្តើមពីបេះដូង ដោយសារតែជីវិតទាំងមូលហូរចេញពីទីនោះ។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់ (Phrasal Verbs)

deal with (someone) – manage or handle a relationship or situation. → ដោះស្រាយ / ប្រឈមមុខជាមួយ
flow out of – come out from a source. → ហូរចេញពី
brought to (our) awareness – made us consciously notice. → ធ្វើឲ្យយើងដឹងយ៉ាងច្បាស់

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

PRIMARY AND SECONDARY GREATNESS

«ភាពអស្ចារ្យកម្រិតដើម (Primary Greatness) និងភាពអស្ចារ្យកម្រិតបន្ទាប់ (Secondary Greatness)»

1. Original Title & Translation ចំណងជើងដើម + បកប្រែ

EN: This heading introduces one of Covey’s most important distinctions: the difference between inner greatness (based on character) and outer greatness (based on achievements or reputation).

KM: ចំណងជើងនេះបង្ហាញពីការបែងចែកសំខាន់មួយក្នុងសៀវភៅ Covey៖ ភាពអស្ចារ្យដែលកើតពី “ខ្លួនក្នុង” (Character) និងភាពអស្ចារ្យដែលមនុស្សឃើញខាងក្រៅ (Achievement/Popularity)។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: Covey teaches that real greatness comes from integrity, character, humility, service, and principle-centered living. Outer success—fame, money, awards—can come without character, but it is fragile. Primary greatness sustains life; secondary greatness only decorates it.

KM: Covey បង្រៀនថា ភាពអស្ចារ្យពិត មកពីឥរិយធម៌ និងគោលការណ៍ខាងក្នុង—ភាពស្មោះត្រង់ ការគោរពខ្លួនឯង ការផ្តល់សេវាកម្មដល់អ្នកដទៃ។ ចំណាត់ថ្នាក់ និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះខាងក្រៅអាចកើតបានដោយគ្មាន character ឯត់តែវារងាបង្រ្កាប។ Primary Greatness ជាគ្រាប់បេះដូងដែលទ្រទ្រង់ជីវិត។ Secondary Greatness គ្រាន់តែជាការតុបតែងខាងក្រៅ។

3. Breakdown បំបែកចំណងជើង

Primary – first, foundational, essential.
Secondary – later, external, supportive.
Greatness – excellence, virtue, strength, lasting achievement.

KM: Primary = គោល, មូលដ្ឋាន; Secondary = បន្ទាប់, ក្រៅ; Greatness = ភាពល្អឥតខ្ចោះ/អស្ចារ្យ។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

primary – លើកដំបូង / មូលដ្ឋាន
secondary – បន្ទាប់ / រួមបញ្ចូល
greatness – ភាពអស្ចារ្យ / ភាពល្អឥតខ្ចោះ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

This is not a sentence; it is a compound noun phrase linking two contrasting concepts: Primary Greatness vs. Secondary Greatness.

KM: វាមិនមែនជាប្រយោគទេ ប៉ុន្តែជាចំណងជើងដែលយកពាក្យទម្លាប់ពី Noun + Adjective ដើម្បីបង្ហាញការប្រៀបធៀប។

6. Grammar & Structure រចនាប្រយោគ/រចនាគំនិត

Structure pattern:

[Primary Greatness] = based on character

[Secondary Greatness] = based on personality, talent, public approval

KM: Primary = មូលដ្ឋាន (Integrity). Secondary = ក្រៅ (Skills/Popularity). Covey សរសេរដើម្បីបង្ហាញថាសង្គមសម័យថ្មីគេតែងតែច្រឡំ វាយតម្លៃគេតាម Second ដោយភ្លេច First។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Primary – adjective
Secondary – adjective
Greatness – noun

KM: ពាក្យទាំងនេះបង្កើតជា Concept Pair ដែល Covey ប្រើជារចនាសម្ព័ន្ធគោល។

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

Covey criticizes modern culture for worshipping Secondary Greatness—fame, charisma, image—while ignoring Primary Greatness—integrity, humility, responsibility, love, and service.

KM: Covey ឃើញថាមនុស្សសម័យថ្មីចូលចិត្តស្នើរទៅកាន់ Secondary Greatness (គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ខាងក្រៅ) ហើយភ្លេច Primary Greatness (ឥរិយធម៌ខាងក្នុង) ដែលជាមូលដ្ឋាននៃជោគជ័យពិតប្រាកដ។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

No phrasal verbs — this is a conceptual title, not a sentence.

KM: គ្មាន phrasal verb ព្រោះវាជាចំណងជើងគំនិត។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

My experience with my son, my study of perception and my reading of the success literature coalesced to create one of those “Aha!” experiences in life when suddenly things click into place. I was suddenly able to see the powerful impact of the Personality Ethic and to clearly understand those subtle, often consciously unidentified discrepancies between what I knew to be true—some things I had been taught many years ago as a child and things that were deep in my own inner sense of value—and the quick fix philosophies that surrounded me every day. I understood at a deeper level why, as I had worked through the years with people from all walks of life, I had found that the things I was teaching and knew to be effective were often at variance with these popular voices.

បទពិសោធន៍របស់ខ្ញុំជាមួយកូនប្រុស ការសិក្សាអំពី “perception” (វិធីដែលមនុស្សយើងមើលឃើញពិភពលោក) និងការអានអត្ថបទ/សៀវភៅអំពីជោគជ័យ បាន “រួមបញ្ចូលគ្នា” ចំគ្រានឹងមួយពេលអស្ចារ្យក្នុងជីវិត ដែលអ្វីៗដូចជាចាប់ផ្តើមចូលគ្នាជាផែនទី («Aha! moment»). ខ្ញុំចាប់ផ្តើមមើលឃើញឥទ្ធិពលមួយដ៏រឹងមាំនៃ Personality Ethic ហើយយល់ច្បាស់ពីភាពខុសគ្នាខ្នាតតូចៗ ដែលមនុស្សភាគច្រើនមិនដឹងខ្លួនទេ រវាងអ្វីដែលខ្ញុំដឹងថា ជាការពិត—រឿងខ្លះៗដែលខ្ញុំបានរៀនតាំងពីក្មេង និងអ្វីដែលជារូបរាងតម្លៃនៅក្នុងចិត្តខាងក្នុងរបស់ខ្ញុំ—ជាមួយនឹងទស្សនៈ “Quick fix” ដែលព័ទ្ធជុំវិញខ្ញុំរៀងរាល់ថ្ងៃ។ ខ្ញុំបានយល់ជ្រៅជាងមុនថា ហេតុអ្វី នៅពេលធ្វើការជាមួយមនុស្សគ្រប់ជំហានជីវិត ក្នុងរយៈពេលរាប់ឆ្នាំៗ ខ្ញុំតែងរកឃើញថា រឿងដែលខ្ញុំបង្រៀន (ហើយដឹងថា មានប្រសិទ្ធភាព) ម្ដងម្កាលមើលទៅផ្ទុយ («at variance») ជាមួយសំឡេងទស្សនៈពេញនិយមទាំងនោះ។

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey says that his experience with his son, his study of how people see the world, and his reading of success books all came together into a powerful “Aha!” moment. In that moment he clearly saw how strong the Personality Ethic was in society and how it often clashed with the deep truths and values he had learned as a child. He finally understood why the principles he taught, which really worked, were often different from the popular “quick fix” messages around him.

KM: Covey ប្រាប់ថា បទពិសោធន៍ជាមួយកូនប្រុស ការសិក្សាអំពីរបៀបដែលមនុស្សយើងមើលឃើញពិភពលោក និងការអានសៀវភៅអំពីជោគជ័យ បានរួមបញ្ចូលគ្នា ក្លាយជា “ពេលវេលាអាហា” មួយ ដែលអ្វីៗដូចជាចាប់ផ្តើមចុះកន្លែងត្រឹមត្រូវ។ នៅពេលនោះ គាត់បានមើលឃើញឥទ្ធិពលដ៏ខ្លាំងនៃ Personality Ethic ក្នុងសង្គម ហើយមើលឃើញច្បាស់ពីភាពខុសគ្នាខ្នាតតូចៗ (ដែលមនុស្សភាគច្រើនមិនដឹងខ្លួន) រវាងសេចក្ដីពិត និងតម្លៃជ្រៅៗក្នុងចិត្ត ដែលគាត់រៀនតាំងពីក្មេង ជាមួយទស្សនៈ “ព្យាបាលរហ័ស/Quick fix” ពេញនិយមជុំវិញគាត់។ គាត់ចាប់ផ្តើមយល់ជ្រៅថា ហេតុអ្វីគោលការណ៍ដែលគាត់បង្រៀន ហើយយល់ថាមានប្រសិទ្ធភាព មើលទៅខុសពីសំឡេងពេញនិយមជាច្រើន។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: This paragraph describes a turning point. Covey realizes that the problem is not only with people’s behavior, but with the entire cultural mindset of “quick solutions” and image-focused success. His work is rooted in deeper principles he learned long ago, so he feels out of sync with the popular advice in the marketplace. This “Aha!” moment becomes the foundation for teaching the Character Ethic as a more honest and powerful path.

KM: អត្ថន័យជ្រៅគឺ៖ ចំណុចបង់សំខាន់មិនមែនគ្រាន់តែ “អាកប្បកិរិយាមនុស្ស” ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាមនសិការសង្គមទាំងមូល ដែលចូលចិត្តដំណោះស្រាយឆាប់រហ័ស និងភាពជោគជ័យផ្អែកលើរូបភាព/Impression។ Covey មានគោលការណ៍ជ្រៅៗ (Character Ethic) ដែលបានបណ្តុះបណ្តាលតាំងពីក្មេង ដូច្នេះអ្វីដែលគាត់បង្រៀន តែងមើលទៅមិនដូចនឹង “សំឡេងពេញនិយម” នៅផ្សារទាំងនោះ។ ពេលអាហានេះ គឺជាមូលដ្ឋានសម្រាប់គាត់ ក្នុងការប្រែពី Personality Ethic ទៅ Character Ethic។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

My experience with my son, my study of perception and my reading of the success literature coalesced… – three streams (family experience, academic study, reading) come together.
…to create one of those “Aha!” experiences in life when suddenly things click into place. – the moment of sudden understanding and clarity.
I was suddenly able to see the powerful impact of the Personality Ethic… – he recognizes how strong Personality Ethic is in society.
…and to clearly understand those subtle, often consciously unidentified discrepancies… – small but important differences he hadn’t fully named before.
…between what I knew to be true… and the quick fix philosophies that surrounded me every day. – inner truth vs. surrounding culture.
I understood at a deeper level why… the things I was teaching… were often at variance with these popular voices. – why his principle-based teaching doesn’t match the trends.

KM: ប្រយោគវែងនេះបង្ហាញពី៖ (១) ដើមកំណើតបទពិសោធន៍ (កូនប្រុស + ការសិក្សា + សៀវភៅ) (២) មិន្ទុអាហា ដែលអ្វីៗចាប់ផ្តើមចុះកន្លែង (៣) ការមើលឃើញឥទ្ធិពល Personality Ethic (៤) ភាពខុសគ្នារវាងសេចក្ដីពិតក្នុងចិត្ត និងទស្សនៈ Quick fix ក្នុងសង្គម (៥) ការយល់ថា គាត់កំពុងបង្រៀនអ្វីដែលខុសប្លែកពីសំឡេងពេញនិយម។

4. Vocabulary Building (Word Structure & Meaning) វាក្យសព្ទ

coalesced – came together into one whole. → រួមបញ្ចូល/ចូលរួមជាមួយ
“Aha!” experience – a moment of sudden insight or realization. → ពេល “អាហា” / ពេលចាប់អារម្មណ៍យល់ច្បាស់ភ្លាមៗ
impact – strong effect. → ឥទ្ធិពល
subtle – delicate, not obvious, easy to miss. → រលោងៗ/ល្ងឹតៗ ពិបាកមើលឃើញ
discrepancies – differences that don’t match. → ភាពមិនត្រូវគ្នា/ខុសគ្នា
quick fix philosophies – ideas promising fast, easy solutions without deep change. → ទស្សនៈ “ជួសជុលរហ័ស” មិនចូលជ្រៅ
at variance with – in disagreement with; not matching. → ខុសប្លែក/ផ្ទុយពី
popular voices – common opinions or messages in society. → សំឡេង/ទស្សនៈពេញនិយម

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

EN: The main tense is past simple (“coalesced,” “was,” “understood,” “had worked”) because he is describing a past realization. Complex noun phrases and long clauses show how many ideas are linked together in one insight.

KM: កាលអតីតធម្មតា (past simple) ត្រូវបានប្រើ—coalesced, was able, understood, had worked—ដើម្បីពិពណ៌នាព្រឹត្តិការណ៍មួយនៅអតីតកាល។ ការបង្កើតប្រយោគវែងៗ មាន many clause ភ្ជាប់គ្នា បង្ហាញថា ការយល់ឃើញមួយនេះ មានធាតុច្រើនរួមចំណែក។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Pattern:

My experience with X, my study of Y, and my reading of Z coalesced to create [Aha moment].
I was able to see [impact] and to understand [discrepancies] between [truth] and [popular ideas].
I understood at a deeper level why [what I teach] was at variance with [popular voices].

KM: អ្នកអាចយកលំនាំនេះ សរសេរអំពីបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួន៖ “My experience with my team, my study of construction management, and my reading of leadership books coalesced to create an ‘Aha!’ moment…”

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

experience, study, reading, impact, discrepancies, philosophies, voices – nouns
coalesced, click, see, understand, knew, had been taught, surrounded, worked, found – verbs
powerful, subtle, unidentified, popular – adjectives
suddenly, often, clearly, deeply – adverbs

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: In modern Western “success culture,” many books and speakers promise fast results and image-based success. Covey positions himself differently: he is returning to older, principle-based wisdom that he learned as a child. This tension between “old, deep truths” and “new, superficial tips” is central to The 7 Habits.

KM: នៅក្នុងវប្បធម៌ “success” សម័យថ្មី មានអ្នកនិយាយ និងសៀវភៅជាច្រើនលក់ “របៀបជោគជ័យរហ័ស” ដោយផ្អែកលើរូបភាព និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះខាងក្រៅ។ Covey ឈរនៅត្រង់ផ្ទុយ គាត់ត្រលប់ទៅកាន់បុរាណបុរាណ—គោលការណ៍ និងតម្លៃដែលគាត់រៀនតាំងពីក្មេង។ ភាពតានតឹងរវាង “សេចក្ដីពិតជ្រៅៗចាស់ៗ” និង “គន្លឹះលឿនៗថ្មីៗ” នេះ ជាខ្សែសរសៃសំខាន់ក្នុងសៀវភៅ The 7 Habits។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់ (Phrasal Verbs)

EN: Key expressions:

click into place – to suddenly make sense; everything becomes clear. → អ្វីៗចាប់ផ្តើម “ចុះកន្លែងត្រឹមត្រូវ” / យល់ច្បាស់ភ្លាមៗ
at variance with – to be different from or in conflict with something. → ខុសប្លែក/ផ្ទុយពី
surrounded me every day – constantly around him. → ព័ទ្ធជុំវិញរៀងរាល់ថ្ងៃ

KM: ពាក្យទាំងនេះជួយបង្កើតរូបភាព៖ “things click into place” បង្ហាញពីការយល់ឃើញភ្លាមៗ និង “at variance with popular voices” បង្ហាញការខុសប្លែកពីទស្សនៈពេញនិយម។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“I am not suggesting that elements of the Personality Ethic—personality growth, communication skill training, and education in the field of influence strategies and positive thinking—are not beneficial, in fact sometimes essential for success. I believe they are. But these are secondary, not primary traits. Perhaps, in utilizing our human capacity to build on the foundation of generations before us, we have inadvertently become so focused on our own building that we have forgotten the foundation that holds it up; or in reaping for so long where we have not sown, perhaps we have forgotten the need to sow.”

«ខ្ញុំមិនមានន័យថា ធាតុផ្សំនានានៃ Personality Ethic — ការលូតលាស់ផ្ទៃមុខ ការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញទំនាក់ទំនង និងការអប់រំនានាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងយុទ្ធសាស្ត្រឥទ្ធិពល និង positive thinking — មិនមានអត្ថប្រយោជន៍ទេ។ តាមពិត ពេលខ្លះវាគឺសំខាន់ណាស់សម្រាប់ជោគជ័យ។ ខ្ញុំជឿថាវាមានប្រយោជន៍។ ប៉ុន្តែវាគ្រាន់តែជា “secondary traits” មិនមែនជា “primary traits” ទេ។ ប្រហែលជាពេលយើងប្រើសមត្ថភាពមនុស្សក្នុងការសង់អ្វីៗលើមូលដ្ឋានដែលជំនាន់មុនបានទុកឲ្យ យើងបានផ្តោតលើការសង់ផ្ទាល់ខ្លួនខ្លាំងពេក រហូតភ្លេច “មូលដ្ឋាន” ដែលជួយទ្រទ្រង់វា។ ឬពេលយើង “ប្រមូលផល” រាប់រយឆ្នាំលើកន្លែងដែលយើងមិនធ្លាប់ “ដាក់គ្រាប់ពូជ” ប្រាកដណាស់យើងអាចភ្លេចថា ត្រូវតែដាក់គ្រាប់ពូជជាមុន។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey clarifies that he is NOT against Personality Ethic skills—communication, influence, motivation, positive thinking. He agrees they can be useful and sometimes necessary. But he insists they are **secondary**, not the core of success. He warns that humanity may have become so focused on building “success techniques” that we forgot the deeper foundation—principles, character, long-term sowing before reaping.

KM: Covey បញ្ជាក់ថា គាត់ មិនប្រឆាំងនឹងជំនាញ Personality Ethic ទេ—ជំនាញទំនាក់ទំនង ការប៉ះពាល់លើអ្នកដទៃ positive thinking។ គាត់ព្រមទាំងថា វាអាចមានប្រយោជន៍ និងត្រូវការ។ ប៉ុន្តែវាគ្រាន់តែជា **secondary** មិនមែនជា **primary**។ គាត់ព្រមានថា មនុស្សសម័យនេះកំពុងផ្តោតលើ “របៀបសម្រេចជោគជ័យ” ឬ “technical success” ប៉ុន្តែភ្លេចរឿងសំខាន់ជាងគេ—គោលការណ៍ Character និងការចាំបាច់ត្រូវដាក់គ្រាប់ពូជ មុនពេលចង់ប្រមូលផល។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: Covey is making a gentle correction: modern culture often treats image, charisma, influence strategies, or communication training as the “main thing” for success. Covey says these are helpful tools—but tools are useless without a strong foundation. The metaphors “forgetting the foundation” and “reaping where we have not sown” show that society enjoys benefits (trust, stability, prosperity) built by earlier generations, but we are forgetting to maintain the principles that created them.

KM: Covey កំពុងពន្យល់យ៉ាងទន់ភ្លន់៖ សង្គមសម័យថ្មីចូលចិត្តយកជំនាញខាងក្រៅ ដូចជា charisma, influence, communication training ជា “អ្វីសំខាន់បំផុត” សម្រាប់ជោគជ័យ។ Covey ថា វាជាឧបករណ៍ល្អ តែឧបករណ៍គ្មានប្រយោជន៍ទេ ប្រសិនបើមូលដ្ឋានមិនរឹងមាំ។ គេប្រើរូបិយប័ណ្ណ “ភ្លេចមូលដ្ឋាន” និង “ប្រមូលផលដោយមិនបានដាំ” ដើម្បីបង្ហាញថា សង្គមសម័យនេះកំពុងរីកចម្រើនលើមូលដ្ឋានដែលជំនាន់មុនបានសង់—តែយើងកំពុងភ្លេចថា ត្រូវសង់ Character និង Principles មុនសិន។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

I am not suggesting that… are not beneficial — double negative used to clarify he is NOT rejecting these skills.
in fact sometimes essential — they are needed in many cases.
But these are secondary, not primary traits. — the core message.
in utilizing our human capacity to build on the foundation of generations before us — we build on what earlier generations created.
we have inadvertently become so focused… — we unintentionally shifted focus to the wrong thing.
forgotten the foundation — metaphor: forgetting character & principles.
reaping where we have not sown — enjoying benefits without doing the work.
forgotten the need to sow — metaphor: forgetting long-term investment before results.

KM: Key ideas: (១) Covey មិនប្រឆាំងនឹង Personality Skills (២) វាជា Secondary Traits (៣) មូលដ្ឋានពិតជាក៏លើ Character (៤) យើងកំពុងភ្លេចធ្វើការលើ “ដី/មូលដ្ឋាន” មុនពេលចង់បាន “ផល”។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

beneficial – មានអត្ថប្រយោជន៍
essential – សំខាន់ខ្លាំង / ចាំបាច់
secondary traits – ទម្លាប់/លក្ខណៈបន្ទាប់ (មិនមែនមូលដ្ឋាន)
primary traits – លក្ខណៈមូលដ្ឋាន
inadvertently – ដោយមិនដឹងខ្លួន / មិនចេតនា
foundation – មូលដ្ឋាន / គ្រឹះ
reap – ប្រមូលផល
sow – ដាក់គ្រាប់ពូជ
reaping where we have not sown – ប្រើប្រាស់អ្វីដែលយើងមិនធ្លាប់ចំណាយកម្លាំង/បង្កើត

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Double negative structure: “I am not suggesting that… are not beneficial.” → Means: I agree they are beneficial.

Contrast marker: “But these are secondary, not primary traits.” → clear shift to the main argument.

Metaphorical clauses: “build on the foundation,” “reaping… not sown,” “forgotten to sow.” → agricultural and architectural metaphors for moral and social principles.

KM: វប្រើ double negative ដើម្បីបញ្ជាក់ថា Covey មិនបដិសេធជំនាញ Personality ទេ។ Clause វែងៗប្រើ metaphors ប្រភេទ “សង់កម្ពស់លើគ្រឹះ” និង “ដាំគ្រាប់ពូជ”។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Structure patterns:

I am not suggesting that [X] are not [beneficial].
But these are [secondary], not [primary] traits.
Perhaps, in utilizing [human capacity], we have inadvertently [forgotten foundation].
Reaping where we have not sown → forgotten the need to sow.

KM: លំនាំនិយាយយ៉ាងមានផ្លូវការ និងមាន rhythm សម្រាប់សៀវភៅជំនួយខ្លួនឯង។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: growth, training, education, strategies, thinking, capacity, foundation, generations
Verbs: suggesting, are, believe, are, utilizing, have become, forgotten, reaping, sown
Adjectives: beneficial, essential, secondary, primary
Adverbs: inadvertently, perhaps

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This is core to Covey’s argument: the modern world celebrates outer techniques (Personality Ethic) more than inner substance (Character Ethic). He argues that society has been “harvesting” benefits—freedom, stability, economic growth—that come from earlier generations’ deep moral foundation, but we are forgetting to maintain and rebuild that foundation.

KM: Covey យករឿងនេះធ្វើជាគន្លឹះក្នុងសៀវភៅ៖ សង្គមសម័យថ្មីសរសើរច្រើនលើល្បិចខាងក្រៅ (Personality Ethic) ជាង Character Ethic។ គាត់ថា សង្គមកំពុងប្រមូលផលលើអ្វីដែលជំនាន់មុនដាំ—សេរីភាព ស្ថេរភាព វឌ្ឍនភាព—តែយើងកំពុងភ្លេចធ្វើការលើ Character និង Principles ដែលធ្វើឲ្យវាបានកើតឡើង។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

build on (something) – continue or expand based on an existing foundation → សង់បន្តពីមូលដ្ឋាន
focus on – give attention to → ផ្តោតលើ
reap (where we have not sown) – get benefits without contribution → ប្រមូលផលដោយមិនបានដាំ

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

If I try to use human influence strategies and tactics of how to get other people to do what I want, to work better, to be more motivated, to like me and each other—while my character is fundamentally flawed, marked by duplicity and insincerity—then, in the long run, I cannot be successful. My duplicity will breed distrust, and everything I do—even using so-called good human relations techniques—will be perceived as manipulative. It simply makes no difference how good the rhetoric is or even how good the intentions are; if there is little or no trust, there is no foundation for permanent success. Only basic goodness gives life to technique.

ប្រសិនបើខ្ញុំព្យាយាមប្រើយុទ្ធសាស្ត្រ និងល្បិចបែប human influence ដើម្បីធ្វើឱ្យមនុស្សផ្សេងធ្វើអ្វីដែលខ្ញុំចង់បាន ធ្វើការល្អជាងមុន មានមេរោគចូលចិត្តខ្ញុំ និងចូលចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក—ខណៈពេលដែល Character របស់ខ្ញុំខូចខាតពីមូលដ្ឋាន មានភាព duplicity (មុខពីរ/បោកបញ្ឆោត) និង insincerity (មិនស្មោះត្រង់)—ត្រូវប្រាប់ថា នៅរយៈពេលវែង ខ្ញុំមិនអាចជោគជ័យបានទេ។ ភាពមុខពីររបស់ខ្ញុំនឹងបង្កើត “ការមិនទុកចិត្ត” និងអ្វីដែលខ្ញុំធ្វើ—even techniques ល្អៗដែលគេហៅថា Human Relations—អ្នកដទៃនឹងមើលថា ជា “manipulation” (បន្លំ/គ្រប់គ្រងចិត្តជើង)។ វាមិនសូវមានអត្ថន័យទេថា rhetoric (ការនិយាយស្អាតៗ) ឬគោលបំណងល្អមានកម្រិតណា—បើគ្មានការទុកចិត្ត គ្មានគ្រឹះសម្រាប់ជោគជ័យអចិន្រ្តៃយ៍។ មានតែ “ភាពល្អពីមូលដ្ឋាន” (basic goodness) ទេដែលធ្វើឱ្យ techniques មានជីវិត។

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey explains that if he uses influence strategies to motivate or manipulate others while his character is corrupt, he cannot succeed. People will sense the insincerity, and even good communication techniques will be seen as manipulation. Without trust, no amount of skill, rhetoric, or good intention can lead to lasting success. Only genuine goodness and integrity make techniques meaningful.

KM: Covey ពន្យល់ថា បើគេចង់ប៉ះពាល់/លើកទឹកចិត្តអ្នកដទៃដោយប្រើល្បិចខាងក្រៅ ជាទំហំមនុស្ស—ក្នុងពេល Character ខ្លួនឯងខូច—គេមិនអាចជោគជ័យបានទេ។ មនុស្សនឹងយល់ឃើញភាពមិនស្មោះត្រង់ ហើយ technique ដែលមើលទៅល្អៗនឹងត្រូវសន្មត់ថា ជា “manipulation”។ គ្មាន trust → គ្មាន foundation → គ្មាន success អចិន្រ្តៃយ៍។ មានតែភាពល្អពីក្នុងប៉ុណ្ណោះដែលធ្វើឱ្យ skill មានតម្លៃ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The core message: **technique cannot compensate for lack of character.** If someone’s heart and intentions are corrupt or insincere, every strategy they use will feel manipulative. People sense authenticity. Trust cannot be faked. Skills enhance relationships only when built on integrity; otherwise they become tools for deception. Covey teaches that long-term success requires goodness, sincerity, and trustworthiness—not tricks.

KM: សារៈសំខាន់គឺ៖ **Technique មិនអាចជំនួស Character បានទេ។** បើចិត្តមិនស្អាត ឬមានគំនិតមិនស្មោះត្រង់ then techniques ទាំងអស់—even communication កម្រិតខ្ពស់ៗ—នឹងបំលែងទៅជាឧបករណ៍បន្លំ។ មនុស្សអាចមើលឃើញចិត្តពិត។ Trust មិនអាច Fake បាន។ ជោគជ័យវែងទូទៅត្រូវការភាពល្អខាងក្នុង មិនត្រូវការល្បិច។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

If I try to use human influence strategies… — using tactics to influence others.
…while my character is fundamentally flawed… — inner foundation is corrupt.
then, in the long run, I cannot be successful. — success will eventually collapse.
My duplicity will breed distrust… — dishonesty creates distrust automatically.
…everything I do… will be perceived as manipulative. — even good techniques look like manipulation.
It simply makes no difference how good the rhetoric is… — words don’t matter without trust.
…if there is little or no trust, there is no foundation… — trust = foundation.
Only basic goodness gives life to technique. — character is the source of power.

KM: សារពិសេស៖ (១) Influence strategy → useless without character (២) duplicity → distrust (៣) trust = foundation (៤) goodness = life force of technique។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

influence strategies – យុទ្ធសាស្ត្រប៉ះពាល់
tactics – ល្បិច/វិធីសាស្ត្រ
fundamentally flawed – ខូចខាតពីមូលដ្ឋាន
duplicity – មុខពីរ / បោកបញ្ឆោត
insincerity – ការមិនស្មោះត្រង់
breed distrust – បង្កើតការមិនទុកចិត្ត
manipulative – បន្លំ / គ្រប់គ្រងចិត្ត
rhetoric – សុន្ទរកថាស្អាតៗ / ការនិយាយបែបសិល្បៈ
foundation – គ្រឹះ
permanent success – ជោគជ័យអចិន្រ្តៃយ៍
basic goodness – ភាពល្អមូលដ្ឋាន

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Conditional Clause: “If I try to…” → Shows cause → effect: wrong character → failure.

Contrast: “It makes no difference how good the rhetoric is…” → technique ≠ trust.

Metaphorical structure: “foundation,” “breed distrust,” “gives life to” → Covey uses strong imagery of building + biology to explain moral truth.

KM: ប្រើ “If… then…” (condition). និង metaphors ដើម្បីបង្ហាញថា Character = foundation, Goodness = life.

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

If I try to use [strategies] while [character flawed], then [failure].
My duplicity will breed [distrust].
Everything I do will be perceived as [manipulative].
If there is no trust → no foundation → no permanent success.
Only basic goodness gives life to technique.

KM: លំនាំនេះអាចយកទៅអនុវត្តជាមួយក្រុមប្រឹក្សា និង Construction Team របស់អ្នក—បើ Character មិនល្អ ទោះមានកិច្ចនិយោជិតល្អក៏មិនដើរល្អដែរ។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: strategies, tactics, character, duplicity, distrust, techniques, rhetoric, intentions, trust, foundation, success, goodness
Verbs: try, use, get, want, work, be, like, marked, breed, perceived, makes, is, gives
Adjectives: flawed, manipulative, permanent, basic
Adverbs: fundamentally, simply

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: Covey pushes back against the modern trend of “leadership tricks” and “influence hacks.” Many people try to shortcut success with tactics. Covey argues: **the world will trust you only when your inner character is clean.** Without trust, influence becomes manipulation, and success collapses.

KM: Covey កំពុងប្រឆាំងនឹងទស្សនៈ “ឆ្លើយតបលឿន/ល្បិចល្បង” ដែលពេញនិយមសម័យនេះ។ មនុស្សជាច្រើនចង់រកជោគជ័យឆាប់ ដោយប្រើល្បិចទំនាក់ទំនង។ Covey ថា៖ **Trust មកពី Character មិនមែនមកពី Technique**។ ដោយគ្មាន trust → influence ក្លាយជា manipulation → success ក្លាយជាខ្សោយ។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

get (others) to do – បង្កើតឲ្យអ្នកដទៃធ្វើអ្វីមួយ
marked by – ត្រូវបានសម្គាល់ដោយ
perceived as – ត្រូវបានមើលឃើញ/យល់ឃើញថា
gives life to – ផ្តល់ជីវិតឲ្យ

KM: Phrasal verbs ទាំងនេះបង្កើតភាពរសើបសម្រាប់ការពន្យល់របស់ Covey។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

To focus on technique is like cramming your way through school. You sometimes get by, perhaps even get good grades, but if you don’t pay the price day in and day out, you never achieve true mastery of the subjects you study or develop an educated mind.

ការផ្តោតតែលើ technique គឺដូចនឹង “cramming” (រៀនរហ័សៗមុខសាលា) ដើម្បីឆ្លងតេស្ត។ ពេលខ្លះអ្នកអាចរួចរាល់ទេ ឬទទួលបានពិន្ទុល្អ—តែបើអ្នកមិន “បង់តម្លៃ” រៀងរាល់ថ្ងៃ មិនសូវអាន មិនសរសេរ មិនធ្វើលំហាត់—អ្នកមិនដែលសម្រេចបាន “true mastery” លើមុខវិជ្ជាដែលរៀនទេ ហើយក៏មិនអាចអភិវឌ្ឍ “educated mind” បានដែរ។

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey compares focusing only on technique to cramming in school. You might pass, maybe even get good grades, but without daily disciplined practice, you never achieve real mastery or develop a truly educated mind.

KM: Covey ប្រៀបធៀបការផ្តោតលើ technique ប៉ុណ្ណោះ ដូចនឹងការរៀនមិនទៀងទាត់—រៀនជាប់ជាប្រចាំតែពាក់កណ្តាលពេល ដើម្បីឆ្លងតេស្ត។ អ្នកអាចឆ្លង ឬបានពិន្ទុល្អ តែបើគ្មានការអនុវត្តរៀងរាល់ថ្ងៃ អ្នកមិនដែលច掌握ជំនាញពិតប្រាកដទេ និងមិនអាចក្លាយជាមនុស្សមានចិត្តគិតរិះគន់/ចិត្តការអប់រំពេញលេញ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: Covey warns that technique without discipline and long-term effort is superficial. Just like cramming for exams, it may produce short-term results but cannot build deep understanding or true capability. Real growth requires daily practice, not shortcuts.

KM: Covey ព្រមានថា technique ដោយគ្មានវិន័យ និងការខិតខំរយៈពេលវែង គឺស្ទើរតែគ្រាន់តែជាបែបផ្ទៃក្រៅ។ ដូចការរៀនជិតដល់ថ្ងៃប្រឡង—អាចឆ្លង តែចំណេះដឹងមិនជ្រៅ។ ការលូតលាស់ពិតប្រាកដត្រូវការភាពទៀងទាត់ប្រចាំថ្ងៃ មិនមែនខ្លះៗឆាប់ឆាប់។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

To focus on technique is like cramming your way through school. → focusing on technique = shortcut learning.
You sometimes get by… → you can survive / pass.
…perhaps even get good grades, → short-term results can appear good.
but if you don’t pay the price day in and day out, → real mastery requires daily effort.
you never achieve true mastery… → shortcuts cannot produce deep expertise.
…or develop an educated mind. → real education requires discipline + thinking.

KM: ការ cramming = ដំណោះស្រាយអស់សំណើច (quick fix)។ Technique=short-term। Mastery=long-term consistency។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

cramming – រៀនរហ័សៗមុនប្រឡង / រៀនចូលគ្នា
get by – រួចរាល់ / អាចរស់រានបាន
good grades – ពិន្ទុល្អ
pay the price – បង់តម្លៃ / ការខិតខំវែង
day in and day out – រៀងរាល់ថ្ងៃ/ពីព្រឹកដល់ល្ងាច
true mastery – ការច掌握ជំនាញពិតប្រាកដ
educated mind – ចិត្តអប់រំ / គំនិតមានគុណភាពគិត

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

“To focus on technique is like…” → simile structure.

“day in and day out” → fixed idiom meaning "every single day".

“you never achieve true mastery” → absolute negation expressing certainty.

KM: ប្រើ simile (ប្រៀបធៀប) និង idiom ដើម្បីបញ្ជាក់ថា technique ≠ mastery។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

To focus on [technique] is like [cramming].
You sometimes [get by], perhaps [get good grades].
But if you don’t [pay the price daily], you never [achieve mastery] or [develop mind].

KM: រចនាសម្ព័ន្ធនេះអាចបំលែងទៅ Construction/Business៖ “To focus only on tools is like cramming—without daily discipline, you never master the craft.”

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: technique, school, grades, price, mastery, mind
Verbs: focus, get by, get, pay, achieve, develop
Adjectives: good, educated
Adverbs: sometimes
Idioms: day in and day out

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: Western culture often glorifies quick learning, shortcuts, and “technique hacks.” Covey argues this is shallow. Real wisdom, mastery, and character come from repetition, discipline, and daily practice—not tricks.

KM: វប្បធម៌សម័យថ្មីចូលចិត្ត “shortcuts”—រៀនឆាប់ ធ្វើឆាប់ ចង់លទ្ធផលឆាប់។ Covey បង្ហាញថា វាមិនអាចដាក់ជាមូលដ្ឋានបានទេ។ Mastery មកពី daily discipline និង repetition មិនមែនពី technique ឬ trick។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

get by – រួចរាល់/រស់រវើកបាន
pay the price – បង់តម្លៃ/ខិតខំ
build mastery – បង្កើតភាពជំនាញខ្ពស់

10. Back top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

Did you ever consider how ridiculous it would be to try to cram on a farm—to forget to plant in the spring, play all summer and then cram in the fall to bring in the harvest? The farm is a natural system. The price must be paid and the process followed. You always reap what you sow; there is no shortcut.

តើអ្នកធ្លាប់គិតទេថា វានឹងគួរអោយសើចប៉ុណ្ណា ប្រសិនបើយើង “cram” នៅលើកសិដ្ឋាន—ភ្លេចដាំនៅរដូវនិទាឃរដូវ លេងរីករាយរដូវក្តៅ ហើយចុងរដូវស្លឹកឈើជ្រុះចង់ “cram” ដើម្បីទទួលផល? កសិដ្ឋានគឺជាប្រព័ន្ធធម្មជាតិ។ តម្លៃត្រូវបង់ ហើយដំណើរការត្រូវតែអនុវត្តតាម។ អ្នកតែងតែទទួលផលតាមអ្វីដែលអ្នកបានដាំ។ គ្មាន “shortcut” ទេ។

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey uses a farming metaphor to show how impossible and ridiculous shortcuts are. You cannot ignore planting, skip the hard work, and expect a harvest. Nature requires process, patience, and discipline. Likewise, in life and character development, you reap what you sow—there is no legitimate shortcut.

KM: Covey ប្រើរឿងកសិកម្មដើម្បីបង្ហាញថា “shortcut” មិនអាចប្រើបានក្នុងជីវិត។ អ្នកមិនអាចមិនដាំគ្រាប់ពូជ រួចចុងរដូវចង់ទទួលផល។ ពិភពធម្មជាតិទាមទារតម្លៃ ការខិតខំ និងដំណើរការពិតប្រាកដ។ ដូចគ្នានេះផងដែរ ក្នុងជីវិត ឬការអភិវឌ្ឍ Character អ្នកទទួលតាមអ្វីដែលអ្នកដាំ ដោយមិនមានផ្លូវកាត់ឡើយ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: Covey is emphasizing a universal law: **Cause → Effect**, **Sowing → Reaping**. Character cannot be built overnight. Success cannot be “crammed.” Anything meaningful requires stages, timing, and consistent effort. The farming metaphor illustrates that nature does not allow cheating; the same is true for personal integrity and leadership.

KM: Covey បញ្ជាក់ច្បាស់ថា មានច្បាប់ធម្មជាតិមួយ: **ដាំអ្វី → ទទួលអ្វី**។ Character មិនអាចសង់ក្នុងមួយយប់ទេ។ Success មិនអាច cram បាន។ រឿងសំខាន់ៗទាមទារដំណាក់កាល ពេលវេលា និងការខិតខំជាប្រចាំ។ ការប្រៀបធៀបទៅកាន់កសិកម្មបង្ហាញថា ធម្មជាតិមិនអនុញ្ញាតឲ្យលួចកាត់។ ជីវិតនិងភាពដឹកនាំក៏ដូចគ្នា។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

Did you ever consider how ridiculous it would be… → rhetorical question to highlight foolishness.
…to try to cram on a farm → metaphor: shortcuts in a natural system.
…to forget to plant in the spring, play all summer… → skipping the essential steps.
…then cram in the fall to bring in the harvest? → expecting results without prior investment.
The farm is a natural system. → natural laws cannot be bypassed.
The price must be paid… → effort is required.
You always reap what you sow; → timeless principle.
there is no shortcut. → final conclusion.

KM: Covey ប្រើ "farm" ដើម្បីបង្ហាញថា shortcut គ្មានសុទ្ធសឹងតែទេ។ ដាំពូជ→មែក→ផ្កា→ផ្លែ។ មិនអាចលោតកន្លែង។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

cram – រៀន/ធ្វើរហ័សៗ មុនចុងពេល
plant – ដាំគ្រាប់ពូជ
harvest – ប្រមូលផល
natural system – ប្រព័ន្ធធម្មជាតិ
reap what you sow – ទទួលផលតាមអ្វីដែលបានដាំ
shortcut – ផ្លូវកាត់ / ជំនួសខ្លីៗ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Rhetorical question: “Did you ever consider…?” → used to provoke thought, not to get an answer.

Metaphor: Entire sentence uses farming metaphor.

Law-like structure: “You always reap what you sow.” → simple present for universal truths.

KM: ប្រើ simple present ដើម្បីនិយាយអំពីច្បាប់ធម្មជាតិ និងសេចក្ដីពិតលើកលែង។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Did you ever consider how ridiculous [cramming on a farm] would be?
[Forget to plant] → [play all summer] → [cram in the fall].
The farm is a natural system → price must be paid → process followed.
You reap what you sow → no shortcut.

KM: Covey សរសេរដូចគ្រូកសិកម្មបង្រៀន; វាពិតត្រឹមត្រូវ—ធម្មជាតិមិនលួចកាត់។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: farm, spring, summer, fall, harvest, system, price, process, shortcut
Verbs: consider, cram, forget, plant, play, reap, sow
Adjectives: ridiculous, natural
Adverbs: always
Idioms: reap what you sow

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: Farming is one of the oldest metaphors in human culture. Every civilization understands sowing and reaping. Covey uses it to teach that principles are governed by natural laws—not trends or shortcuts. Leadership, character, and success follow the same rhythms as seasons.

KM: កសិកម្មជារូបិយប័ណ្ណបុរាណដែលមនុស្សគ្រប់វប្បធម៌យល់។ Covey ប្រើវាដើម្បីបង្ហាញថា Principles មានច្បាប់ដូចធម្មជាតិ—មិនអាចលួចកាត់។ ជីវិត និងភាពដឹកនាំដំណើរការដូចរដូវ៖ Spring=Planting, Summer=Work, Fall=Harvest។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

cram on – (metaphorical) to try to cheat the process
reap (what you sow) – ទទួលផល
sow – ដាក់គ្រាប់ពូជ

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

This principle is also true, ultimately, in human behavior, in human relationships. They, too, are natural systems based on the law of the harvest. In the short run, in an artificial social system such as school, you may be able to get by if you learn how to manipulate the man-made rules, to “play the game.” In most one-shot or short-lived human interactions, you can use the Personality Ethic to get by and to make favorable impressions through charm and skill and pretending to be interested in other people’s hobbies. You can pick up quick, easy techniques that may work in short-term situations. But secondary traits alone have no permanent worth in long-term relationships. Eventually, if there isn’t deep integrity and fundamental character strength, the challenges of life will cause true motives to surface and human relationship failure will replace short-term success.

គោលការណ៍នេះក៏ពិតដូចគ្នា នៅក្នុងឥរិយាបថមនុស្ស និងទំនាក់ទំនងមនុស្ស។ ទំនាក់ទំនងមនុស្សក៏ជាប្រព័ន្ធធម្មជាតិ—ផ្អែកលើច្បាប់ “ការដាំនិងការប្រមូលផល” ដែរ។ ក្នុងរយៈពេលខ្លី នៅក្នុងប្រព័ន្ធសង្គមសិប្បនិម្មិត ដូចជាសាលារៀន អ្នកអាច “get by” ប្រសិនបើអ្នករៀនធ្វើចិត្តបន្លំតាមច្បាប់មនុស្ស—“play the game”។ ក្នុងអន្តរកម្មខ្លីៗ ឬជាពេលមួយដង អ្នកអាចប្រើ Personality Ethic ដើម្បីឆ្លងកាត់ និងបង្កើតការសង្កត់ចិត្តល្អៗតាមរយៈ charm, skill និងការតែងធ្វើជាមនុស្សចាប់អារម្មណ៍លើ hobby របស់អ្នកដទៃ។ អ្នកអាចរៀន technique លឿនៗងាយៗដែលក៏ដំណើរការនៅក្នុងស្ថានការណ៍ខ្លីៗបាន។ ប៉ុន្តែ **secondary traits** មិនមានតម្លៃអចិន្រ្តៃយ៍ក្នុងទំនាក់ទំនងវែងទេ។ ចុងក្រោយ បើគ្មាន integrity ជ្រៅ និងពលកម្លាំង Character ពិតប្រាកដ៖ បញ្ហាជីវិតនឹងធ្វើឲ្យ “motives” ពិតបង្ហាញខ្លួនឡើង ហើយភាពបរាជ័យក្នុងទំនាក់ទំនងនឹងជំនួសជោគជ័យតិចតួចខ្លីៗ។

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey states that human relationships follow natural laws just like farming. In artificial settings, like school or short-term social situations, people can use Personality Ethic—charm, technique, pretending—to create favorable impressions. These shortcuts may work briefly, but they cannot sustain long-term relationships. Without deep integrity and character, true motives will eventually surface, and relationships will fail.

KM: Covey ពន្យល់ថា ទំនាក់ទំនងមនុស្សក៏ដើរតាម “ច្បាប់ដាំ→ការប្រមូលផល” ដូចធម្មជាតិ។ នៅក្នុងបរិបទសិប្បនិម្មិត (school, short-term social situations) អ្នកអាចប្រើ Personality Ethic—charm, skill, ហើយសំដែងថាចាប់អារម្មណ៍លើរឿងអ្នកដទៃ—ដើម្បីបង្កើតភាពល្អៗនៅលើផ្ទៃក្រៅ។ វាដំណើរការខ្លីៗ តែវាមិនអាចរក្សាទំនាក់ទំនងវែងបានឡើយ។ បើគ្មាន integrity និង Character ជ្រៅៗ មនុស្សនឹងមើលឃើញ motive ពិត ហើយទំនាក់ទំនងនឹងបរាជ័យ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: Covey is reinforcing the main message: **Shortcuts can win the moment, but only character wins the relationship.** People may be impressed by charm or skill for a moment, but real trust requires integrity and consistency. Over time, life’s difficulties reveal genuine motives—good or bad. Personality techniques cannot hide flawed character forever.

KM: Covey កំពុងបញ្ជាក់សារៈសំខាន់៖ **Technique អាចផ្តល់ជោគជ័យខ្លីៗ តែ Character ប៉ុណ្ណោះដែលផ្តល់ជោគជ័យវែង។** មនុស្សអាចចាប់អារម្មណ៍ពេលខ្លីដោយ charm ឬ skill ប៉ុន្តែរៀងរាល់ថ្ងៃ ទំនុកចិត្តត្រូវការភាពស្មោះត្រង់ និងវិន័យ។ ពេលជីវិតមានបញ្ហា motives ពិតនឹងបង្ហាញខ្លួន។ Personality Ethic មិនអាចលាក់ Character ខូចបានទេ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

This principle is also true… → applies to human behavior & relationships.
natural systems based on the law of the harvest → relationships grow like crops.
artificial social system such as school → man-made rules; short-term.
manipulate the man-made rules → use technique to bypass substance.
“play the game” → conform to social tricks.
one-shot or short-lived interactions → limited, temporary relationships.
make favorable impressions through charm and skill → Personality Ethic.
secondary traits alone have no permanent worth → cannot sustain relationships.
true motives will surface → authenticity eventually appears.
human relationship failure will replace short-term success → outer charm collapses.

KM: ប្រយោគវែងនេះបង្ហាញ៖ (១) ទំនាក់ទំនង = ប្រព័ន្ធធម្មជាតិ (២) Technique = short-term (៣) Character = long-term stability (៤) Motives ពិតបង្ហាញខ្លួនពេលជួបបញ្ហា។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

natural system – ប្រព័ន្ធធម្មជាតិ
artificial social system – ប្រព័ន្ធសង្គមសិប្បនិម្មិត
manipulate – បន្លំ/គ្រប់គ្រង
play the game – លេងតាមច្បាប់មនុស្ស/រៀនបន្លំប្រព័ន្ធ
one-shot interaction – ការប្រឈមមួយដង
short-lived – រយៈពេលខ្លី
favorable impression – ការចាប់អារម្មណ៍ល្អ
secondary traits – លក្ខណៈបន្ទាប់ (មិនមែនមូលដ្ឋាន)
true motives – មូលហេតុពិត/ចិត្តពិត
surface – បង្ហាញខ្លួន
relationship failure – បរាជ័យទំនាក់ទំនង

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Parallel structure: “in human behavior, in human relationships” → emphasizes universality.

Contrast: natural system vs. artificial system.

Cause-effect: lack of integrity → true motives surface → relationship failure.

KM: Covey ប្រើ parallelism និង contrast ដើម្បីបង្កើត rhythm និងសារៈជាក់លាក់។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Human relationships = natural system → law of harvest.
Short-term contexts → Personality Ethic can help.
Long-term relationships → require integrity + character.
No integrity → motives surface → failure follows.

KM: រចនាសម្ព័ន្ធ Covey = Natural Law → Shortcuts Fail → Character Wins.

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: principle, behavior, relationships, system, rules, interactions, impressions, traits, motives, success, failure
Verbs: consider, manipulate, play, use, pick up, work, have, replace, surface
Adjectives: natural, artificial, short-lived, favorable, permanent, deep, fundamental
Adverbs: eventually, ultimately

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: Modern society praises charm, image, and quick interpersonal tricks—Personality Ethic. But deep relationships (family, marriage, business partnerships, leadership) depend on trust, integrity, and principle. Covey warns that without these, life’s challenges expose hidden motives and destroy relationships.

KM: សង្គមសម័យថ្មីសរសើរលើ charm និង techniques—ទំនាក់ទំនងឆាប់ៗ។ តែទំនាក់ទំនងវែង (គ្រួសារ ការងារ ភាពដឹកនាំ) ត្រូវការស្មោះត្រង់ integrity និង Character។ Covey ព្រមានថា បើមិនមានវា បញ្ហាជីវិតនឹងបង្ហាញ motives ពិត ហើយទំនាក់ទំនងនឹងធ្លាក់ចាញ់។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

get by – រួចរាល់/ចូលចិត្តបាន
play the game – លេងតាមច្បាប់សង្គម
pick up (techniques) – រៀនយក/ទទួលយក
surface – បង្ហាញខ្លួន
replace (success) – ជំនួស/ប្តូរ

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

Many people with secondary greatness—that is, social recognition for their talents—lack primary greatness or goodness in their character. Sooner or later, you’ll see this in every long term relationship they have, whether it is with a business associate, a spouse, a friend, or a teenage child going through an identity crisis. It is character that communicates most eloquently. As Emerson once put it, “What you are shouts so loudly in my ears I cannot hear what you say.”

មនុស្សជាច្រើនមាន “secondary greatness” — មានការទទួលស្គាល់ពីសង្គមដោយសារតែទេពកោសល្យ — ប៉ុន្តែកង្វះ “primary greatness” ឬ “goodness” នៅក្នុង Character។ ចុងក្រោយនេះ តែងតែបង្ហាញខ្លួនក្នុងទំនាក់ទំនងវែងរបស់ពួកគេ—គ្មានលើកលែង—ថាតើជាមួយដៃគូអាជីវកម្ម មិត្តភក្តិ ប្ដីប្រពន្ធ ឬកូនវ័យក្មេងកំពុងជួបវិបត្តិអត្តសញ្ញាណ។ Character ទើបជាអ្វីដែល “និយាយ” បានច្បាស់បំផុត។ ដូចដែល Emerson ថ្លែងថា៖ «អ្វីដែលអ្នកជាយ៉ាងពិត ស្រែកឮខ្លាំងក្នុងត្រចៀកខ្ញុំ រហូតខ្ញុំមិនអាចលឺអ្វីដែលអ្នកនិយាយទេ»។

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey explains that many socially admired people (talented, charming, popular) lack deep moral character. This lack will always reveal itself eventually in long-term relationships—business, family, or friendships. It is character, not charm, that communicates most powerfully. Emerson’s quote emphasizes that who you truly are speaks louder than your words.

KM: Covey ពន្យល់ថា មនុស្សជាច្រើនដែលសង្គមសរសើរទៅលើទេពកោសល្យ និងជោគជ័យខាងក្រៅ (secondary greatness) មិនមាន Character ជ្រៅៗ (primary greatness) ទេ។ កង្វះនេះនឹងបង្ហាញខ្លួនយ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងទំនាក់ទំនងវែងៗរបស់ពួកគេ—អាជីវកម្ម គ្រួសារ មិត្តភាព ឬកូនក្មេង។ Character ទើបជាអ្វីដែលនិយាយខ្លាំងជាងគេ។ Emerson បញ្ជាក់ថា៖ អត្តសញ្ញាណពិតនៅក្នុងខ្លួនអ្នក ស្រែកឮខ្លាំងជាងពាក្យដែលអ្នកនិយាយ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The key message: **Secondary greatness (talent, skills, popularity) impresses people. Primary greatness (character, integrity) influences people.** When someone lacks character, their long-term relationships eventually reveal the truth. Charm can impress for a moment, but behavior over years exposes who a person really is. Emerson’s quote reinforces this idea: your actions, motives, and consistency are louder than your words.

KM: សារសំខាន់៖ **Secondary greatness = impress people (short-term). Primary greatness = influence people (long-term).** បើ Character ខ្សោយ ទំនាក់ទំនងវែងនឹងបង្ហាញចិត្តពិត។ Charm និង skill អាចសង្កត់ចិត្តខ្លីៗ តែអាកប្បកិរិយា និងការដឹកនាំក្នុងរយៈពេលវែងបង្ហាញមនុស្សពិត។ Emerson បញ្ជាក់ថា អំពើ និង Character របស់អ្នក ស្រែកឮខ្លាំងជាងពាក្យ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

Many people with secondary greatness… lack primary greatness… → Outer success ≠ inner goodness.
Sooner or later, you’ll see this… → lack of character always surfaces.
…in every long-term relationship they have… → relationships expose who we really are.
business associate, spouse, friend, teenage child… → applies everywhere.
It is character that communicates most eloquently. → character speaks silently but powerfully.
“What you are shouts so loudly…” → Emerson’s famous quote on authenticity.

KM: ដំណឹងសំខាន់៖ Charm និង talent = ល្បិចខាងក្រៅ; Character = ពិតប្រាកដ។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

secondary greatness – ភាពអស្ចារ្យបន្ត (external success)
primary greatness – ភាពអស្ចារ្យដើម (character-based)
identity crisis – វិបត្តិអត្តសញ្ញាណ
eloquently – ដោយមានអំណះអំណាងខ្លាំង
recognition – ការទទួលស្គាល់
motives – មូលហេតុក្នុងចិត្ត
character – Character / Integrity

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Dash definition: “secondary greatness—that is, social recognition…” → dash used to define the term.

Parallel list: business associate / spouse / friend / teenage child → shows universality.

Quotation integration: Emerson’s quote completes the message about character.

KM: ប្រើ dash ដើម្បីពន្យល់ពាក្យ។ ប្រើ parallelism ដើម្បីបង្ហាញទូលំទូលាយ។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[secondary greatness] → lack [primary greatness].
Sooner or later → truth surfaces.
Character communicates more than words.
Emerson: What you are → louder than what you say.

KM: Covey បង្កើត rhythm ដោយដាក់ independent clauses តាមលំដាប់ ដើម្បីបញ្ជាក់កម្លាំងរបស់ Character។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: greatness, recognition, character, relationship, associate, spouse, friend, child, crisis, quote
Verbs: lack, see, going through, communicates
Adjectives: secondary, primary, eloquently, teenage
Adverbs: sooner, later

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: In Western self-help and leadership literature, Emerson’s quote is foundational. It emphasizes authenticity. Covey uses it to connect the idea that real greatness comes not from personality or talent but from deep character. Many admired public figures fall because secondary greatness cannot sustain long-term trust.

KM: នៅក្នុងសៀវភៅអំពីភាពដឹកនាំ Emerson ជាមនុស្សដែលគេច្រើនយោង ដោយសារគំនិត “Character speaks louder than words.” មនុស្សជាច្រើនដែលមាន secondary greatness ប៉ុន្តែគ្មាន primary greatness តែងមានទំនាក់ទំនងបរាជ័យ និងជោគជ័យខ្លីៗ។ Character ទើបជាគ្រឹះពិត។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

go through (identity crisis) – ជួប/ឆ្លងកាត់វិបត្តិ
shout (out) – បែកសម្លេង/ស្រែក (metaphorical)
see this – មើលឃើញ (figurative: notice patterns)

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

There are, of course, situations where people have character strength but they lack communication skills, and that undoubtedly affects the quality of relationships as well. But the effects are still secondary.

ប៉ុន្តែជាក់ស្តែង មានករណីខ្លះៗដែលមនុស្សមាន Character ខ្លាំង តែខ្វះជំនាញទំនាក់ទំនង (communication skills) ហើយវាក៏ប៉ះពាល់ដល់គុណភាពទំនាក់ទំនងផងដែរ។ ប៉ុន្តែ Covey ធ្វើច្បាស់ថា ផលប៉ះពាល់ទាំងនេះ “secondary”—មិនមែនជាគ្រឹះដើមឡើយ។

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey acknowledges that some people do have strong character but lack communication skills, and this can negatively affect relationships. However, communication skills are still secondary compared to character. Character remains the primary foundation.

KM: Covey ទទួលស្គាល់ថា មនុស្សខ្លះ Character ខ្លាំង តែជំនាញទំនាក់ទំនងខ្សោយ ដែលអាចធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងធ្លាក់ចុះ។ ទោះបីជាយ៉ាងណា Communication skills ត្រូវបានចាត់ថាជា “secondary” ខណៈ Character ជាគ្រឹះសំខាន់ជាងគេ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The deeper message: **Character first, skills second.** Poor communication can create misunderstandings, but it can be corrected with training. Broken character, however, destroys trust and cannot be fixed easily. Covey is prioritizing what matters most for long-term relationships.

KM: សារៈសំខាន់៖ **Character ជាដំបូង, Skills ជាបន្ទាប់។** Communication ខ្សោយអាចបណ្តាលឲ្យយល់ខុស—តែអាចសម្រួលបានតាមការបណ្តុះបណ្តា។ ប៉ុន្តែ Character ខូច បំផ្លាញទំនុកចិត្ត ហើយពិបាកជួសជុល។ Covey កំពុងដាក់អាទិភាពលើរបស់សំខាន់ជាងគេក្នុងទំនាក់ទំនងវែង។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

There are situations where… → acknowledges exceptions.
people have character strength → primary greatness present.
but they lack communication skills → secondary trait missing.
that undoubtedly affects the quality of relationships → consequence of poor communication.
But the effects are still secondary. → reinforces hierarchy: Character > Skill.

KM: Covey សរសេរតាម logic៖ (១) មានករណី (២) Character មាន (៣) Skill ខ្វះ (៤) ទំនាក់ទំនងរងផល (៥) តែវាគ្រាន់ secondary។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

character strength – កម្លាំង Character / ភាពល្អខាងក្នុង
communication skills – ជំនាញទំនាក់ទំនង
undoubtedly – មិនប្រាកដថាមិន/ជាក់ស្តែង
affects – ប៉ះពាល់
secondary – បន្ទាប់ / មិនមែនមូលដ្ឋាន

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Contrast structure: “have character strength but lack communication skills” → shows difference between primary & secondary attributes.

Emphasis via adverb: “undoubtedly” adds certainty to the claim.

Concluding contrast: “But the effects are still secondary.” → returns to hierarchy theme.

KM: ប្រើ conjunction “but” ដើម្បីបង្កើត contrast ច្បាស់ៗ។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Character strength] BUT [lack communication skill]
→ affects relationships
→ but still secondary

KM: រចនាប្រយោគមានពីរ clauses ត្រូវគ្នាតាម logic → cause (skill lacking) → effect (relationship affected) → evaluation (secondary importance)।

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: situations, character strength, communication skills, quality, relationships, effects
Verbs: have, lack, affects
Adjectives: secondary
Adverbs: undoubtedly

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: In leadership models, communication is essential—but not as essential as integrity. Many leaders have good hearts but struggle to express themselves. Covey recognizes this but reminds us that communication skill can be trained, while character must be cultivated.

KM: ក្នុងគំរូភាពដឹកនាំ ជំនាញទំនាក់ទំនងសំខាន់ តែ Integrity សំខាន់ជាង។ មនុស្សខ្លះមានចិត្តល្អ តែពិបាកនិយាយឲ្យច្បាស់។ Covey រៀបរាប់វាត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែសូមរំលឹកថា Skill អាចបណ្តុះបាន តែ Character ត្រូវតែបង្កើត។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

affects (no phrasal verb here) – verb meaning “have influence on”
lack (something) – ខ្វះ

No major phrasal verbs in this sentence.

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

In the last analysis, what we are communicates far more eloquently than anything we say or do. We all know it. There are people we trust absolutely because we know their character. Whether they’re eloquent or not, whether they have the human relations techniques or not, we trust them, and we work successfully with them.

បញ្ចប់ចុងក្រោយ អ្វីដែលយើង “ជាដើម” និយាយឲ្យច្បាស់ជាងអ្វីដែលយើងនិយាយ ឬធ្វើ។ យើងទាំងអស់គ្នាដឹងវាហើយ។ មានមនុស្សខ្លះដែលយើងទុកចិត្តពេញលេញ ព្រោះយើងស្គាល់ Character របស់ពួកគេ។ មិនថាពួកគេនិយាយពេញលេញឬអត់ មិនថាពួកគេមាន techniques ទំនាក់ទំនងឬអត់ យើងនៅតែទុកចិត្តពួកគេ ហើយអាចធ្វើការរួមគ្នាបានដោយជោគជ័យ។

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey concludes that who we are at the core—our character—communicates more powerfully than any words or actions. We naturally trust certain people deeply because of their integrity, not because of their eloquence or interpersonal techniques. Character forms the foundation for trust and effective collaboration.

KM: Covey សន្និដ្ឋានថា អ្វីដែលយើង “ជាវិជ្ជមាន” នៅជម្រៅក្នុងខ្លួន—Character—និយាយច្បាស់ជាងពាក្យ ឬសកម្មភាពរបស់យើង។ យើងទុកចិត្តមនុស្សខ្លះពេញលេញ ដោយសារអំពើស្មោះត្រង់របស់ពួកគេ មិនមែនដោយសារពួកគេលាយបញ្ចូលឬមាន techniques ទំនាក់ទំនងទេ។ Character ជាគ្រឹះនៃទំនុកចិត្ត និងការធ្វើការរួមគ្នា។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The essence of the message: **Words influence. Character transforms.** Covey highlights the universal human experience—trust flows naturally toward people with strong character, regardless of their eloquence or social skills. Techniques help, but character decides the outcome.

KM: សារសំខាន់៖ **ពាក្យអាចធ្វើឲ្យមនុស្សចាប់អារម្មណ៍ តែ Character ប្ដូរជីវិត។** យើងទុកចិត្តមនុស្សដែលមាន Character ពិត—even if they’re quiet, not eloquent, not skilled socially—ព្រោះស្មោះត្រង់ជាគន្លងសម្រាប់ទំនាក់ទំនងវែង។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

In the last analysis… → final conclusion.
what we are communicates far more eloquently… → identity > words/actions.
We all know it. → universal human truth.
people we trust absolutely… because of their character → trust rooted in integrity.
whether they’re eloquent or not… → communication skill optional.
we trust them, and we work successfully with them. → character → trust → collaboration.

KM: Covey រៀបតាម logic៖ Character → Trust → Cooperation → Success។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

in the last analysis – ចុងក្រោយ/ជាសន្និដ្ឋាន
eloquently – ដោយមានអំណះអំណាងខ្លាំង
absolutely – ពេញលេញ
character – Integrity / ភាពស្មោះត្រង់
eloquent – និយាយបានច្បាស់/មានរាងអារម្មណ៍
human relations techniques – techniques ទំនាក់ទំនង

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Emphasis: “what we are” at sentence beginning emphasizes identity.

Parallel clauses: “Whether they’re eloquent or not, whether they have techniques or not…”

Contrast: eloquent vs. not skilled vs. not → trust stays the same.

KM: ប្រើ parallelism ដើម្បីបង្ហាញថា skills មិនមែនជាគ្រឹះដ៏សំខាន់។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Identity → communicates louder than speech/actions.
We know → trust = rooted in character.
Whether X or not → trust stays.
Trust → successful cooperation.

KM: Covey មកបញ្ចប់ផ្នែកនេះដោយបង្កើត formula៖ Character → Trust → Relationship Success។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: analysis, character, people, techniques
Verbs: communicates, know, trust, work
Adjectives: eloquent
Adverbs: absolutely, successfully

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: The idea that “character speaks louder than words” is culturally universal. Most leadership traditions, both Eastern and Western, value moral integrity above verbal skill. Covey appeals to a shared human experience—trust based on consistency, honesty, and deep goodness.

KM: គំនិត “Character និយាយខ្លាំងជាងពាក្យ” គឺសកល។ ទស្សនៈភាពដឹកនាំទាំងអាស៊ាន និងអាមេរិក សុទ្ធតែដាក់អាទិភាពលើ Integrity ជាមុនសិន។ Covey សម្រេចបញ្ចប់ផ្នែកនេះដោយបង្ហាញថា ទំនាក់ទំនងរឹងមាំត្រូវការស្មោះត្រង់ជាមូលដ្ឋាន។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

No major phrasal verbs in this sentence.

trust (someone) – ទុកចិត្ត
work with (someone) – ធ្វើការជាមួយ

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

In the words of William George Jordan, “Into the hands of every individual is given a marvelous power for good or evil—the silent, unconscious, unseen influence of his life. This is simply the constant radiation of what man really is, not what he pretends to be.”

ដូចដែល William George Jordan បាននិយាយ៖ «ដៃរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ ត្រូវបានផ្ដល់ឲ្យនូវអំណាចអស្ចារ្យមួយ—អាចដឹកនាំទៅជាអំពើល្អ ឬអំពើអាក្រក់—គឺឥទ្ធិពលស្ងាត់ៗ មិនដឹងខ្លួន ហើយមើលមិនឃើញ ដែលចេញពីជីវិតរបស់គាត់។ នោះគ្រាន់តែជារលត់ភ្លើងអាំងបញ្ចេញជាបន្តបន្ទាប់ពីអ្វីដែលមនុស្សម្នាក់ “ជាពិតប្រាកដ” មិនមែនពីអ្វីដែលគាត់ “សំដែងថាជា” ទេ»។

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Jordan teaches that every person carries an invisible influence—silent, unconscious, and constant. This influence is powerful enough to produce good or evil. And it comes not from what we pretend to be, but from who we truly are in our inner character.

KM: Jordan សម្រាយថា មនុស្សម្នាក់ៗមានឥទ្ធិពលស្ងាត់ៗ មិនដឹងខ្លួន និងកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់។ ឥទ្ធិពលនេះអាចនាំទៅល្អ ឬអាក្រក់។ ហើយវាមកពីអ្វីដែលយើង “ជាពិតប្រាកដ” មិនមែនពីអ្វីដែលយើង “សំដែងថាជា” ទេ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The deeper idea: **Your real character radiates outward at all times—even when you say nothing.** Every human being influences others automatically. This influence is moral and powerful: it spreads goodness if our inner life is good, and it spreads harm if our character is corrupt.

KM: អត្ថន័យជ្រៅ៖ **Character ពិតប្រាកដរបស់អ្នក បញ្ចេញឥទ្ធិពលជារៀងរាល់ពេល—even in silence.** មនុស្សគ្រប់គ្នាបានជះឥទ្ធិពលលើអ្នកដទៃដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ បើ Character ល្អ វាបញ្ចេញល្អ; បើ Character ខូច វាបង្កអាក្រក់។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

Into the hands of every individual is given… → universal condition: everyone has influence.
a marvelous power for good or evil… → influence = moral power.
silent, unconscious, unseen influence… → describes its invisible nature.
constant radiation of what man really is… → character radiates outward.
not what he pretends to be → contrasts authenticity vs. appearance.

KM: ប្រយោគបែងចែកជា ២ ផ្នែក៖ (១) អំណាចឥទ្ធិពល → good/evil (២) វាមកពី Character ពិត → មិនមែនពីការសំដែង។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

marvelous – អស្ចារ្យ/អស្ចារែមែន
silent influence – ឥទ្ធិពលស្ងាត់
unconscious – មិនដឹងខ្លួន
unseen – មើលមិនឃើញ
radiation – ការបញ្ចេញ/ការចេញបញ្ចូល
pretend – សំដែង/បន្លំថាជា

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Inversion for emphasis: “Into the hands of every individual is given…” → verb comes before subject for emphasis.

Descriptive triad: “silent, unconscious, unseen” → three-part description for poetic emphasis.

Contrast: “what man really is” vs. “what he pretends to be.”

KM: ប្រើ inversion ដើម្បីប្រាប់សារៈសំខាន់, ប្រើ ៣ adjectives ដើម្បីបង្កើន rhythm និងភាពធ្ងន់ធ្ងរ។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Into the hands of every individual → is given → power (good/evil)
power = silent + unconscious + unseen influence
influence = constant radiation
radiation = who he really is ≠ who he pretends to be

KM: រចនាសម្ព័ន្ធអធិប្បាយរបស់ Jordan មានលក្ខណៈ “poetic moral teaching” → ដើម្បីធ្វើឲ្យអារម្មណ៍ធ្ងន់ និងមានតម្លៃស្នេហា។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: power, influence, radiation, life, man
Verbs: is given, pretends
Adjectives: marvelous, silent, unconscious, unseen
Adverbs: constantly (implied)

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: William George Jordan was known for writing about moral character and personal influence. His teaching aligns with Covey’s: real transformation begins from the inside-out. Character naturally influences others without effort or intention.

KM: William George Jordan គឺជាអ្នកនិពន្ធដែលរៀងរាល់ស្នាដៃលើ Character និងឥទ្ធិពលក្នុងជីវិត។ គំនិតរបស់គាត់ស្របតាម Covey：ការប្រែប្រួលពិតចាប់ផ្តើមពីខាងក្នុង។ Character បញ្ចេញឥទ្ធិពលដោយស្វ័យប្រវត្តិ។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

No phrasal verbs appear directly in this sentence.

pretend to be – សំដែងថាជា

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

THE POWER OF A PARADIGM

អំណាចរបស់ **Paradigm** (គំនុំគំនិត/ទស្សនៈ)

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: A short, headline-style sentence introducing a major concept in Covey’s framework: the transformative power of paradigms—mental models through which we interpret the world.

KM: ប្រយោគខ្លី បែបចំណងជើង សម្រាប់ណែនាំមូលដ្ឋានគំនិតសំខាន់មួយក្នុងគម្រោងរបស់ Covey៖ អំណាចបម្លែងជីវិតរបស់ **Paradigm** — គំនុំគំនិត/វិស័យមើលពិភពលោក។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: Covey is about to explain that the way we see the world (our paradigms) determines how we think, behave, react, and make decisions. Before behavior or results can change, the paradigm behind them must change.

KM: Covey កំពុងត្រៀមបង្ហាញថា វីធីដែលយើង “មើល” ពិភពលោក (Paradigm) ជាអ្វីដែលកំណត់អំពើ ការគិត និងការសម្រេចចិត្តរបស់យើង។ មុននឹងអាចប្ដូរអាកប្បកិរិយា ឬលទ្ធផល—យើងត្រូវប្ដូរ **Paradigm** ជាមុនសិន។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

THE POWER → emphasizes strength, influence, and transformative ability.
OF A PARADIGM → refers to the mental lens through which we interpret reality.

KM: ចំណងជើងតូច ប៉ុន្តែមានអត្ថន័យធំបែបបម្លែង៖ **Paradigm = Lens (កញ្ចក់មើលពិភពលោក)** → ជាកន្លែងចាប់ផ្តើមនៃការប្រែប្រួល។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

power – អំណាច/ឥទ្ធិពល
paradigm – គំនុំគំនិត/ទស្សនៈ/វិធីមើលពិភពលោក
lens (metaphor) – កញ្ចក់បង្កើតការយល់ឃើញ

This is a conceptual title, not a descriptive sentence.

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

This line functions as a **heading**, not a grammatical sentence. It uses title-case capitalization to emphasize concept importance.

KM: ប្រយោគនេះជាចំណងជើង—មិនមែនប្រយោគពេញលេញ។ ប្រើ Capital Letters ដើម្បីបង្ហាញសារៈសំខាន់។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[THE POWER] + [OF A PARADIGM]
simple noun phrase functioning as a thematic heading.

KM: គឺជាប្រយោគបែប noun phrase បង្ហាញមេរៀនថ្មី។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

power — noun
paradigm — noun
of — preposition

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: “Paradigm shift” is a widely known concept in philosophy, psychology, leadership, and science (popularized by Thomas Kuhn). Covey applies the idea to personal transformation: before habits can change, paradigms must shift.

KM: “Paradigm shift” គឺជាគំនិតល្បីនៅក្នុងទស្សនវិជ្ជា ចិត្តវិទ្យា និងភាពដឹកនាំ (Thomas Kuhn)។ Covey ប្រើវាសម្រាប់ជីវិត៖ មុន Habits អាចប្ដូរ ត្រូវប្ដូរ Paradigm ជាមុនសិន។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

No phrasal verbs appear in this title.

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

The 7 Habits of Highly Effective People embody many of the fundamental principles of human effectiveness. These habits are basic; they are primary. They represent the internalization of correct principles upon which enduring happiness and success are based.

Habit ទាំង 7 ក្នុងសៀវភៅ *The 7 Habits of Highly Effective People* សង្កត់លើគោលការណ៍មូលដ្ឋានសម្រាប់ភាពមានប្រសិទ្ធភាពរបស់មនុស្ស។ Habit ទាំងនេះគឺជាគន្លងដើម—ជាគ្រឹះសំខាន់។ Habit ទាំងនេះតំណាងឲ្យ “ការក្លាយជាផ្នែកស្វ័យប្រវត្តិ” នៃ principles ត្រឹមត្រូវ ដែលជាគ្រឹះនៃសុខសាន្ត និងជោគជ័យអចិន្រ្តៃយ៍។

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey explains that the 7 Habits are built upon universal principles—core truths about human effectiveness. These habits are foundational and primary because they help a person internalize correct principles, leading to long-term happiness and success.

KM: Covey ពន្យល់ថា Habit 7 ទាំងនេះ ស្ថិតលើគោលការណ៍សកល—សេចក្ដីពិតមូលដ្ឋានអំពីភាពមានប្រសិទ្ធភាពមនុស្ស។ Habit ទាំងនេះគឺជាគ្រឹះសំខាន់ ដោយសារតែវាជួយឲ្យយើង “ក្លាយជាមនុស្សមាន principles ត្រឹមត្រូវ” ដែលនាំឲ្យមានសុភមង្គល និងជោគជ័យវែង។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: Covey is framing the 7 Habits not as techniques or tips, but as timeless principles. The habits matter because they train the mind and character to live in harmony with natural laws of effectiveness. When internalized, these principles produce sustainable results—happiness and success that last.

KM: Covey បញ្ជាក់ថា Habit មិនមែនជា technique ឬ tip ប៉ុន្តែជាគោលការណ៍អចិន្រ្តៃយ៍។ Habit អប់រំ Character និងការគិតឲ្យស្របតាម “ច្បាប់ធម្មជាតិ” នៃប្រសិទ្ធភាព។ ពេល Habit ទាំងនេះក្លាយជាផ្នែកខ្លួនយើង (internalized) វាផលិតលទ្ធផលវែង—សុខសាន្ត និងជោគជ័យដ៏អចិន្រ្តៃយ៍។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

embody many fundamental principles → represent core truths.
These habits are basic; they are primary. → emphasizes foundational nature.
represent the internalization of correct principles → habits help embed principles into character.
upon which enduring happiness and success are based → long-term outcomes are rooted in principles.

KM: ប្រយោគបង្ហាញ logic៖ Habit = Principles → Internalized → Happiness + Success (long-term)।

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

embody – តំណាង/ស្ថិតក្នុង
fundamental – មូលដ្ឋាន/សំខាន់
primary – ដើម/សំខាន់ជាងគេ
internalization – ការក្លាយជាផ្នែកក្នុងខ្លួន
enduring – អចិន្រ្តៃយ៍/យូរអង្វែង
principle – គោលការណ៍

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Semicolon usage: “These habits are basic; they are primary.” → semicolon joins two closely related independent clauses.

Prepositional clause: “upon which enduring happiness and success are based” → defines foundation.

KM: ប្រើ semicolon ដើម្បីភ្ជាប់ពីរ clause មានទំនាក់ទំនងជិត។ Clause ចុងក្រោយបញ្ជាក់គ្រឹះ (foundation)។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[7 Habits] = embody principles
Habits = basic + primary
Habits = internalization of principles
Principles = foundation of happiness + success

KM: Covey សង់ logic ដូចជាសំណង់៖ Foundation = principles → On top = habits → Outcome = success & happiness។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: habits, principles, happiness, success
Verbs: embody, represent
Adjectives: fundamental, basic, primary, enduring

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: Covey’s concept of habits is rooted in ancient moral philosophy (Aristotle, Confucius) where virtue is developed through repeated right actions. The 7 Habits modernize this idea by linking timeless principles to practical behaviors for effectiveness.

KM: គំនិត Habit របស់ Covey ស្រដៀងនឹងទស្សនវិជ្ជាបុរាណ (Aristotle, Confucius) ដែល Virtue កើតពីការអនុវត្តអំពើល្អជាប្រចាំ។ Habit 7 ទាំងនេះជាការបញ្ចូលគោលការណ៍សកលទៅក្នុងអាកប្បកិរិយាឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពប្រកបដោយភាពទំនើប។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

No phrasal verbs appear in this sentence.

embody – not a phrasal verb (simple verb)
represent – not a phrasal verb

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“But before we can really understand these Seven Habits, we need to understand our own ‘paradigms’ and how to make a ‘paradigm shift.’”

«ប៉ុន្តែមុននឹងយើងអាចយល់ពិតៗអំពី Habits ទាំង៧ នោះ យើងត្រូវយល់អំពី “paradigm” របស់យើងឯង និងរបៀបធ្វើ “paradigm shift” ជាមុនសិន។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey teaches that the Seven Habits cannot be deeply understood unless we first examine the lens—or paradigm—through which we see the world. Only when we shift that paradigm can we truly apply the habits effectively.

KM: Covey ប្រាប់ថា Habits ទាំង៧ មិនអាចយល់ជ្រាលជ្រៅបានទេ ប្រសិនបើយើងមិនពិនិត្យមើល “មើលពិភពលោកតាមរបៀបណា” ឬ paradigm របស់យើងសិន។ តែពេលយើងប្តូរ paradigm នោះ Habit ទាំង៧ ទើបដំណើរការបានពិតប្រាកដ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The sentence means: improving habits is useless without changing our core mindset. The habits work only after a shift in worldview—how we interpret reality, ourselves, and others.

KM: អត្ថន័យ៖ ការកែលម្អ Habit គ្មានប្រយោជន៍ទេ ប្រសិនបើយើងមិនប្តូរគំនិតជាមូលដ្ឋាន។ Habits ដំណើរការបាន ពេល paradigm យើងបានបម្លែង។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

before we can really understand – prerequisite; must come first.
these Seven Habits – Covey’s core principles.
we need to understand our own paradigms – understand the mental frameworks shaping our thinking.
paradigm shift – a fundamental change in thinking.

KM: ប្រយោគបញ្ជាក់ពីលំដាប់៖ មុន Habit → Paradigm → Shift → Habit ដំណើរការ។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

paradigm – worldview; mental model → ទស្សនៈ / ក្របខណ្ឌគំនិត
paradigm shift – deep mental transformation → ការបម្លែងទស្សនៈ
understand – grasp; comprehend → យល់/យល់ពិត

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

The structure uses:

“Before we can…” – signals a necessary first step.
parallel nouns: “paradigms” / “paradigm shift.”

KM: វាច្បាស់ថា Covey ចង់ដាក់អាទិភាពលើ “paradigm” មុនសិន។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Before understanding A] → [Understand B & shift].

KM: Habits = ការអនុវត្ត; Paradigm = ការយល់ពិភពលោក។ Covey ចង់ប្រាប់ថា ការយល់ពិភពលោកត្រឹមត្រូវ មុន Habit ទាំង៧។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: habits, paradigms, shift
Verbs: understand, need, make
Adverbs: really (emphasis)
Conjunctions: before, and

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This is core to Covey’s philosophy: true change begins in the mind, not in behavior. Paradigm is the root; Habits are the fruit.

KM: នេះជាគោលការណ៍ Covey—ការផ្លាស់ប្ដូរពិតមកពីខ្លឹមសារ ខ្លួនខាងក្នុង មិនមែនតែបច្ចេកទេសខាងក្រៅ។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

No true phrasal verbs, but key phrase: make a paradigm shift → បង្កើតការបម្លែងទស្សនៈ។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“Both the Character Ethic and the Personality Ethic are examples of social paradigms. The word paradigm comes from the Greek. It was originally a scientific term, and is more commonly used today to mean a model, theory, perception, assumption, or frame of reference. In the more general sense, it’s the way we ‘see’ the world—not in terms of our visual sense of sight, but in terms of perceiving, understanding, interpreting.”

«ទាំង Character Ethic និង Personality Ethic គឺជាឧទាហរណ៍នៃ “social paradigms”។ ពាក្យ paradigm មកពីភាសាក្រិក។ ដើមទូទៅវាជាពាក្យវិទ្យាសាស្ត្រ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃវាត្រូវប្រើសំដៅលើ “model, theory, perception, assumption, frame of reference”។ ជាទូទៅ វាជារបៀបដែលយើង “មើល” ពិភពលោក—មិនមែនតាមភ្នែកទេ តែតាមការយល់ ការបកស្រាយ និងការយល់ឃើញ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey explains that both Character Ethic and Personality Ethic represent different ways society views success. He then explains the term “paradigm,” meaning a mental model or framework we use to interpret the world—not physical sight, but perception and understanding.

KM: Covey ពន្យល់ថា Character Ethic និង Personality Ethic គឺជាវិធីសង្គមផ្សេងៗគ្នា ក្នុងការមើលថាតើ “ជោគជ័យ” មានន័យដូចម្តេច។ បន្ទាប់មកគេពន្យល់ពាក្យ “paradigm” ដែលសំដៅលើគ្រោងគំនិត ឬស៊ុមគំនិតដែលយើងប្រើក្នុងការយល់ពិភពលោក។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: This sentence teaches that paradigms shape everything: how we think, how we react, what we believe, and how we interpret events. The Character vs. Personality Ethic debate is actually a debate between two different paradigms of success.

KM: ប្រយោគបង្ហាញថា “paradigm” គ្រប់គ្រាន់ជាការកំណត់គំនិតទាំងអស់របស់យើង—ការគិត ការតបស្នង ការយល់ឃើញ។ Character Ethic និង Personality Ethic តំណាងឲ្យទស្សនៈអ្នកប្រកួតពីរផ្សេងគ្នា។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

social paradigms – shared worldviews in a culture.
paradigm comes from the Greek – its origin as a scientific concept.
model, theory, perception, assumption, frame of reference – synonyms showing broad meaning.
the way we “see” the world – metaphor for worldview.
not visual sight – mental, not physical.
perceiving, understanding, interpreting – mental processes forming a paradigm.

KM: Paradigm = ក្របខណ្ឌគំនិតដែលកំណត់របៀបយើងយល់ពិភពលោក។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

paradigm – worldview or mental model → ទស្សនៈ / គំរូគំនិត
perception – the way we interpret information → ការយល់ឃើញ
assumption – something we accept as true without proof → ការសន្មត់
frame of reference – mental structure used to interpret reality → ស៊ុមយល់ឃើញ
interpret – explain meaning → បកស្រាយ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

This sentence uses a **definition structure**:

Term → Origin → Original use → Modern meaning → General sense

The part: “not in terms of our visual sense of sight” uses contrast to clarify metaphorical meaning.

KM: រចនាប្រយោគនេះជាប្រភេទ “សេចក្តីនិយម”៖ ពន្យល់ពាក្យ → ប្រែប្រួលន័យ → អត្ថន័យទូលំទូលាយ។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Examples of paradigms] → [Definition origin] → [Modern meaning] → [General meaning].

This layered structure mirrors the meaning of “paradigm”—layers of interpretation.

KM: Covey សង់រចនាប្រយោគដូចជាការបកស្រាយសៀវភៅបច្ចេកទេស។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: ethic, paradigm, model, theory, perception, assumption, frame, reference, world, sight
Verbs: are, comes, used, mean, see, perceiving, understanding, interpreting
Adjectives: social, scientific, general, visual
Adverbs: originally, commonly

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This idea is foundational in leadership, psychology, and personal development: change begins with perception. Different cultures, families, and individuals have different paradigms that shape behavior and expectations.

KM: សង្គមនីមួយៗ មាន paradigm ផ្សេងៗ។ ដូច្នេះការពិចារណា paradigm ជាជំហានដំបូងក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរ។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

No essential phrasal verbs here, but key phrase:

in terms of – regarding; with respect to → ក្នុងទស្សនៈ/ទាក់ទងនឹង

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“For our purposes, a simple way to understand paradigms is to see them as maps. We all know that ‘the map is not the territory.’ A map is simply an explanation of certain aspects of the territory. That’s exactly what a paradigm is. It is a theory, an explanation, or model of something else.”

«សម្រាប់គោលបំណងរបស់យើង វិធីសាមញ្ញមួយដើម្បីយល់អំពី paradigm គឺមើលវាដូចជា “ផែនទី”។ យើងទាំងអស់គ្នាដឹងថា “ផែនទីមិនមែនជាដែនដី” ទេ។ ផែនទីគ្រាន់តែជាការពន្យល់ផ្នែកខ្លះៗនៃដែនដី។ នោះហើយជាគ្រោងគំនិត (paradigm) — វាជាទ្រឹស្តី ការពន្យល់ ឬគំរូរបស់អ្វីមួយផ្សេងទៀត។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey explains paradigms using a simple analogy: a paradigm is like a map. It is not reality itself, but a description or model of how we interpret reality. A map does not equal the territory; a paradigm does not equal truth—but it guides how we navigate the world.

KM: Covey ពន្យល់អំពី paradigm ជារូបធៀបសាមញ្ញ៖ paradigm ដូចជាផែនទី។ វាមិនមែនជាពិភពលោកពិតប្រាកដទេ តែមិន៍ជាការពន្យល់/គំរូដែលយើងប្រើដើម្បីយល់ពិភពលោក។ ផែនទី ≠ ដែនដី ដូច្នេះ paradigm ក៏ ≠ ការពិត។ តែវាសំខាន់ ព្រោះវាគ្រប់គ្រងរបៀបយើងដើរឆ្ពោះទៅមុខ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The deeper meaning: paradigms are interpretations, not reality. Two people can have different “maps” of the same territory, explaining why people disagree, misunderstand each other, or see things differently. Improving success begins by updating our internal maps.

KM: អត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ៖ paradigm គឺជា “ការយល់ឃើញ” មិនមែនជាការពិត។ មនុស្សពីរអាចមានផែនទីខុសៗគ្នាសម្រាប់ដែនដីដូចគ្នា។ ដូច្នេះហើយមានការបាត់បង់ការយល់គ្នា ឬឃើញរឿងមួយខុសគ្នា។ ការជោគជ័យចាប់ផ្តើមពីការកែលម្អផែនទីក្នុងខ្លួន។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

paradigms as maps – mental models guiding interpretation.
the map is not the territory – a classical quote by Alfred Korzybski; symbolic of the difference between model and reality.
explanation of certain aspects – a map simplifies; it does not show everything.
a theory, an explanation, or model – defining what paradigm truly means.

KM: ប្រយោគនេះបង្ហាញពីចំណុចសំខាន់៖ ផែនទី (paradigm) គ្រាន់តែជារូបតំណាង មិនមែនជាការពិត។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

territory – real land/area → ដែនដី
explanation – clarification → ការពន្យល់
model – conceptual representation → គំរូ/គ្រោង
theory – system of ideas → ទ្រឹស្តី
aspect – one part of something → មុខងារ/ផ្នែក

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

This passage uses a **definition-by-analogy** structure:

Term → Analogy → Clarification → Precise definition

KM: ការប្រើ “map” ជារូបធៀបធ្វើឲ្យអ្នកអានយល់បែបមើលឃើញ (visual)។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Simple analogy] → [Famous principle] → [Explanation] → [Formal definition].

KM: លំនាំសរសេរនេះធ្វើឲ្យអ្នកអានយល់ពីពាក្យ “paradigm” ដោយការតំណាង (map) មុនពន្យល់ជាវិទ្យាសាស្ត្រ។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: purposes, way, paradigms, maps, map, territory, explanation, aspects, theory, model
Verbs: understand, see, know, is, comes (from), was, used, mean
Adjectives: simple, certain, general
Adverbs: originally, commonly

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This concept is foundational in psychology, linguistics, philosophy, and leadership: our beliefs shape our interpretation of reality. Two people with different paradigms can see the same event completely differently.

KM: Paradigm មានឥទ្ធិពលលើគ្រប់រឿង—ទំនាក់ទំនង ការដឹកនាំ ការយល់ចិត្ត មើលពិភព។ វាបង្ហាញថា “កែ paradigm = កែជីវិត”។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

No phrasal verbs, but one important phrase:

see them as – perceive something in a certain way → មើលថាជា…

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“Suppose you wanted to arrive at a specific location in central Chicago. A street map of the city would be a great help to you in reaching your destination. But suppose you were given the wrong map. Through a printing error, the map labeled ‘Chicago’ was actually a map of Detroit. Can you imagine the frustration, the ineffectiveness of trying to reach your destination?”

«សូមសន្មតថា អ្នកចង់ទៅដល់ទីតាំងណាមួយនៅកណ្តាលទីក្រុង Chicago។ ផែនទីផ្លូវរបស់ទីក្រុងនេះ នឹងជួយអ្នកយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការទៅដល់គោលដៅ។ ប៉ុន្តែសន្មតថា អ្នកបានទទួលផែនទីខុស។ ដោយសារកំហុសបោះពុម្ព ផែនទីដែលស្លាកថា “Chicago” វិញ ជាផែនទីទីក្រុង Detroit។ តើអ្នកអាចស្រមៃបានទេ អារម្មណ៍ខកចិត្ត និងភាពមិនមានប្រសិទ្ធភាព ក្នុងការខិតខំទៅដល់គោលដៅរបស់អ្នក?»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey gives a practical example: if you want to reach a place in Chicago, a correct Chicago map will help. But if you mistakenly use a Detroit map labeled as Chicago, no matter how hard you try, you won’t reach your destination—and the effort becomes frustrating and ineffective.

KM: Covey ឧទាហរណ៍ថា បើអ្នកចង់ទៅដល់ទីកន្លែងមួយនៅ Chicago ផែនទីត្រឹមត្រូវនឹងជួយអ្នក។ ប៉ុន្តែបើអ្នកប្រើផែនទី Detroit ដោយគិតថាវាជា Chicago ទោះខិតខំយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកមិនអាចទៅដល់គោលដៅបានទេ ហើយការខិតខំនឹងក្លាយជារឿងខកចិត្ត និងគ្មានប្រសិទ្ធភាព។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The message is clear: effort alone is not enough. If your paradigm (map) is wrong, even strong motivation, discipline, and hard work will not produce the desired results.

KM: អត្ថន័យលាក់លៀមគឺ៖ ការខិតខំមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ។ បើ paradigm (ផែនទីគំនិត) ខុស ទោះមានការខិតខំ វិន័យ និងចិត្តរឹងមាំយ៉ាងណា ក៏លទ្ធផលនៅតែខុសដែរ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

Suppose you wanted… – hypothetical situation.
a street map… would be a great help – correct tool enables success.
given the wrong map – incorrect paradigm.
printing error – mistake not caused by the traveler.
frustration and ineffectiveness – emotional and practical cost.

KM: Covey ប្រើរូបធៀបដំណើរ ដើម្បីបង្ហាញថា បញ្ហាមិនមែននៅលើអ្នកដើរ ប៉ុន្តែនៅលើផែនទី។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

destination – place you want to reach → គោលដៅ
specific location – exact place → ទីតាំងច្បាស់លាស់
printing error – mistake in printing → កំហុសបោះពុម្ព
frustration – feeling of irritation or discouragement → ភាពខកចិត្ត
ineffectiveness – not producing results → គ្មានប្រសិទ្ធភាព

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

This passage uses:

suppose – to introduce a hypothetical example.
would be – conditional form to explain results.
rhetorical question – “Can you imagine…?” to engage the reader.

KM: ការប្រើសំណួរមិនទាមទារចម្លើយ បង្ខំឲ្យអ្នកអានគិត និងស្រមៃផ្ទាល់។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Goal] → [Correct tool] → [Wrong tool] → [Negative outcome].

KM: លំនាំនេះបង្ហាញថា “ឧបករណ៍ខុស = លទ្ធផលខុស” ទោះគោលដៅត្រឹមត្រូវក៏ដោយ។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: location, map, city, destination, error, frustration, ineffectiveness
Verbs: suppose, arrive, help, reach, imagine
Adjectives: specific, central, wrong

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This example reflects Covey’s core teaching: many people work harder and harder in life, but with the wrong paradigm. Success depends first on having the right map, not just effort.

KM: នេះជាចំណុចស្នូលរបស់ Covey៖ មនុស្សជាច្រើនខិតខំខ្លាំង តែខិតខំលើផែនទីខុស។ ជោគជ័យចាប់ផ្តើមពីការកែ paradigm មុនកែលទ្ធផល។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

reach (a destination) – arrive at → ទៅដល់

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“You might work on your behavior—you could try harder, be more diligent, double your speed. But your efforts would only succeed in getting you to the wrong place faster.”

«អ្នកអាចខិតខំលើអាកប្បកិរិយារបស់អ្នក—ព្យាយាមខ្លាំងជាងមុន មានវិន័យជាងមុន បង្កើនល្បឿនទ្វេដង។ ប៉ុន្តែការខិតខំទាំងនោះ នឹងគ្រាន់តែធ្វើឲ្យអ្នកទៅដល់កន្លែងខុស បានលឿនជាងមុនប៉ុណ្ណោះ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey warns that improving behavior alone—working harder, being faster, or more disciplined—does not guarantee success if the underlying paradigm (map) is wrong. Effort can actually accelerate failure.

KM: Covey ព្រមានថា ការកែលម្អអាកប្បកិរិយាប៉ុណ្ណោះ មិនធានាជោគជ័យទេ បើ paradigm (ផែនទីគំនិត) ខុស។ ការខិតខំអាចធ្វើឲ្យបរាជ័យកាន់តែលឿន។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The hidden message: productivity without direction is dangerous. Before optimizing effort, we must verify that our direction and assumptions are correct.

KM: អត្ថន័យលាក់លៀម៖ ផលិតភាពដោយគ្មានទិសដៅ គឺគ្រោះថ្នាក់។ មុនពង្រឹងការខិតខំ ត្រូវពិនិត្យទិសដៅ និងការសន្មត់ជាមុនសិន។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

work on your behavior – focus on actions and habits.
try harder / be more diligent – increase effort and discipline.
double your speed – move faster, optimize performance.
wrong place faster – negative outcome amplified by effort.

KM: ប្រយោគបង្ហាញថា “ល្បឿន” មិនអាចជំនួស “ទិសដៅ” បានទេ។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

behavior – actions and conduct → អាកប្បកិរិយា
diligent – careful and persistent → ខិតខំ មានវិន័យ
double – increase two times → បង្កើនទ្វេដង
succeed – achieve a result → ជោគជ័យ / សម្រេចបាន
efforts – attempts, hard work → ការខិតខំ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Modal verbs: “might,” “could” show possibility, not certainty.
Contrast: “But” introduces the surprising negative result.
Irony: success in speed leads to failure in destination.

KM: “But” បង្ហាញការប្រែទិសពីអ្វីដែលគិតថាល្អ ទៅលទ្ធផលអវិជ្ជមាន។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Increase effort] → [Increase speed] → [Faster arrival at wrong destination].

KM: លំនាំនេះបង្ហាញថា ការកែល្បឿនដោយគ្មានការកែ paradigm គឺបង្កហានិភ័យ។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: behavior, efforts, speed, place
Verbs: work, try, be, double, succeed, get
Adjectives: diligent, wrong
Adverbs: harder, faster

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This idea challenges the “work harder” culture. Covey reframes success: clarity of direction (Character/Paradigm) must precede efficiency (Personality/Behavior).

KM: វាប្រឆាំងនឹងវប្បធម៌ “ខិតខំឲ្យបានច្រើន” ដោយស្នើថា ត្រូវកែទិសដៅមុន កែល្បឿន។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

work on – try to improve → ធ្វើការលើ
get to – arrive at → ទៅដល់

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“You might work on your attitude—you could think more positively. You still wouldn’t get to the right place, but perhaps you wouldn’t care. Your attitude would be so positive, you’d be happy wherever you were.”

«អ្នកអាចខិតខំលើអាកប្បកិរិយាចិត្ត—គិតវិជ្ជមានជាងមុន។ ទោះយ៉ាងណា អ្នកនៅតែមិនទៅដល់កន្លែងត្រឹមត្រូវទេ ប៉ុន្តែប្រហែលជាអ្នកមិនខ្វល់។ ចិត្តវិជ្ជមានរបស់អ្នកខ្លាំងណាស់ ដល់ថ្នាក់អ្នកសប្បាយចិត្តនៅទីណាក៏ដោយ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey points out that changing attitude alone—thinking positively—does not correct a wrong paradigm. You may feel good emotionally, but you still won’t reach the correct destination.

KM: Covey បញ្ជាក់ថា ការកែចិត្តឲ្យវិជ្ជមានប៉ុណ្ណោះ មិនអាចកែ paradigm ខុសបានទេ។ អ្នកអាចមានអារម្មណ៍ល្អ ប៉ុន្តែមិនទៅដល់គោលដៅត្រឹមត្រូវ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The hidden message: positivity without truth can become self-deception. Feeling happy is not the same as being effective or right.

KM: អត្ថន័យលាក់លៀមគឺ៖ វិជ្ជមានដោយគ្មានការពិត អាចក្លាយជាការបន្លំខ្លួនឯង។ សប្បាយចិត្ត មិនស្មើនឹងត្រឹមត្រូវ ឬមានប្រសិទ្ធភាពទេ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

work on your attitude – focus on mindset and emotions.
think more positively – cultivate optimism.
wouldn’t get to the right place – direction remains wrong.
wouldn’t care – emotional comfort replaces correction.
happy wherever you were – contentment without progress.

KM: Covey ប្រាប់ថា អារម្មណ៍ល្អអាចលាក់បាំងបញ្ហាទិសដៅបាន។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

attitude – mindset or outlook → ចិត្តស្ថានភាព
positively – in an optimistic way → វិជ្ជមាន
wouldn’t care – not be concerned → មិនខ្វល់
wherever – any place → នៅទីណាក៏ដោយ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Modal verbs (“might,” “could,” “would”) show hypothetical outcomes.
Contrast between emotional state and actual result.
Irony: happiness without correctness.

KM: វេយ្យាករណ៍បង្ហាញស្ថានភាពសន្មត់ ដើម្បីបញ្ជាក់លទ្ធផលអវិជ្ជមាន។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Positive attitude] → [No correction of direction] → [Emotional comfort without achievement].

KM: លំនាំនេះបង្ហាញថា វិជ្ជមានតែមួយ មិនអាចជំនួសការកែ paradigm បានទេ។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: attitude, place
Verbs: work, think, get, care, be
Adjectives: positive, right
Adverbs: positively, wherever

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This passage critiques extreme “positive thinking” culture. Covey argues that optimism must be grounded in truth, values, and correct paradigms—not used to avoid reality.

KM: Covey មិនបដិសេធវិជ្ជមានទេ ប៉ុន្តែព្រមានអំពីវិជ្ជមានដែលគ្មានគោលការណ៍ និងការពិត។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

work on – try to improve → ធ្វើការលើ
get to – arrive at → ទៅដល់

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“The point is, you’d still be lost. The fundamental problem has nothing to do with your behavior or your attitude. It has everything to do with having a wrong map.”

«ចំណុចសំខាន់គឺ អ្នកនៅតែបាត់ទិសដៅដដែល។ បញ្ហាមូលដ្ឋានមិនពាក់ព័ន្ធនឹងអាកប្បកិរិយា ឬចិត្តស្ថានភាពរបស់អ្នកទេ។ វាពាក់ព័ន្ធទាំងស្រុងនឹងការមាន “ផែនទីខុស”។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey concludes the analogy by stating that regardless of effort or mindset, you remain lost if your paradigm is wrong. The true issue is not behavior or attitude, but an incorrect internal map.

KM: Covey សរុបថា មិនថាខិតខំ ឬគិតវិជ្ជមានយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកនៅតែបាត់ផ្លូវ បើ paradigm ខុស។ បញ្ហាពិតមិនមែនអាកប្បកិរិយា ឬចិត្តទេ ប៉ុន្តែជាផែនទីក្នុងខ្លួនដែលខុស។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The deeper lesson: lasting effectiveness requires a paradigm shift. Fixing surface-level behaviors or emotions without correcting underlying assumptions guarantees continued failure.

KM: អត្ថន័យជ្រាលជ្រៅគឺ ត្រូវ “កែ paradigm” មុន។ ការកែអាកប្បកិរិយា ឬអារម្មណ៍ដោយមិនកែការសន្មត់មូលដ្ឋាន នឹងនាំឲ្យបរាជ័យបន្ត។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

you’d still be lost – outcome remains unchanged.
fundamental problem – root cause, not symptoms.
nothing to do with behavior or attitude – surface fixes rejected.
everything to do with a wrong map – paradigm identified as the cause.

KM: ប្រយោគនេះបញ្ជាក់ថា បញ្ហាគឺ “ទិសដៅ” មិនមែន “ល្បឿន” ឬ “អារម្មណ៍” ទេ។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

lost – without direction → បាត់ទិស
fundamental – basic, core → មូលដ្ឋាន
attitude – mindset → ចិត្តស្ថានភាព
map (figurative) – paradigm → ផែនទីគំនិត

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Contrastive emphasis: “nothing to do with…” vs. “everything to do with…”
Definitive tone: removes ambiguity and clarifies the root cause.

KM: រចនាសម្ព័ន្ធនេះធ្វើឲ្យសារៈសំខាន់ច្បាស់ និងមិនអាចច្រឡំបាន។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Result stated] → [False causes eliminated] → [True cause identified].

KM: លំនាំនេះសមស្របសម្រាប់សរសេរសេចក្តីសន្និដ្ឋាន ឬចំណុចស្នូល។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: point, problem, behavior, attitude, map
Verbs: be, have, do
Adjectives: fundamental, wrong
Adverbs: still

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This statement anchors Covey’s Inside-Out approach: true change begins by correcting paradigms (Character) before optimizing behavior or attitude (Personality).

KM: នេះជាចំណុចមូលដ្ឋាននៃ Inside-Out — កែគំនិតមូលដ្ឋានសិន មុនកែអាកប្បកិរិយា។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

No true phrasal verbs here; emphasis is on contrastive structures.

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“If you have the right map of Chicago, then diligence becomes important, and when you encounter frustrating obstacles along the way, then attitude can make a real difference. But the first and most important requirement is the accuracy of the map.”

«បើអ្នកមានផែនទីត្រឹមត្រូវនៃទីក្រុង Chicago នោះការខិតខំ (diligence) ក្លាយជារឿងសំខាន់ ហើយពេលជួបឧបសគ្គដែលធ្វើឲ្យខកចិត្ត តាមផ្លូវទៅ គំនិតចិត្ត (attitude) អាចធ្វើឲ្យមានភាពខុសគ្នាពិតប្រាកដ។ ប៉ុន្តែតម្រូវការដំបូង និងសំខាន់បំផុត គឺភាពត្រឹមត្រូវនៃផែនទី។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey clarifies the sequence: once the paradigm (map) is correct, effort and attitude truly matter. Hard work and positivity help only after direction is right. Accuracy of the map comes first.

KM: Covey បញ្ជាក់លំដាប់ជំហាន៖ ពេល paradigm (ផែនទី) ត្រឹមត្រូវ ការខិតខំ និងចិត្តវិជ្ជមាន才មានអត្ថន័យ។ ការត្រឹមត្រូវនៃផែនទីត្រូវមកជាមុនគេ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The lesson balances earlier warnings: Covey does not reject diligence or positive attitude. He places them in proper order—tools that work only when guided by a true paradigm.

KM: អត្ថន័យលាក់លៀមគឺ Covey មិនបដិសេធការខិតខំ ឬវិជ្ជមានទេ ប៉ុន្តែដាក់វានៅទីតាំងត្រឹមត្រូវ—ជាឧបករណ៍ក្រោយពីមានផែនទីត្រឹមត្រូវ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

If you have the right map – correct paradigm.
diligence becomes important – effort now pays off.
attitude can make a real difference – mindset helps overcome obstacles.
first and most important requirement – priority is accuracy.

KM: ប្រយោគបង្ហាញលំដាប់អាទិភាព៖ ផែនទី → ការខិតខំ → ចិត្តស្ថានភាព។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

diligence – careful, persistent effort → ការខិតខំ មានវិន័យ
obstacles – difficulties or barriers → ឧបសគ្គ
accuracy – correctness, precision → ភាពត្រឹមត្រូវ
requirement – necessary condition → តម្រូវការ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Conditional structure: “If…, then…” establishes cause and effect.
Contrast marker: “But” highlights priority.

KM: “If… then…” ជួយបង្ហាញលទ្ធផលដែលអាស្រ័យលើលក្ខខណ្ឌ។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Correct paradigm] → [Effort matters] → [Attitude helps] → [Priority reaffirmed].

KM: លំនាំនេះសមស្របសម្រាប់បង្ហាញលំដាប់ត្រឹមត្រូវនៃជោគជ័យ។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: map, diligence, obstacles, attitude, requirement, accuracy
Verbs: have, become, encounter, make, is
Adjectives: right, frustrating, important, first, most important

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This completes Covey’s paradigm lesson: effectiveness is not anti-effort or anti-optimism; it is pro-principle. Get the principles right, then work hard and stay positive.

KM: នេះជាសេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖ កែគោលការណ៍មុន បន្ទាប់មកខិតខំ និងរក្សាវិជ្ជមាន។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

No true phrasal verbs; emphasis is on conditional logic and priority.

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“Each of us has many, many maps in our head, which can be divided into two main categories: maps of the way things are, or realities, and maps of the way things should be, or values. We interpret everything we experience through these mental maps. We seldom question their accuracy; we’re usually even unaware that we have them. We simply assume that the way we see things is the way they really are or the way they should be.”

«មនុស្សរាល់គ្នាមានផែនទីជាច្រើននៅក្នុងក្បាល ដែលអាចបែងចែកជាពីរប្រភេទធំៗ៖ ផែនទីនៃអ្វីដែលមានស្រាប់ ឬ “ការពិត” និងផែនទីនៃអ្វីដែលគួរតែមាន ឬ “តម្លៃ”។ យើងបកស្រាយបទពិសោធន៍ទាំងអស់តាមរយៈផែនទីគំនិតទាំងនេះ។ យើងកម្រតែសួរអំពីភាពត្រឹមត្រូវរបស់វា ហើយជាញឹកញាប់យើងសូម្បីតែមិនដឹងថាវាមានស្រាប់ផង។ យើងគ្រាន់តែសន្មតថា របៀបដែលយើងឃើញរឿងរ៉ាវ គឺជារបៀបដែលវាពិតប្រាកដ ឬគួរតែជាយ៉ាងនោះ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey explains that everyone carries multiple internal “maps.” Some describe reality (what is), while others express values (what should be). We filter all experiences through these maps and rarely question whether they are accurate.

KM: Covey ពន្យល់ថា មនុស្សម្នាក់ៗមានផែនទីគំនិតជាច្រើន។ ខ្លះពិពណ៌នាអំពីការពិត (អ្វីដែលមាន) ខ្លះបង្ហាញអំពីតម្លៃ (អ្វីដែលគួរតែមាន) ហើយយើងបកស្រាយបទពិសោធន៍ទាំងអស់តាមរយៈវា។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The insight: conflict and misunderstanding often arise because people operate from different maps—different beliefs about what is true and what is right. Growth begins when we examine and update these assumptions.

KM: អត្ថន័យជ្រាលជ្រៅគឺ ជម្លោះកើតឡើង ព្រោះមនុស្សមានផែនទីខុសៗគ្នា—ទាំងអំពីការពិត និងអំពីតម្លៃ។ ការរីកចម្រើនចាប់ផ្តើមពីការពិនិត្យផែនទីទាំងនេះ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

many maps in our head – multiple mental models.
the way things are (realities) – beliefs about facts.
the way things should be (values) – beliefs about ideals.
interpret everything – all experiences are filtered.
seldom question – rarely examined.
assume – taken as truth without proof.

KM: Covey បំបែកផែនទីជា “ការពិត” និង “តម្លៃ” ដើម្បីបង្ហាញប្រភពនៃការយល់ឃើញ។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

reality – what actually exists → ការពិត
values – beliefs about what is important → តម្លៃ
interpret – explain meaning → បកស្រាយ
accuracy – correctness → ភាពត្រឹមត្រូវ
assume – accept without question → សន្មត់

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Relative clauses (“which can be divided…”) add explanation.
Parallel structure: “the way things are / the way things should be.”
Present simple shows general truth.

KM: ការប្រើរចនាសម្ព័ន្ធស្មើគ្នា ធ្វើឲ្យការប្រៀបធៀបច្បាស់។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Many maps identified] → [Two categories defined] → [How we use them] → [Why we don’t question them].

KM: លំនាំនេះបង្ហាញពីការពន្យល់ពីមូលដ្ឋានទៅការយល់ឃើញប្រចាំថ្ងៃ។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: maps, head, categories, realities, values, accuracy, way
Verbs: have, divide, interpret, question, assume, see
Adjectives: many, main, mental
Adverbs: seldom, usually

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This idea underpins paradigm shifts: to change results, we must examine both our beliefs about reality and our values about what should be. Leadership and personal growth start with awareness.

KM: ការផ្លាស់ប្ដូរ paradigm ចាប់ផ្តើមពីការយល់ដឹងអំពីការពិត និងតម្លៃដែលយើងកាន់កាប់។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

No true phrasal verbs; focus is on conceptual distinctions.

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“And our attitudes and behaviors grow out of those assumptions. The way we see things is the source of the way we think and the way we act.”

«ហើយចិត្តស្ថានភាព និងអាកប្បកិរិយារបស់យើង កើតចេញពីការសន្មត់ទាំងនោះ។ របៀបដែលយើងឃើញរឿងរ៉ាវ គឺជាប្រភពនៃរបៀបដែលយើងគិត និងរបៀបដែលយើងធ្វើ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey explains the causal chain of human behavior: assumptions shape perception; perception shapes thinking; thinking shapes action. Attitudes and behaviors are outcomes, not starting points.

KM: Covey ពន្យល់ពីខ្សែសង្វាក់មូលហេតុ៖ ការសន្មត់ → ការយល់ឃើញ → ការគិត → ការធ្វើ។ ចិត្តស្ថានភាព និងអាកប្បកិរិយា គឺជាលទ្ធផល មិនមែនជាចំណុចចាប់ផ្តើមទេ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The deeper insight: lasting change cannot come from forcing behavior or attitude. It must come from examining and correcting the assumptions that shape how we see the world.

KM: អត្ថន័យជ្រាលជ្រៅគឺ ការផ្លាស់ប្ដូរដែលនៅយូរ មិនអាចកើតពីការបង្ខំអាកប្បកិរិយា ឬចិត្តស្ថានភាពទេ ប៉ុន្តែពីការកែការសន្មត់មូលដ្ឋាន។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

grow out of – originate from; develop from.
assumptions – taken-for-granted beliefs.
the way we see things – perception/paradigm.
source – root cause.
the way we think and act – cognition and behavior.

KM: Covey បង្ហាញថា “ការមើល” ជាឫសគល់នៃ “ការគិត” និង “ការធ្វើ”។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

assumption – belief accepted without proof → ការសន្មត់
attitude – mental outlook → ចិត្តស្ថានភាព
behavior – actions → អាកប្បកិរិយា
source – origin → ប្រភព

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Present simple expresses universal truth.
Metaphorical verb: “grow out of” indicates development.
Parallel structure: “the way we see… the way we think… the way we act.”

KM: រចនាសម្ព័ន្ធស្មើគ្នា បង្កើតការយល់ច្បាស់ និងចងចាំងាយ។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Assumptions] → [Perception] → [Thinking] → [Action].

KM: លំនាំនេះជាស្នូលនៃ Inside-Out philosophy។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: attitudes, behaviors, assumptions, way, source
Verbs: grow, see, think, act, is
Adjectives: our

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This statement anchors Covey’s Inside-Out change model: to improve results, leaders must address paradigms (Character) before techniques (Personality).

KM: នេះជាគន្លងដឹកនាំ Inside-Out៖ កែលទ្ធផលដោយកែគំនិតមូលដ្ឋានជាមុន។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

grow out of – originate from → កើតចេញពី

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“Before going any further, I invite you to have an intellectual and emotional experience. Take a few seconds and just look at the picture on the opposite page.”

«មុននឹងបន្តទៅមុខទៀត ខ្ញុំអញ្ជើញអ្នកឲ្យមានបទពិសោធន៍ទាំងផ្នែកបញ្ញា និងអារម្មណ៍។ សូមចំណាយពេលបន្តិច ហើយគ្រាន់តែមើលរូបភាពនៅទំព័រផ្ទុយ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey pauses the discussion and invites the reader to engage both the mind and the emotions by simply observing an image. This prepares the reader for a direct experience rather than a purely logical explanation.

KM: Covey ឈប់ការពន្យល់បន្តិច ហើយអញ្ជើញអ្នកអានឲ្យប្រើទាំងគំនិត និងអារម្មណ៍ ដោយគ្រាន់តែមើលរូបភាពមួយ។ វាជាការរៀបចំចិត្ត មុនចូលទៅកាន់បទពិសោធន៍ផ្ទាល់។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The hidden intent is to demonstrate paradigms experientially. By asking you to look first, Covey sets up a moment where perception—not argument—reveals how paradigms work.

KM: អត្ថន័យលាក់លៀមគឺ Covey ចង់ឲ្យអ្នក “ឃើញ” paradigm ជាបទពិសោធន៍ មិនមែនត្រឹមតែយល់តាមទ្រឹស្តីទេ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

Before going any further – pause and reset attention.
I invite you – gentle, non-commanding tone.
intellectual and emotional experience – engages both mind and feelings.
take a few seconds – slow down; be present.
just look – observe without analysis.

KM: Covey បង្ខំឲ្យអ្នកអានបញ្ឈប់ការគិតវិភាគ ហើយចាប់ផ្តើមសង្កេត។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

invite – ask politely → អញ្ជើញ
intellectual – related to thinking → ផ្នែកបញ្ញា
emotional – related to feelings → ផ្នែកអារម្មណ៍
opposite page – facing page → ទំព័រផ្ទុយ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Imperative phrases: “Take a few seconds,” “just look.”
Softening language: “I invite you” reduces resistance.

KM: រចនាសម្ព័ន្ធបញ្ជាដោយសុភាព បង្កើតការយល់ព្រមពីអ្នកអាន។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Pause] → [Invitation] → [Experience defined] → [Simple action].

KM: លំនាំនេះបង្កើតសភាពផ្លូវចិត្តសម្រាប់ការរៀនតាមបទពិសោធន៍។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: experience, seconds, picture, page
Verbs: invite, have, take, look
Adjectives: intellectual, emotional, opposite
Adverbs: just

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

This reflects experiential learning: understanding comes not only from explanation but from perception. Covey prepares the reader for a paradigm-shifting visual exercise.

KM: នេះជាវិធីសាស្ត្ររៀនតាមបទពិសោធន៍ ដែលធ្វើឲ្យការយល់ឃើញផ្លាស់ប្ដូរបានយ៉ាងខ្លាំង។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

No phrasal verbs; focus is on invitation and observation.

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“Now look at the picture on page 34 and carefully describe what you see.”

«ឥឡូវ សូមមើលរូបភាពនៅទំព័រ ៣៤ ហើយពិពណ៌នាអំពីអ្វីដែលអ្នកឃើញ ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey invites the reader to observe an image and objectively describe it, without interpretation or judgment.

KM: Covey អញ្ជើញអ្នកអានឲ្យមើលរូបភាព ហើយពិពណ៌នាអ្វីដែលឃើញ ដោយមិនបញ្ចូលការវាយតម្លៃ ឬការបកស្រាយជាមុន។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The hidden purpose is to reveal how perception works: different people can look at the same picture and see very different things.

KM: គោលបំណងលាក់លៀមគឺ បង្ហាញថា “ការយល់ឃើញ” ខុសគ្នា៖ មនុស្សផ្សេងៗអាចមើលរូបភាពដូចគ្នា ប៉ុន្តែឃើញខុសគ្នា។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

Now look at the picture – directs attention.
on page 34 – specific reference.
carefully describe – emphasizes accuracy and awareness.
what you see – perception, not interpretation.

KM: Covey បញ្ជាក់ឲ្យ “មើល” មុន “បកស្រាយ”។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

carefully – with attention → ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន
describe – say what is seen → ពិពណ៌នា
picture – image → រូបភាព

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Imperative form (“look,” “describe”) gives instructions.
Adverb “carefully” modifies the verb “describe.”

KM: ទម្រង់បញ្ជា ត្រូវបានប្រើ ដើម្បីជំរុញបទពិសោធន៍ផ្ទាល់។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Look at [object] and describe what you see.

KM: លំនាំនេះប្រើសម្រាប់ការបណ្តុះការយល់ឃើញ និងការប្រុងប្រយ័ត្ន។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Verbs: look, describe, see
Nouns: picture, page
Adverb: carefully

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This exercise is commonly used in leadership training to demonstrate paradigm differences and perception bias.

KM: លំហាត់បែបនេះ ត្រូវបានប្រើញឹកញាប់ ក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលមេដឹកនាំ ដើម្បីបង្ហាញពីភាពខុសគ្នានៃ “paradigm”។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

EN: No phrasal verbs appear in this sentence.

KM: មិនមានកិរិយាសម្ងាត់នៅទីនេះទេ។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“Do you see a woman? How old would you say she is? What does she look like? What is she wearing? In what kind of roles do you see her?”

«តើអ្នកឃើញស្ត្រីម្នាក់ទេ? អ្នកនឹងនិយាយថា គាត់មានអាយុប៉ុន្មាន? គាត់មើលទៅដូចម្តេច? គាត់ស្លៀកពាក់អ្វី? ហើយអ្នកឃើញគាត់នៅក្នុងតួនាទីប្រភេទណា?»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey asks a series of probing questions to draw out the reader’s interpretation of the image.

KM: Covey សួរសំណួរជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីទាញយកការបកស្រាយ និងការយល់ឃើញរបស់អ្នកអានចំពោះរូបភាព។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: These questions expose how quickly we move from observation to judgment—assigning age, personality, and social roles based on limited visual data.

KM: សំណួរទាំងនេះបង្ហាញថា មនុស្សយើងផ្លាស់ពី “មើល” ទៅ “វាយតម្លៃ” យ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយផ្អែកលើព័ត៌មានតិចតួច។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

Do you see a woman? – identification.
How old would you say she is? – age judgment.
What does she look like? – appearance.
What is she wearing? – clothing details.
In what kind of roles…? – social assumptions.

KM: សំណួរត្រូវបានរៀបចំពីការសង្កេតធម្មតា ទៅការសន្មត់សង្គម។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

role – social function or position → តួនាទី
wearing – dressed in → ស្លៀកពាក់
look like – appear → មើលទៅដូច

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Question forms encourage reflection.
Modal phrase “would you say” softens judgment.

KM: “would you say” បង្ហាញថា វាជាការយល់ឃើញផ្ទាល់ មិនមែនជាការពិតដាច់ខាត។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Do you see…? What does… look like? In what kind of roles…?

KM: លំនាំសំណួរនេះប្រើសម្រាប់បង្ហាញការយល់ឃើញ និងអភិប្បាយការសន្មត់។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: woman, roles, kind
Verbs: see, say, look, wear
Pronouns: you, she

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: The exercise highlights stereotyping and unconscious bias—key issues in leadership, parenting, and communication.

KM: លំហាត់នេះបង្ហាញអំពី stereotyping និងការរើសអើងដោយមិនដឹងខ្លួន ដែលសំខាន់ណាស់សម្រាប់មេដឹកនាំ និងមាតាបិតា។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

look like – appear → មើលទៅដូច

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“You probably would describe the woman in the second picture to be about 25 years old—very lovely, rather fashionable with a petite nose and a demure presence. If you were a single man you might like to take her out. If you were in retailing, you might hire her as a fashion model.”

«អ្នកប្រហែលជានឹងពិពណ៌នាស្ត្រីនៅក្នុងរូបទីពីរថា មានអាយុប្រហែល ២៥ ឆ្នាំ—ស្អាតខ្លាំង សម័យទំនើប មានច្រមុះតូច និងមានសភាពសុភាពរាបសារ។ បើអ្នកជាបុរសនៅលីវ អ្នកអាចចង់អញ្ជើញគាត់ចេញទៅក្រៅ។ បើអ្នកធ្វើការផ្នែកលក់រាយ អ្នកអាចជួលគាត់ធ្វើជាម៉ូដែលសម្លៀកបំពាក់។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey illustrates how people quickly form detailed judgments—about age, attractiveness, personality, and even social or professional roles—based on what they think they see.

KM: Covey បង្ហាញថា មនុស្សអាចបង្កើតការវាយតម្លៃលម្អិតយ៉ាងឆាប់រហ័ស—អំពីអាយុ ភាពស្អាត អត្តចរិត និងតួនាទីសង្គម ឬអាជីព—ដោយផ្អែកលើអ្វីដែលពួកគេគិតថា “ឃើញ”។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The deeper message is that perception drives assumption. From a single image, we project desires, preferences, and professional decisions—often without realizing it.

KM: អត្ថន័យជ្រៅគឺ ការយល់ឃើញជំរុញការសន្មត់។ ពីរូបភាពតែមួយ យើងអាចបញ្ចេញចំណង់ចំណូលចិត្ត និងសេចក្តីសម្រេចចិត្តអាជីព ដោយមិនដឹងខ្លួន។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

describe the woman… about 25 years old – age estimation.
very lovely, rather fashionable – attractiveness and style judgment.
petite nose and a demure presence – fine-detail assumptions.
If you were a single man… – personal projection.
If you were in retailing… – professional projection.

KM: ប្រយោគបង្ហាញការផ្លាស់ពី “ការមើល” ទៅ “ការសន្មត់” និង “ការសម្រេចចិត្ត”។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

fashionable – stylish, modern → ទាន់សម័យ
petite – small and delicate → តូចស្រស់
demure – modest, reserved → សុភាពរាបសារ
retailing – selling goods to consumers → ពាណិជ្ជកម្មលក់រាយ

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Conditional sentences (“If you were… you might…”) show hypothetical thinking.
Modal verb “might” expresses possibility, not certainty.

KM: “might” បង្ហាញថា ការវាយតម្លៃទាំងនេះ គ្រាន់តែជាការសន្មត់ មិនមែនការពិត។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

If you were [role], you might [assumption/action].

KM: លំនាំនេះប្រើសម្រាប់បង្ហាញការគិតបែបសន្មត់ និងការព្យាករណ៍។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: woman, picture, presence, man, retailing, model
Adjectives: lovely, fashionable, petite, demure
Verbs: describe, like, take, hire
Modals: would, might

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This reflects how society often links appearance with value, desirability, and opportunity—an important leadership lesson about bias.

KM: នេះបង្ហាញពីរបៀបដែលសង្គមភ្ជាប់រូបរាងទៅនឹងតម្លៃ និងឱកាស ដែលជាបទបង្ហាញសំខាន់អំពីអំពើលម្អៀងក្នុងការដឹកនាំ។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

take her out – go on a date → អញ្ជើញចេញទៅក្រៅ

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“But what if I were to tell you that you’re wrong? What if I said this picture is of a woman in her 60’s or 70’s who looks sad, has a huge nose, and is certainly no model. She’s someone you probably would help across the street.”

«ប៉ុន្តែបើខ្ញុំប្រាប់អ្នកថា អ្នកយល់ខុសវិញលើកលែង? បើខ្ញុំនិយាយថា រូបនេះជារូបស្ត្រីអាយុប្រហែល ៦០ ឬ ៧០ ឆ្នាំ ដែលមើលទៅសោកសៅ មានច្រមុះធំ ហើយមិនមែនជាម៉ូដែលឡើយ។ គាត់គឺជាមនុស្សម្នាក់ ដែលអ្នកប្រហែលជាចង់ជួយដឹកឆ្លងផ្លូវ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey deliberately overturns the reader’s earlier assumptions by presenting a completely opposite interpretation of the same image.

KM: Covey បំផ្លាញការសន្មត់មុនរបស់អ្នកអាន ដោយផ្តល់ការបកស្រាយផ្ទុយស្រឡះ ចំពោះរូបភាពដូចគ្នា។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The shock comes from realizing that our confident judgments can be completely wrong. The picture didn’t change—only our paradigm did.

KM: ភាពភ្ញាក់ផ្អើលកើតឡើង ពេលយើងដឹងថា ការវាយតម្លៃដែលយើងជឿជាក់ អាចខុសទាំងស្រុង។ រូបភាពមិនបានផ្លាស់ប្តូរទេ មានតែ “paradigm” របស់យើងប៉ុណ្ណោះ។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

what if I were to tell you… – rhetorical challenge.
you’re wrong – direct confrontation of assumptions.
woman in her 60’s or 70’s – age reversal.
looks sad, has a huge nose – opposite descriptors.
help across the street – compassion-based role.

KM: Covey ប្រែការយល់ឃើញពី “គួរឱ្យទាក់ទាញ” ទៅជា “គួរឱ្យអាណិត និងគួរជួយ”។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

what if – used to introduce a hypothetical challenge → បើសិនជា
certainly – without doubt → ជាក់ជាមិនខាន
sad – unhappy → សោកសៅ
huge – very large → ធំខ្លាំង

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Second conditional: “What if I were…” expresses an imagined scenario.
Contrast is used to force reevaluation.

KM: “were” ត្រូវបានប្រើ ដើម្បីបង្ហាញស្ថានភាពសន្មត់ មិនមែនការពិត។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

What if I were to tell you that…?

KM: លំនាំនេះប្រើសម្រាប់បង្កើត “paradigm shift” តាមរយៈការភ្ញាក់ផ្អើល។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: woman, picture, nose, model, street
Adjectives: wrong, sad, huge
Verbs: tell, said, looks, has, help

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This moment demonstrates how stereotypes collapse under new information, a key lesson for leadership, parenting, and empathy.

KM: ចំណុចនេះបង្ហាញថា stereotype អាចរលាយភ្លាមៗ ពេលមានព័ត៌មានថ្មី—ជាមេរៀនសំខាន់សម្រាប់មេដឹកនាំ និងមនុស្សធម៌។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

help across (someone across the street) – assist someone safely crossing → ជួយដឹកឆ្លងផ្លូវ

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“Who’s right? Look at the picture again. Can you see the old woman? If you can’t, keep trying. Can you see her big hook nose? Her shawl?”

«អ្នកណាត្រឹមត្រូវ? សូមមើលរូបភាពម្តងទៀត។ តើអ្នកអាចឃើញស្ត្រីចាស់ម្នាក់ទេ? បើមិនទាន់ឃើញ សូមព្យាយាមបន្ត។ តើអ្នកអាចឃើញច្រមុះវែងកោងរបស់គាត់ទេ? ក្រណាត់សំពត់ (shawl) របស់គាត់ទេ?»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey challenges the reader to re-examine the same picture and asks whether they can now see the alternative image: an old woman.

KM: Covey ប្រឈមមុខអ្នកអានឲ្យមើលរូបភាពដដែលម្ដងទៀត ហើយសួរថា តើពេលនេះអាចឃើញ “ស្ត្រីចាស់” ដែលលាក់នៅក្នុងរូបបានឬទេ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The key insight is that both interpretations can be correct. What determines what we see is not the picture, but our paradigm.

KM: ចំណុចសំខាន់គឺ ការបកស្រាយទាំងពីរអាចត្រឹមត្រូវ។ អ្វីដែលកំណត់អ្វីដែលយើងឃើញ មិនមែនជារូបភាពទេ ប៉ុន្តែជាគំនិតកែវភ្នែក (paradigm) របស់យើង។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

Who’s right? – questions absolute correctness.
Look at the picture again – encourages re-observation.
Can you see the old woman? – invites paradigm shift.
keep trying – persistence in perception.
hook nose… shawl – specific visual cues.

KM: Covey ប្រើសំណួរ ដើម្បីបំបែកការជាប់គាំងនៃការយល់ឃើញដើម។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

hook nose – curved, hooked nose → ច្រមុះកោងវែង
shawl – cloth worn over shoulders → ក្រណាត់សំពត់ / ក្រណាត់គ្របស្មា
keep trying – persist → ព្យាយាមបន្ត

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Short questions create emphasis and reflection.
Imperatives (“Look,” “keep trying”) guide action.

KM: ប្រយោគខ្លីៗ បង្កើតភាពចាប់អារម្មណ៍ និងការគិតឡើងវិញ។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Can you see…? If you can’t, keep trying.

KM: លំនាំនេះប្រើសម្រាប់ជំរុញការយល់ឃើញថ្មី។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: picture, woman, nose, shawl
Verbs: look, see, try, keep
Pronouns: who, you, her

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This classic illusion is widely used in psychology and leadership training to show that people can sincerely disagree and still both be “right.”

KM: រូបល្បិចនេះ ត្រូវបានប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយ ក្នុងចិត្តវិទ្យា និងការបណ្តុះមេដឹកនាំ ដើម្បីបង្ហាញថា មនុស្សអាចខុសគ្នា តែទាំងពីរនៅតែអាច “ត្រឹមត្រូវ”។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

keep trying – continue effort → ព្យាយាមបន្ត

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“If you and I were talking face to face, we could discuss the picture. You could describe what you see to me, and I could talk to you about what I see. We could continue to communicate until you clearly showed me what you see in the picture and I clearly showed you what I see.”

«បើអ្នក និងខ្ញុំនិយាយគ្នាមុខទល់មុខ យើងអាចពិភាក្សាអំពីរូបភាពនេះបាន។ អ្នកអាចពិពណ៌នាអ្វីដែលអ្នកឃើញឲ្យខ្ញុំស្តាប់ ហើយខ្ញុំក៏អាចនិយាយអំពីអ្វីដែលខ្ញុំឃើញឲ្យអ្នកស្តាប់ដែរ។ យើងអាចបន្តការទំនាក់ទំនង រហូតដល់អ្នកអាចបង្ហាញឲ្យខ្ញុំយល់ច្បាស់អំពីអ្វីដែលអ្នកឃើញ ហើយខ្ញុំក៏អាចបង្ហាញឲ្យអ្នកយល់ច្បាស់អំពីអ្វីដែលខ្ញុំឃើញដែរ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey explains that open, face-to-face dialogue allows people with different perceptions to fully understand each other’s viewpoints.

KM: Covey ពន្យល់ថា ការសន្ទនាបើកចំហ មុខទល់មុខ អាចជួយឲ្យមនុស្សដែលមានការយល់ឃើញខុសគ្នា យល់គ្នាបានយ៉ាងពេញលេញ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The deeper meaning is that understanding does not come from arguing who is right, but from patient communication until both perspectives are visible.

KM: អត្ថន័យជ្រៅគឺ ការយល់គ្នាមិនមកពីការឈ្លោះថា អ្នកណាត្រឹមត្រូវទេ ប៉ុន្តែមកពីការប្រាស្រ័យទាក់ទងដោយអត់ធ្មត់ រហូតដល់ទស្សនៈទាំងពីរត្រូវបានបង្ហាញច្បាស់។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

face to face – direct, personal interaction.
describe what you see – express perception.
talk to you about what I see – share a different view.
continue to communicate – ongoing dialogue.
clearly showed me / showed you – mutual clarity.

KM: ប្រយោគនេះបង្ហាញដំណើរការពីការប្រាស្រ័យទាក់ទង ទៅការយល់ច្បាស់រវាងមនុស្សពីរនាក់។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

face to face – in person → មុខទល់មុខ
discuss – talk about → ពិភាក្សា
communicate – exchange meaning → ទំនាក់ទំនង / ប្រាស្រ័យទាក់ទង
clearly – in an understandable way → យ៉ាងច្បាស់

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Second conditional (“If you and I were…”) shows a hypothetical situation.
Parallel structure (“you could… and I could…”) emphasizes equality.

KM: រចនាសម្ព័ន្ធស្មើគ្នា បង្ហាញថា ទស្សនៈទាំងពីរមានតម្លៃស្មើគ្នា។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

If [people] were talking…, they could communicate until understanding is shared.

KM: លំនាំនេះប្រើសម្រាប់បង្ហាញថា ការយល់គ្នាត្រូវការពេល និងការប្រាស្រ័យទាក់ទង។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: picture, communication
Verbs: talk, discuss, describe, see, communicate, show
Adverbs: clearly

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This idea forms the foundation of empathetic listening and “seek first to understand,” a core principle in effective leadership.

KM: គំនិតនេះជាគ្រឹះនៃការស្តាប់ដោយអាណិតអាសូរ និងគោលការណ៍ “ស្វែងយល់ជាមុន” ក្នុងការដឹកនាំប្រសិទ្ធភាព។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

talk about – discuss → និយាយអំពី
show (someone) – make clear → បង្ហាញឲ្យយល់

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“Because we can’t do that, turn to page 53 and study the picture there and then look at this picture again. Can you see the old woman now? It’s important that you see her before you continue reading.”

«ព្រោះយើងមិនអាចធ្វើបែបនោះបាន សូមត្រឡប់ទៅទំព័រ ៥៣ ហើយសិក្សារូបភាពនៅទីនោះ បន្ទាប់មកមកមើលរូបនេះម្តងទៀត។ តើឥឡូវអ្នកអាចឃើញស្ត្រីចាស់ម្នាក់ទេ? វាសំខាន់ណាស់ដែលអ្នកត្រូវឃើញគាត់ មុននឹងបន្តអានទៅមុខ។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey gives a practical instruction to help the reader shift perception by using a reference image before re-examining the original picture.

KM: Covey ផ្តល់ការណែនាំជាក់ស្តែង ដើម្បីជួយឲ្យអ្នកអានផ្លាស់ប្តូរការយល់ឃើញ ដោយយករូបភាពជំនួយមកប្រៀបធៀប មុនពេលមើលរូបដើមឡើងវិញ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The key message is that understanding sometimes requires guidance. Once the paradigm shifts, what was invisible becomes obvious.

KM: សារៈសំខាន់គឺ ការយល់ដឹងពេលខ្លះត្រូវការការណែនាំ។ ពេល paradigm ផ្លាស់ប្តូរ អ្វីដែលមិនឃើញពីមុន នឹងក្លាយជារឿងច្បាស់។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

Because we can’t do that – limitation acknowledged.
turn to page 53 – clear instruction.
study the picture – careful observation.
look at this picture again – re-examination.
important that you see her – prerequisite for progress.

KM: Covey បង្ហាញថា ការមើលម្តងទៀតក្រោយមានការណែនាំ អាចបង្កើតការយល់ថ្មី។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

study – examine carefully → សិក្សា / មើលយ៉ាងម៉ត់ចត់
turn to – go to a page → បើកទៅ
continue – go on → បន្ត
important – necessary → សំខាន់

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Imperatives (“turn,” “study,” “look”) guide the reader step by step.
Subordinate clause explains reason (“Because we can’t do that…”).

KM: រចនាសម្ព័ន្ធបញ្ជា បង្ហាញដំណើរការរៀនតាមជំហាន។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

Because [limitation], do [instruction], then [re-observe].

KM: លំនាំនេះបង្ហាញថា ការយល់ថ្មី ត្រូវការដំណើរការនិងលំដាប់។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: page, picture, woman
Verbs: turn, study, look, see, continue
Adjectives: important

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This reflects experiential learning: insight comes not from explanation alone, but from seeing for oneself.

KM: នេះជាការរៀនតាមបទពិសោធន៍ ដែល Covey ជឿថា ការយល់ពិត មកពីការមើលឃើញដោយខ្លួនឯង។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

turn to – go to (a page) → បើកទៅ
look at – observe → មើល

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

“I first encountered this exercise many years ago at the Harvard Business School. The instructor was using it to demonstrate clearly and eloquently that two people can see the same thing, disagree, and yet both be right. It’s not logical; it’s psychological.”

«ខ្ញុំបានជួបលំហាត់នេះជាលើកដំបូងជាច្រើនឆ្នាំមុន នៅសាលាអាជីវកម្ម Harvard។ អ្នកបង្រៀនបានប្រើវា ដើម្បីបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ និងមានអត្ថន័យថា មនុស្សពីរនាក់អាចឃើញរឿងដូចគ្នា មានការមិនយល់ស្របគ្នា ប៉ុន្តែទាំងពីរនៅតែអាចត្រឹមត្រូវ។ វាមិនមែនជាបញ្ហាតក្កវិជ្ជាទេ ប៉ុន្តែជាបញ្ហាចិត្តវិទ្យា។»

1. Original Sentence & Translation ប្រយោគដើម + បកប្រែ

EN: Covey shares the origin of the exercise and explains its purpose: to prove that disagreement does not automatically mean someone is wrong.

KM: Covey ប្រាប់ពីប្រភពនៃលំហាត់នេះ ហើយពន្យល់គោលបំណងរបស់វា គឺបង្ហាញថា ការមិនយល់ស្របគ្នា មិនមានន័យថាមានអ្នកណាម្នាក់ខុសទេ។

2. Comprehension & Inference ការយល់ + អត្ថន័យលាក់លៀម

EN: The deeper message is that conflicts often persist because people argue logic, while the real issue lies in perception and psychology.

KM: អត្ថន័យជ្រៅគឺ ជម្លោះជាច្រើនបន្តមាន ព្រោះមនុស្សវែកញែកតាមតក្កវិជ្ជា ខណៈដែលបញ្ហាពិតប្រាកដស្ថិតនៅលើការយល់ឃើញ និងចិត្តវិទ្យា។

3. Sentence Breakdown បំបែកប្រយោគ

I first encountered – personal experience.
Harvard Business School – credible academic context.
demonstrate clearly and eloquently – strong teaching method.
see the same thing, disagree – shared reality, different perception.
not logical; psychological – key distinction.

KM: Covey បែងចែកយ៉ាងច្បាស់រវាង “តក្កវិជ្ជា” និង “ចិត្តវិទ្យា”។

4. Vocabulary Building វាក្យសព្ទ

encounter – experience or meet → ជួបប្រទះ
eloquently – clearly and persuasively → យ៉ាងមានអត្ថន័យ
disagree – have different opinions → មិនយល់ស្រប
psychological – related to the mind → ចិត្តវិទ្យា

5. Grammar Usage & Notes វេយ្យាករណ៍

Past simple (“I first encountered”) sets background.
Contrast sentence: “It’s not logical; it’s psychological.”

KM: ប្រយោគខ្លីបែបផ្ទុយគ្នា បង្កើតអំណាចក្នុងការបញ្ជាក់គំនិតស្នូល។

6. Grammar & Sentence Structure រចនាប្រយោគ

[Personal experience] → [Purpose] → [Core principle].

KM: លំនាំនេះធ្វើឲ្យមេរៀនមានទាំងភាពជឿជាក់ និងភាពចងចាំ។

7. Parts of Speech ប្រភេទពាក្យ

Nouns: exercise, instructor, people, thing, psychology
Verbs: encountered, using, demonstrate, see, disagree
Adjectives: same, logical, psychological
Adverbs: clearly, eloquently

8. Cultural & Thematic Context បរិបទវប្បធម៌

EN: This lesson is foundational in leadership education: understanding perception is more powerful than winning arguments.

KM: មេរៀននេះជាគ្រឹះសម្រាប់ការអប់រំមេដឹកនាំ៖ ការយល់ពីការយល់ឃើញ សំខាន់ជាងការឈ្នះការវែកញែក។

9. Phrasal Verbs កិរិយាសម្ងាត់

EN: No phrasal verbs appear in this sentence.

KM: មិនមានកិរិយាសម្ងាត់នៅទីនេះទេ។

10. Back to top ត្រលប់ទៅក្បាលប្រយោគ

✎ Edit Post ↑ Top Up

Part One: PARADIGMS and PRINCIPLES _ INSIDE-OUT

PARADIGMS and PRINCIPLES

Contact form

Reading Tools